قلق های پایان نامه نویسی 107 صفحه

قلق های پایان نامه نویسی 107 صفحه

دسته بندی آموزشی
فرمت فایل rar
حجم فایل 5.489 مگا بایت
تعداد صفحات 107
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

استفاده از تئوری و نوشتن فرضیه ها
نوشتن طرح پیشنهادی تحقیق

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

نمونه قالب و تم پاورپوینت فوق العاده حرفه ای و زیبا برای ارائه پایان نامه

نمونه قالب و تم پاورپوینت فوق العاده حرفه ای و زیبا برای ارائه پایان نامه

دسته بندی پاورپوینت
فرمت فایل ppt
حجم فایل 1.697 مگا بایت
تعداد صفحات 10
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

مجموعه این تم ها و قالب های حرفه ای و زیبای پاورپوینت برای ارائه پایان نامه، پروژه و تحقیق و ارائه سایر مستندات و پروژه های مدرن و حرفه ای در قالب PowerPoint
این قالب های ارائه شده به نحوی منحصربفرد طراحی شده است که علاوه بر زیبایی فوق العاده ظاهری کاملا پویا بوده و بسته به نیاز و سلیقه شما براحتی قابل تغییر میباشند از این جهت بسیار مناسب برای انواع ارائه حرفه ای پایان نامه، پروژه و تحقیق برای کلیه مقاطع تحصیلی لیسانس، فوق لیسانس و دکتری می باشد. در طراحی این قالب سعی نموده ایم برای سهولت در دسترسی به موضوعات مورد ارائه منو باری با تعبیه دکمه های متنوع و مورد نیاز در فرم اصلی قرار داده ایم و لینک به دکمه ها بگونه ایست که با کلیک بر عنوان مشخص به اسلاید مربوطه هدایت میشویم همچنین با تعریف نمودن دو کلید Home و Exit برای برنامه می توان با کلیک کردن روی آنها به ترتیب به اسلاید اول هدایت شده و از حالت Slid Show خارج شد. همچنین از ویژگی های شاخص و منحصربفرد این قالب ها این است که با هدایت شدن از یک اسلاید به اسلاید بعدی، متناسب با موضوع مورد ارائه در هر لحظه رنگ تب آن موضوع تغییر کرده و از بقیه تب ها متمایز خواهد بود به نحوی که حاضرین متوجه خواهند شد شما درباره چه موضوعی صحبت می کنید. ویا اینکه با حرکت بین صفحات و از یک عنوان به عنوان دیگر تب های پایین فعال شده و حاضرین متوجه خواهند شد که به عنوان مثال مقدمه پایان یافته و شما در حال ارائه ادبیات موضوع هستید.

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

پژوهش روانشناسی:بررسي و مقايسه‌ ميزان اضطراب دانشجويان پسر دانشگاه تبريز قبل از امتحانات و در ايام امتحانات


این پژوهش به منظور بررسی و مقایسه میزان اضطراب دانشجویان پسر قبل از امتحانات و در ایام امتحانات صورت گرفته است. پژوهش در سطح دانشگاه تبریز انجام گرفت. بعد از انتخاب نمونه لازم به منظور جمع آوری داده ها از مقیاس زونگ استفاده شد. برای تحلیل داده های جمع آوری شده آزمون t استفاده شده. T محاسبه شده در سطح 001/0 معنی دار است که فرضیه H1 مورد تأیید قرار گرفت. به عبارت دیگر بین میزان اضطراب دانشجویان قبل از امتحانات و در ایام امتحانات تفاوت وجود دارد و این تفاوت از لحاظ آماری معنی دار است و به این ترتیب فرضیه پیشنهادی پژوهش مورد تأیید قرار گرفت. فهرست مطالب عنوان صفحه فصل اول: ادبیات پژوهش مقدمه 1 بیان مسئله 4 اهمیت و ضرورت پژوهش 6 اهداف پژوهش 8 فرضیه های پژوهش 8 تعریف متغیرها 9 فصل دوم: پایه های نظری و پیشنه تحقیق مقدمه 11 اضطراب 11 علائم اضطراب 19 بیماری های که در اثر اضطراب ایجاد می شوند. 20 رویکردهای نظری به اضطراب 24 اضطراب امتحان 32 پیشینه تحقیقات 39 فصل سوم: روش تحقیق مقدمه 45 عنوان صفحه جامعه آماری 45 نمونه آماری 45 شیوه اجرای تحقیق 49 روش های آماری 49 فصل چهارم: یافته های پژوهشی مقدمه …

مدیریت آموزشی با عنوان آموزش و پرورش

دسته بندی مدیریت
فرمت فایل doc
حجم فایل 59 کیلو بایت
تعداد صفحات 50
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

مدیریت آموزشی با عنوان آموزش و پرورش

تعاریف آموزش و پرورش

دید کلی

آموزش و پرورش تعاریف گوناگونی دارد. گوناگونی تعاریف غالبا ناشی از پیچیدگی و چند وجهی بودن امر آموزش و پرورش است .

عقیده بروک اور و اریکسون ( Brookover & Erikson ) درباره اموزش و پرورش

آموزش و پرورش عبارتست از : تحلیل علمی الگوها و فراگردهای اجتماعی دخیل در نظام آموزش و پرورش. منظور از نظام آموزش و پرورش ، انگاره (pattern) یا الگوی علمی نهادها و سازمانهای رسمی جامعه است که به واسطه آن معارف و میراث فرهنگی منتقل ، و پرورش و رشد اجتماعی و شخصی افراد جامعه میسر می‌شود.

عقیده درباره آموزش و پرورش

آموزش و پرورش ، کلیدی است که در را به سوی نوسازی (modernization) جامعه می گشاید.

عقیده اگوست کنت در مورد آموزش و پرورش

آموزش و پرورش را به منزله تهذیب و تزکیب آدمی دانسته و برآن بود که ترقی انسانیت بیش از همه مرهون و مدیون تعلیم و تربیت است چه به مدد آن ذهن آدمی از مراحل مذهبی و فلسفی به مرحله علمی یا اثباتی انتقال می‌پذیرد و از این برکت این تحول فکری ، تکامل اخلاقی و اجتماعی روی می‌دهد.

عقیده هربرت اسپنسر درباره آموزش و پرورش

او غایت آموزش و پرورش را تدارک و تامین زندگی بهتر برای فرد در جامعه دانسته ، اسپنسر معتقد بود که طبیعت ، حس درک و تشخیص خوب و بد را در نهاد انسان به ودیعه گذاشته تا راهنمای اعمال او واقع شود. لذا هر کودک ، با توجه به پیامدهای رفتار و کردار خود به یادگیری پرداخته ، از این راه طبیعی آموزش و پرورش و یادگیری ، به تفاوتهای میان خوب و بد یا صواب و خطا پی خواهد برد.

عقیده لستروارد (Lester ward) درباره آموزش و پرورش

وارد آموزش و پرورش را وسیله تغییر و پیشرفت جامعه ، و حاصل آن را بهزیستی و سعادت فردی می‌دانست. به زعم او ، تغییر و تحول اجتماعی ، براثر مساعی آگاهانه فردی به ظهور می‌رسد. از این رو ، آموزش و پرورش می‌تواند در امر هدف جویی و تغییرات اجتماعی مطلوب ، کوشش آگاهانه و وسیله سودمندی به شمار آید.

آموزش و پرورش در جامعه شناسی دورکیم

تعریف دورکیم از آموزش و پرورش

آموزش و پرورش فعالیتی است که نسل بالغ ، درباره نسلی که هنوز برای حیات اجتماعی نارس است، به جای می‌آورد. موضوع این فعالیت عبارت است از برانگیختن و پروردن افکار و معانی و شرایط معنوی و مادی که مقتضای حیات در جامعه سیاسی و محیط خصوصی است که طفل برای زندگانی در آن ، آماده می‌شود.

بنابراین ، نقش آموزش و پرورش در جامعه ، آن است که کودکان را که هنوز اجتماعی نشده‌اند، متناسب با نظام اجتماعی بار آورده و برای سازگاری با محیط خاص اجتماعی شان آنان را به هنجار ، رسوم و عادات مقتضی ، مجهز سازد.

اطلاعات اولیه

دورکیم از جمله جامعه شناسانی است که به آموزش و پرورش توجه زیادی کرده و درباره آن به فراوانی سخن گفته است، لذا تحلیلهای جامعه شناختی معتبری در این زمینه ، باید در آثار و آرای وی جستجو کرد. امیل دورکیم (1917- 1858) معتقد بود که پدیده‌هایی که جامعه شناسی باید مطالعه کند، وقایع یا حقایق اجتماعی‌اند و حقایق اجتماعی را باید به عنوان چیز (Thing) تلقی کرد.

به تعریف او ، واقعه اجتماعی آن است که در عین داشتن وجود مخصوص و مستقل از تظاهرات فردی ، در سراسر جامعه معینی عام باشد. از لحاظ دورکیم ، امور یا حقایق اجتماعی ، وسیله توضیح رفتار اجتماعی بوده به حقایق فردی یا روان شناختی ، تقلیل پذیر نیستند، حقایق اجتماعی در بیرون از افراد هستند و قیودی بر آنها اعمال می‌کنند، و جامعه ، وجودی مستقل از افراد دارد. هر فرد در جامعه‌ای متولد می‌شود که پیش از او سازمان یافته است و در نتیجه تحول شخصی او را شکل می‌دهد.

بنابراین ، از دید دورکیم ، انسان محصول جامعه است و حالتهای جامعه در حالات افرادی که بدان تعلق دارند، بازتاب پیدا می‌کند. به نظر او آموزش و پرورش و جامعه با یکدیگر پیوند نزدیک دارند. به عبارت دیگر ، هر جامعه ، نظام آموزش و پرورشی مناسب با ساختار و زمان خود پدید می‌آورد. حتی ، هر طبقه اجتماعی ، اجتماع محلی ، اجتماع شغلی ، ویژگیهای آموزشی و پرورشی مناسب خود را بوجود می‌آورند. امروزه ، این واقعیت را ، هر کارگزار آموزش و پرورش با تجربه‌هایی که دارد، تصدیق می‌کند.

برداشت دورکیم از آموزش و پرورش

برداشت او از آموزش و پرورش ، از مفهومی که برای انسان قائل است، ناشی می‌شود. به نظر او ، آدمی ، در اصل ، یک موجود زیستی به دنیا می‌آید و بنابراین ضرورت که مألا موجودی اجتماعی است و در جامعه زندگی خواهد کرد، لذا ، ملزم به آموزش و یادگیری راه و رسم زندگی اجتماعی جامعه خویش است. پس از لحاظ او ، آموزش و پرورش ، وسیله سازماندهی خود فردی و خود اجتماعی ، به صورت یک موجود با انظباط است که می‌توان آن را به تشکل شخصیت و تولد اجتماعی شخص تعبیر کرد.

عقیده دورکیم درباره همبستگی

به بیان او ، هر جامعه انسانی مستلزم همبستگی است، یعنی پیدایی این احساس در مردم که همه آنان «اعضای یک پیکرند» و با یکدیگر پیوند دارند. ولی از لحاظ تاریخی ، همبستگی ممکن است انواع متفاوتی داشته باشد. دورکیم ، از دو نوع همبستگی نام برده و آنها را همبستگی مکانیکی (ماشینی) و همبستگی ارگانیکی (زنده یا اندام وار ، در قیاس با اندام موجود زنده) نامیده است.

همبستگی مکانیکی (Mechanical Solidarity)

همبستگی از راه همانندی است و هنگامی که این شکل از همبستگی بر جامعه مسلط باشد، افراد جامعه چندان تفاوتی با یکدیگر ندارند، آنان که اعضای یک اجتماع واحد هستند به هم همانندند و احساسات واحدی دارند، زیرا به ارزشهای واحدی وابسته‌اند و مفهوم مشترکی از تقدس دارند. جامعه از آن روز منسجم است که افراد آن هنوز تمایز اجتماعی پیدا نکرده‌اند.

همبستگی ارگانیکی (Organic Solidarity)

همبستگی ارگانیکی است که اجماع(توافق) اجتماعی ، یعنی وحدت انسجام یافته اجتماعی در آن ، نتیجه تمایز اجتماعی افراد با هم است و یا از راه این تمایز بیان می‌شود. افراد ، دیگر همانند نیستند بلکه متفاوت و (لزوم) استقرار اجماع اجتماعی تا حدی نتیجه وجود همین تمایزها و تفاوتهاست. همبستگی ارگانیکی ، به عنوان ویژگی جوامع جدید ، همبستگی بسیار پیچیده‌ای است که در آن شکل اساسی رابطه بین مردم ، احساس ساده تعلق به یکدیگر نیست، بلکه شبکه پیچیده‌ای از روابط قرار دادی است که براساس تعقل و قانون ، تشکل و تداوم پیدا می‌کند.

همبستگی از دیدگاه دورکیم در جوامع مختلف در ارتباط با آموزش و پرورش

جوامع ابتدایی

جامعه ابتدایی ، جامعه‌ای متجانس است که در آن افراد ، کورکورانه از اعتقادات ، ارزشها و رسوم رایج و مستقر پیروی می‌کنند، همانندیهای زیادی میان آنان مشاهده می‌شود، و اجبارها و الزامهای خانوادگی ، گروهی و قومی ، دامنه و حدود رفتارها را تعیین تکلیف می‌کنند. در این جامعه ، فعالیتهای گروهی و اجتماعی ، تنوع چندانی ندارند. از این رو ، افراد تقریبا در همه امور و فعالیتها ، مشارکت و همکاری می‌کنند.

در مجموع ، می‌توان گفت که در جامعه ابتدایی ، هر فرد ، به خودی خود ، رفتار دیگران را سر مشق قرار می‌دهد، در هر کاری به طرزی ماشینی ، از دیگران تبعیت کرده ، به اعتقادات و آداب و رسوم و سنن ، گردن می‌نهد. در نتیجه یک سلسله روابط ساده ، بر رفتار اجتماعی حاکمیت یافته و جامعه را از همبستگی برخوردار می‌سازد. در چنین جامعه‌ای ، آموزش و پرورش ، بدون قصد قبلی و هدف مشخص و بدون نقشه آگاهانه ، از طریق خانواده و روابط رایج میان نسل بالغ و سالمند و نسل جوان و نارس ، عملی می‌شود.

جوامع پیشرفته

جامعه‌ای نامتجانس است. همانندی و همفکری ، در بین افراد آن تضعیف شده و تفاوتهای فراوانی میان آنان به وجود آمده است. لیکن این تفاوتها که حالت مکمل دارند، موجب کمال جامعه می‌شوند. در این جامعه که از ساختار روابط پیچیده‌ای برخوردار است، کار و فعالیت ، مستلزم همکاری و تعاون است. در نتیجه ، پیدایی تقسیم کار و تخصص ضرورت پیدا می‌کند که بر اثر آن ، افراد در گروهها و دسته‌های مختلف گرد آمده و هر یک ، کار معینی را به سود همگان برعهده می‌گیرند.

درجامعه‌های جدید ، پیچیدگی روابط و تخصصی شدن کارکردهای نهادها و سازمانهای اجتماعی ، نهادهایی نظیر دین و خانواده ، قادر به ایفای نقش‌های پیچیده و گوناگون آموزشی و پرورشی مورد انتظار جامعه نیستند. به عبارت دیگر ، در نظام پیچیده جامعه ارگانیکی ، آموزش و پرورش افراد جامعه ، از طریق مشارکت مستقیم آنان در زندگی اجتماعی ، آن گونه که در جامعه ساده اتفاق می‌افتاد، غیر ممکن است.

آثار تربیتی دورکیم

آثار تربیتی دورکیم به دلیل رویکرد و جامعه شناختی ، از جهات نظری و کاربردی ، قابل توجه‌اند. از این رو ، در ادبیات جامعه شناسی آموزش و پرورش ، غالبا از او به عنوان بنیانگذار این رشته نام برده می‌شود. دورکیم ، در نوشته‌های تربیتی خود ، ضمن تعریف آموزش و پرورش و تحلیل جوانب اجتماعی آن ، ابعاد جامعه شناختی آموزش و پرورش را به عنوان کار ویژه جامعه شناسان آینده مشخص کرده است:

شناخت و تشخیص واقعیت‌های اجتماعی آموزش و پرورش و کارکرد جامعه شناختی آنها

شناخت و تشخیص روابط میان آموزش و پرورش و تغییر اجتماعی و فرهنگی

تحقیق و مطالعه تطبیقی و میان فرهنگی در انواع گوناگون نظامهای آموزش و پرورش::

پژوهش درباره کلاس درس و مدرسه به عنوان یک نظام اجتماعی پویا و در حال پیشرفت

عقیده بیدول درباره آموزش و پرورش

او معتقد بر آن است که از آموزش و پرورش همگانی می‌توان به عنوان یک ابزار عمده وحدت ملی یاد کرد و آموزش تخصصی به دلیل اهمیت زیادی که از لحاظ اقتصادی دارد، سیاست و خط مشی آموزش و پرورشی دولت را به یک مساله مهم سیاسی مبدل می‌سازد.
عقیده ماکس وبر درباره آموزش و پرورش

او آموزش و پرورش را در واقع یک تحول اجتماعی می‌داند و تاریخ را به منزله حرکت جامعه‌های بشری به سوی عقلانیت و تقسیم کار تخصصی و پیچیده تر تلقی می‌کند.

آموزش و پرورش در جامعه شناسی ماکس وبر

آشنایی

ماکس وبر (1920-1864) ، جامعه شناس آلمانی ، برخلاف دورکیم ، مستقیما درباره آموزش و پرورش مطلبی ننوشت. کمک او به جامعه شناسی آموزش و پرورش ، غیر مستقیم و از طریق آثار تاریخی و جامعه شناسی اوست که ضمن آنها ، می‌توان به مفاهیمی در ارتباط با آموزش و پرورش و تحول آن دست یافت. وبر به فراورده‌های تاریخی مهمی که موجب تحول جامعه سنتی به جامعه صنعتی شده بود، توجه خاص داشت. از این رو آموزش و پرورش را در ارتباط با تحول اجتماعی ملاحظه می‌کرد.

همچنین ، مثل دورکیم ، تاریخ را به منزله حرکت جامعه‌های بشری به سوی عقلانیت و تقسیم کار تخصصی و پیچیده‌تر ، تلقی می‌کرد، ولی نسبت به دقایق این حرکت حساس بود. او گر چه سوق به عقلانیت را اجتناب ناپذیر می‌دید، ولی آن را به جای یک حرکت آرام و تکاملی ، فراگردی توام با ستیز و کشمکش و سرشار از پس افتادگی و عدم تعادل می‌دانست. از لحاظ او ، رابطه آموزش و پرورش با تغییر اجتماعی نیز در حالی که امری اساسا سازش‌پذیر است، به سهم خود ، رابطه‌ای توام با کشش و فشار ، نشیب و فراز ، و پیشرفت نامنظم به سوی اشکال جدید است. وبر تغییر اجتماعی را در پرتو تغییرات سلطه (Domination) و اقتدار (Authority) در جامعه ، ملاحظه می‌کرد.

انواع سلطه و اقتدار ازنظر وبر

اقتدار فرمند (Charismatic)

مبتنی است بر اعتقاد و سرسپردگی به یک شخص خارق العاده که به خاطر واجد بودن صفات نمونه و مورد اعتماد و اطمینان بودن ، به رهبری رسیده است. فرمندی یا جاذبه شخصیت ، عطیه‌ای طبیعی است که شخص را از یک مرجعیت اجتماعی ، سیاسی ، یا دینی برخوردار می‌سازد. چهره‌هایی مثل بودا ، مسیح و گاندی ، یا در یک گروه بندی دیگر ، چهره‌های تاریخی مثل اسکندر ، ناپلئون و هیتلر ، همه ، دارای اقتدار فرمند بوده‌اند.

اقتدارسنتی (Traditional)

اقتدار سنتی بر این باور و اعتقاد استوار است که مقام و پایگاه کسانی که در گذشته اعمال سلطه و اقتدار کرده‌اند و رسوم و سنن و ارزشهای مربوط به آن ، مستلزم احترام است. بنابراین ، منصب اختیار مورد احترام بوده، شخصی که آن را اشغال کند، اقتدار مربوط را به ارث می‌برد. اقتدار سنتی ، بویژه ، براعتقاد به امتیازات سیاسی گروه نخبگان مبتنی است که به انحصاری شدن موروثی قدرت در دست این قشر منجر می‌شود.

اقتدار عقلانی- قانونی (Rational – Legal)

بر قوانین و مقررات عقلانی که برای نظم اجتماعی وضع می‌شوند، استوار است. در سلطه قانونی ، اطاعت از شخص یا مقام و منصب موروثی در میان نیست، بلکه اصل ، متابعت از قانون است. قوانین مشخص می‌کنند که از چه کسانی و تا چه اندازه باید اطاعت کرد. در جامعه‌های جدید ، روابط سلطه و اقتدار برقانون و عقلانیت مبتنی است. امور اجتماعی از طریق سلسله مراتب مناصب و مقامات که کنشهای متقابل میان آنها بوسیله مقررات خاصی نظم و ترتیب پیدا می‌کند، هماهنگ می‌شود و در انجام دادن امور ، قابلیت پیش بینی و کارآیی ضرورت دارند.

انواع سازمان اجتماعی از دیدگاه وبر

سازمانی که در رأس آن یک رهبر فرمند یا پرجاذبه قرار گرفته و همه زیردستان به او وفادارند

سازمانی که در آن مقام رهبری به شیوه موروثی ، از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود.

سازمانی که بر پایه قوانین تأسیس شده ، مقررات و ضوابط قانونی برآن حاکم است (بوروکراسی)

بدین ترتیب ، سیر تحول جامعه از سازمان فرمند ناپایدار به سوی سازمان سنتی پایدار و سرانجام ، درجهت سازمان بوروکراتیک پیش می‌رود. به زعم وبر ، در دوران جدید ، بوروکراتی شدن جامعه را می‌توان به وضوح ، در قالب مظاهری چون علم و تکنولوژی ، پیدایی و توسعه احزاب سیاسی متشکل و سازمان یافته ، حکومتهای حزبی و نظایر آن مشاهده کرد. درچنین جامعه‌ای سلطه و اقتدار از قشرهای حاکم سنتی ، مثل نجبا و اشراف ، به مدیران و متخصصان منتقل می‌شود و حکومت بطور فزاینده ، از طریق مداخله سیاست پیشگانی که در امور سیاسی ، مهارت و ورزیدگی دارند، به سوی مشارکت و حمایت توده مردم سوق داده می‌شود. و هر یک به نظام آموزش و پرورش ویژه‌ای پی افکنده ، به پرورش نخبگان خاص خود می‌پردازند.

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

سیستم های كنترل گسترده پست های فشار قوی

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 472 کیلو بایت
تعداد صفحات 80
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

سیستم های كنترل گسترده پست های فشار قوی

چكیده

به علت ساختار شبكه های توزیع، گستردگی و در معرض عوامل محیطی بودن آنها بسیاری از خاموشیهای اعمال شده به مشتركین ناشی از حوادث این شبكه هامی باشد.

روش عیب یابی فعلی در شبكه های توزیع به علت عدم وجود تجهیزات حفاظتی و مانیتورینگ مناسب و نیز نبودن امكان كنترل از راه دور زمانبر بوده و بصورت سعی و خطا می باشد.این مسئله باعث برخی آسیبهای احتمالی به تجهیزات شبكه و مشتركین نیز می گردد.

افزایش اطلاعات از وقایع سیستم اتوماسیون شبكه های توزیع در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته است كه با اجرای آن اطلاعاتی نظیر عملكرد تجهیزات حفاظتی، وضعیت كلیدها و مقادیر ولتاژ و جریان در مركز قابل مشاهده بوده و امكان ارسال فرمان برای تجهیزات وجود دارد.

در این پروژه سعی شده است معرفی جامعی از سیستمهای اتوماسیون ومانیتورینگ پست ارائه گردد.

در فصل دوم از پروژه به شرح كلی سیستمهای اتوماسیون پست(SAS) پرداخته شده است و همچنین انواع سیستمهای پست همراه با مزایای آنها نیز بیان شده است.

در فصل سوم، پیشرفته ترین سیستم اتوماسیون پست(SAS570) بطور كامل شرح داده شده است و به توزیع مواردی از قبیل خصوصیات، طراحی تجهیزات و وظایف این سیستم پرداخته شده است.

اجزای سیستم اتوماسیون پست بسیار زیاد وگسترده است و صحبت در مورد تمامی آنها نیاز به تالیف چندین كتاب دارد ولی بطور خلاصه چند جزء مهم سیستم اتوماسیون پست در فصل چهارم آورده شده است.

در فصل پنجم به شرح كاملی از سیستم مانیتورینگ پست(530 SMS) پرداخته شده است.

امید است این پروژه بتواند دید جدیدی نسبت به تكنولوژی پیشرفته اتوماسیون و مانیتورینگ به شما ارائه كند.

فهرست

عنوان

صفحه

چكیده

1

فصل اول

مقدمه

3

فصل دوم

طراحی و كارآیی SAS

1-2- طراحی و كارآیی SAS

2-2- مزایای كارآیی عملی سیستم

3-2- سیستم های مانیتورینگ و اتوماسیون

4-2- خصوصیات عمومی سیستم های SAS 5XX

6

7

7

7

9

فصل سوم

سیستم پیشرفته اتوماسیون پست SAS 570

1-3- سیستم پیشرفته اتوماسیون پست SAS 570

2-3- نصب سیستم

3-3- خصوصیات مشترك SAS

4-3- خصوصیات SAS 570

5-3- طراحی و عملكرد مشترك SAS

6-3- طراحی و عملكرد SAS 570

7-3- تجهیزات سیستم

8-3- تنظیمات سیستم

9-3- وظایف سیستم

10-3-وظایف ابتدایی مانیتورینگ سیستم

11-3- وظایف ابتدایی كنترل سیستم

12-3- نگاهی كلی به پست

13-3- وظایف ابتدایی مانیتورینگ (اختیاری)

14-3- وظایف ابتدایی كنترل (اختیاری)

15-3- خلاصه قابلیت های سیستم اتوماسیون پست

11

13

15

17

18

19

19

20

24

25

26

29

32

32

34

36

فصل چهارم

اجزاء سیستم اتوماسیون

1-4- كوپل كننده های ستاره ای (RER 111)

2-4- واحد گیرنده و فرستنده (RER 107)

3-4- GPS

4-4- نرم افزار كنترل سیستم اتوماسیون پست Micro Scada

5-4- فیبر نوری در سیستم حفاظت و كنترل پست های فشار قوی

6-4- رله REC 561 ترمینال كنترل حفاظت

7-4- رله REL 670 حفاظت دیستانس خط

8-4- رله RED 521 ترمینال حفاظت دیفرانسیل

9-4- رله RET 670 حفاظت ترانسفورماتور

10-4- رله REX 521 پشتیبان فیدر

11-4- سیستم REB 500 SYS حفاظت پست

12-4- رله RES 521 اندازه گیری زاویه

40

41

44

45

46

49

51

52

54

56

59

61

63

فصل پنجم

سیستم مانیتورینگ SMS 530

65

منابع و مآخذ

78

پیوست ها

79

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

کاربرد فلو سنجها در آلومینای جاجرم FLOWMETERS USE IN JAJARM ALUMINA

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 6.026 مگا بایت
تعداد صفحات 75
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

کاربرد فلو سنجها در آلومینای جاجرم FLOWMETERS USE IN JAJARM ALUMINA

خلاصه

دردنیای صنعتی امروزی که هر لحظه علم الکترونیک وصنعت نیمه هادیها روبه پیشرفت می باشد شاهد وارد شدن روز افزون انها در تمام زندگی بشر بوده ومیتوان گفت زندگی بدون استفاده ازانها برای انسان ناممکن شده است . با توجه به پیشرفت علوم کامپیوتر در این دوره ، انجام وکنترل تمام کارها توسط ان به سرعت افزایش یافته و دیگر نیازی به کارطاقت فرسا ونیروی انسانی زیاد ، نمی باشد.

همانطور که در بالا اشاره شد این صنعت خیلی زود درکارخانجات وجایی که نیروی انسانی دران نقش عمده ای را ایفا می کردوارد شده ودنیا را متحول کرد،این تحول بنام اتوماسیون صنعتی ثبت گردید.دراتوماسیون صنعتی شاهد دقت بالا ، افزایش تولید ، سرعت بالا ،کاهش نیروی انسانی ،کیفیت مطلوب ،مشکلات کمتر و رفع سریعتر مشکلات و در نهایت سود اقتصادی بسیار بالا هستیم .

اندازه گیری یکی ازشاخه های مهم درصنعت اتوماسیون بوده که بنام ابزار دقیق درهرکارخانه یا کارگاهی ارائه می شود و بخش دیگر اتوماسیون، کنترل می باشد . علم ابزار دقیق ، اندازه گیری تمام پارامتر های فیزیکی یا شیمیایی یک پروسه صنعتی در هر لحظه و تبدیل این پارامترها به سیگنالهای الکتریکی قابل قبول برای بخش کنترل می باشد .با ورود این سیگنالها از یک طرف و ورود برنامه های فرایندی به فرم نرم افزار از طرف دیگر به بخش کنترل ارائه خروجی مناسب از ان را شاهد هستیم که این خروجی ها به انواع مختلف سیگنالهای الکتریکی برای کنترل پروسه صنعتی ارسال میگردد.. پارامترهای فیزیکی مانند اندازه گیری فشار ، دما ، فلو ، جابجایی ، دانسیته ‌، ویسکوزیته ، وزن و غیره و پارامترهای شیمیایی اندازه گیری مانند شناخت درصد ترکیبات عناصر یا ملکولهای خاصی(مثل کلر موجود در اب واکسیژن موجود در هوا ودرصد اسیدی وبازی سیالات و…….)در مواد و نقاط مختلف می باشد.

در کارخانه الومینای جاجرم انواع مختلفی از سنسورهای ابزار دقیقی از لحاظ نوع پارامتر مورد اندازه گیری ، رنج اندازه گیری ، کاربرد در مکانهای مختلف ، شرکتهای سازنده ، دقت در اندازه گیری و غیره وجود دارند. عنوان پایان نامه بنده فقط در مورد اندازه گیری فلو در این کارخانه می باشد که این فلو مکن است مربوط به مایعات ،گازها و جامدات باشد . روشهای اندازه گیری فلو بسیار زیاد بوده و فقط از چند روش مذکور در این کارخانه استفاده شده است:

1- فلومتر های مغناطیسی

2- فلومتر های هیدروستاتیک(ونتوری-اوریفیس – پیتوت )

3- فلومتر های توربینی در انواع مختلف .

از این سه روش فقط برای اندازه گیری فلوی سیالات و گازها استفاده می شود وفقط یک روش برای اندازه گیری جامدات عبوری از روی نوار نقاله ها به صورت سیستم توزین می باشد.

این پایان نامه شامل سه بخش اصلی می باشد که در زیر به تفسیر تک تک انها می پردازیم:

بخش اول: شامل توضیحات مختصری در باره سه بخش کارخانه الومینا ( قرمز – سفید- جانبی) بوده و در ضمن تمام واحدهای مر بوط به هر بخش را از لحاظ کارکرد وکاربرد فلو سنج ها در ان تشریح می کنم .

بخش دوم: بعلت کثرت استفاده از فلومتر مغناطیسی در این کارخانه فقط به توضیح و تفسیر کامل این تجهیز پرداخته و در این اصول کار- ساختار- کاربردها- مزیتها – معایب می پر دازیم.

بخش سوم :در بخش سوم این پایان نامه نیز به دلیل بالا تشریح کامل فلومتر های هیدروستاتیکی را در نظر گرفته و با ارائه قانون برنولی واستفاده از ان در این فلومتر به تشریح تک تک فلومتر ها ی اوریفیس ونتوری وپیتوت می پردازیم .

بعلت کثرت مطالب از تحقیق در باره فلومتر های تور بینی و مسی و سیستمهای توزین خودداری کرده، بخش یک به محلهایی که این تجهیزات در آنها استفاده شده است را یاد آور میشود .

فصل اول

خلاصه ای از عملکرد واحدهای عملیاتی و کاربرد فلوسنجها در انها

1-1- مقدمه

در کارخانه الومینای جاجرم انواع مختلفی از سنسورهای ابزار دقیقی مختلف ازلحاظ پارامترها ورنج مورد اندازه گیری ، شرکتهای سازنده ، دقت مورد اندازه گیری وغیره بکاررفته است که بنده بنا بعنوان پروژه تحقیقاتی خود اندازه گیرهای فلو را انتخاب کرده ام.

فلو میزان مواد عبوری ازخط(گاز، سیال ، جامد‌‌ )درواحد زمان می باشدکه این خطوط ممکن است خط

لوله یا نوار نقاله در رنجهای مختلف و با اشکال مختلف باشد.فلو را به تعبیر دیگرمیتوان همانند جریان

الکتریکی عبوری از یک سیم در نظرگرفت همانطورکه برای اندازه گیری جریان الکتریکی روشهای مختلف (از لحاظ رنج ودقت) وجود دارد دراندازه گیری فلو مواد نیز روشهای زیادی وجود دارد که به شرایط مختلفی وابسته است.

شرایط استفاده از انواع مختلف این فلو مترها به قرار زیر می باشد.

1- محل نصب در کارخانه که بسته به جنس مواد مصرفی در ساخت فلومتر دارد.

2-رنج اندازه گیری (نسبت میزان فلو در خط).

3-ارزش اقتصادی ماده مورد اندازه گیری .

4-دقت مورد نیاز برای ایجاد کنترل کیفیت مناسب در پروسه های بعد از فلومتر.

5-قیمت اقتصادی انهادر کاربرد مورد نظر .

6- تعمیر و نگهداری اسان با عمر مفید .

7-ارائه سیگنال الکتریکی متناسب با تجهیزات کنترلی .

مثلآدریک مثال بسیارکوچک درکوره های حرارتی باید میزان درجه حرارت تولیدی متناسب با ماده گرم شونده باشد وبرای این نیز میزان مصرف سوخت با هوای احتراق و گرمای تولیدی تناسب دارد و اندازه گیری سوخت وهوا توسط فلومترها صورت می گیرد حال اگر در اثرخرابی فلومترها (عدم فلومتر) هوای اضافی وارد سیستم شود برای رسیدن به دمای مورد نظر باید سوخت بیشتری وارد کوره شود ودرنهایت چیزی جزگرم کردن هوای اضافی وهدررفتن سوخت و ضرر اقتصادی نصیب ما نخواهد شد.

ازمورد بالا ما درمی یابیم که تمام تجهیزات اندازه گیری بسیارمهم بوده و دررشد اقتصادی کشوربسیار

مؤثر می باشد.

1-2- بخش یک (واحدهای قرمز )

در این بخش بنده به توضیحات بسیارمختصری درباره واحدهای عملیاتی بخش یک پرداخته، وجود یا عدم وجود فلومترها ونقش انها را درواحدهای مربوط به این بخش تشریح خواهم کرد.دراین واحدها بیشتر خردایش بوکسیت، اهک و مخلوط کردن انها با اب وسود و تهیه دوغاب بوکسیت ودرنهایت انحلال اکسید الومینیوم دردوغاب انجام می پذیرد و نگاه مختصری به این اعمال همراه با فلوسنجهای کاربردی دراین بخش کرده وبه اهمیت این تجهیزات در صنعت پی خواهیم برد .

ابتدا درواحد 01 سنگ بوکسیت انتقال داده شده توسط کامیون ازمعادن همجوارتوسط سنگ شکنهای فکی و چکشی خرد می گردد و ابعاد ریزتراز 20میکرو توسط نوار نقاله به قسمت هموژنیزاسیون و انبار

بوکسیت در واحد 02 انتقال می یابددر ورودی واحد 02 مقدار بوکسیت توسط یک سیستم توزین بر حسب تن بر ساعت اندازه گیری شده واین سیستم درزیرنوارنقاله نصب گردیده وفلوی مواد جامدرا اندازه می گیرد و بعد از هموژنیزاسیون دوباره در همان واحد برای ارسال به واحد 08انبار می شود .

در واحد 03 نیزسنگ آهکی که از معدن اهک توسط کامیون به کارخانه ارسال شده توسط یک سیستم سرند به سه نوع سنگ با ابعاد مختلف جدا سازی می شود ودو نوع ان بوسیله نوار نقاله به محل انبارسرباز انتقال یافته ودردو انبار مجزا ذخیره می شود . درورودی 04 مقدار فلوی اهک توسط سیستم توزین اندازه گیری شده (برحسب تن بر ساعت ) و به کوره ها ارسال می گردد .

درواحد 04 مقدار کافی اهک برای تآمین نیازهای فرایند در مرحله شیر اهک جهت بازیابی سودسوزآور از گل قرمزدر واحد 14 وهمچنین درمراحل قبل ازانحلال به منظورسلیس زدایی وکاتالیزورانحلال تولید می

شود ودرهرکوره یکی ازدونوع سنگ پخت می شود. دراین واحدازکوره حرارتی مازوت سوزکه اخیرآ دو سوخته نیز شده است (گاز طبیعی) استفاده شده است و میدا نیم که درکوره های حرارتی نسبت ترکیب سوخت وهوا بسته به مقداردمایی ایجادشونده دران کوره دارد که برای این منظور روی خط سوخت مازوت از فلومترهای توربینی و خط هوااز فلومترپیتوت استفاده شده است و میزان ترکیب هوا وسوخت برای ایجاد دمای معین توسط کنترل ولوهای روی خط سوخت و دمپرهای روی خط هوا که قبل از فلومترهانصب شده اند با توجه به میزان فلو تنظیم می شوند و لوپ کنترلی را ایجاد کرده وباعث تنظیم کوره در یک دمای معین درحجم هوای ثا بت خواسته شده می شود. واحد اندازه گیری مورد استفاده برای فلو سیالات و گازها دراین کارخانه بیشتر متر مکعب بر ساعت می باشد .

در واحد 05 برای تهیه شیر اهک ،آب و آهک را به نسبت خاصی مخلوط کرده وآنرا تهیه می کنیم برای اندازه گیری میزان اب مصرفی دراین پروسه ازفلومترهای نوع اوریفیس وبرای اهک از فلومترهای چشمی (پیمانه ای)مکانیکی بدون سیگنال الکتریکی خاصی استفاده کرده و این دو را با هم مخلوط کرده وبااستفاده از پیمانه های آهک، شیراهک را به دانسیته خاصی برای مصرف سایت می رسانند و جهت ارسال به واحد های مصرفی بعد ازپمپ های سرعت متغییرفلومترهای نوع مگنتی قرار داده و میزان ارسال ان را به واحد

های دیگر کنترل می کنند.

در واحد 08 ، بوکسیت هموژنیزه خروجی از واحد 02 و آهک پخته شده خروجی از واحد 04 و محلول سود سوزآور رقیق درآسیاب استوانه ای شکل مرطوب کاملآ نرم و ریز می گردد و برای این کار سه خط کامل آسیاب پیش بینی شده است و میزان فلوی بوکسیت وآهک برای هر خط جداگانه توسط سیستم توزین و برای سود سوزاور توسط فلومترهای مگنت اندازه گیری شده تا درصد خاصی از این سه مخلوط و دوغاب مورد نظر ایجاد شود .

در واحد 09 این امکان فراهم می گردد تا بخشی از سیلس فعا ل موجود در اسلاری1(دوغاب )بوکسیت با مواد پیرامون خود وارد واکنش شده و تبدیل به ترکیباتی غیر فعال در شرایط انحلال شود. برای این منظور اسلاری بوکسیت را دردرجه حرارت100 درجه سانتی گراد به مدت 8 ساعت نگهداری می کنند و بامحلول سود سوز اور به میزان خاصی که توسط فلومترهای مگنتی اندازه گیری می شود مخلوط وبه واحد پمپاژ ارسال می گردد.

درواحد 10پمپاژ توسط چهارپمپ بسیارقوی که به پمپ های گهو2 معروف می باشد اسلاری بوکسیت

سیلسی زدایی شده با فشار حداقل 145 بار به واحد انحلال ارسا ل می گردد در این واحد فلومترها فقط

در ورودی پمپ های گهو بوده و از نوع مگنتی می باشد.

1- slurries

2- GEHO (موتورهای جریان مستقیم ساخت هلند با قدرت بسیار بالا میباشند.)

در واحد 11 اسلاری بوکسیت تا دمای 270درجه سانتی گراد در کوره های حرارتی (مازوت وگاز) گرم

می شود و براثر این گرما فشاردرلوله ها زیاد شده و اسلاری از فازمایع به فازگازی تبدیل می گردد و در نتیجه موجب انحلال اکسیدآلومینوم بوکسیت دردوغاب می شود و توسط فلاش تانکهای فشار ان کاهش پیدا کرده ، فشار به اتمسفر و فاز مایع برمی گردد .واحد 11 دارای چهارخط مجزا می باشد در قسمت کوره های حرارتی آن ازفلومترهای توربینی وبرای خروجی مواد ازتانک ذخیره واحد از فلومترهای مگنتی استفاده شده است در ضمن این واحد یک سیستم بسته می باشد که برای پیش گرم شدن اسلاری از بخار گرفته شده از فلاش تانکها استفاده شده و دمارا قبل از کوره ها به 250درجه سانتی گراد می رسانند .در ضمن برای استفاده بهینه از سوخت در بالای کوره بویلری تعبیه شده که تولید بخار می نماید و اب ورودی وبخار خروجی از انها توسط فلومترهای اوریفیس اندازه گیری می شود .

1- 3- بخش دو (واحدهای سفید)

در واحد 12 اسلاری الومینات پس از خروج از واحد 11 توسط سر ریز محلول شستشوی گل قرمز از واحد 14 و همچنین محلول رقیق سود سوزآور به دست امده از فیلتراسیون هیدرات ازواحد17 رقیق می شود تا امکان ته نشین شدن بهتر ذرا ت گل قرمز فراهم می گردد خروجی از واحد 12 توسط فلومترهای مگنتی اندازه گیری می شود .

در واحد 13و14 محلول لیکور الومینیوم از گل قرمز توسط سر ریز تیکنرها1و دو مرحله فیتراسیون جدا شده وگل قرمز به سد باطله فرستاده می شود و محلول لیکورآلومینا به واحد های بعد ارسال می شود برای ته نشین بهتر و سریعتر در تیکنرها از ماده فلو کلانت استفاده می شود تمام فلومترهای این دو بخش از نوع مگنتی بوده بجز مواردی که برای فلوی آب یا کندانس و بخار از اوریفیس استفاده شده است .

واحدهای 16و17مربوط به جوانه زدن آلومینا در تانکها می باشد بعد از جوانه زدن و بزرگ شدن دانه

های الومینا در واحد 17 الومینا از سود و آب جدا شده توسط فیلتر های درام2 جدا می شود وبا نوارنقاله

1- TIKNER (فرق ان با TANK در این است که قطر ان از ارتفاعش خیلی بیشتر می باشد.)

2- DRAM (نوعی فیلتر استوانه ای برای جدا سازی مواد جامد از مایع توسط وکیوم میباشد.)

به واحد بعدی ارسال می گردد تمام فلومترهای این واحد نیزازانواع مگنتی بوده بجزموارد اندازه گیری آب وبخار و کندانسکه از نوع اوریفیس می باشد.

خروجی از واحد 17 هیدرات آلومینا نام داشته که توسط سیستم توزینی که در زیر نوار نقاله نصب گردیده است اندازه گیری می شود و در واحد 19 انبار می شود مجموعه نوار نقاله های انتقال این دو بخش را واحد 20 نامگذاری کرده اند.

در واحد18 فقط غلظت سود رقیق شده را افزایش داده و از بخاربرای ایجاد حرارت استفاده می کنند.و فلو سنجهای روی خطوط سود مگنتی و روی خطوط اب وبخار اوریفیس میباشد .

در واحد 19 هیدرات توسط نوار نقاله ها به مخزن ورودی واحد 21 رفته و در ان واحد هیدرات به پودر الومینا تبدیل می شود واحد 21 شامل چندین برنر1 (مشعل) بوده که تقریبآ مانند واحدهای پخت سیمان می باشد . تمامی این مشعل ها دوگانه سوز(مازوت وگاز)کار می کنند و تمام فلوسنجهای نصب شده جهت سوخت ورودی به انها از نوع توربینی وبسیاردقیق می باشد . بعد ازتولید الومینا درسیلوهای واحد15 انبار می گردد و درانجا بارگیری کامیون و واگن انجام می پزیرد فقط در ورودی هیدرات به واحد 21 از سیستم توزین نصب شده در زیر نوار نقاله ورودی استفاده شده است .

1-4- واحدهای جانبی2

این کارخانه دارای چندین واحد جانبی جهت کمک به واحدهای اصلی(موجود در بخش 1و2 )، می باشد که تک تک به توضیح مختصری در باره انها و فلومترها ی نصب شده در انها می پردازیم .

1- برای تولید هوای ابزار دقیق (واحد 22) واحدی شامل سه کمپرسور که هوا با فشار 7 بار تولید می کند وجود دارد و بسته به میزان مصرف هوا در واحدها زمان زیر بار رفتن کمپر سورها تنظیم می شود در ضمن از یک فلو متر اوریفیس برای تعیین میزان هوای مصرفی در خروجی واحد استفاده شده است .

2 – برای تولید بخار مصرفی کارخانه (واحد24 )از سه بویلر استفاده شده است که از سه نوع سوخت (گاز گازوئیل مازوت) برای ان استفاده می شود و برای تنظیم هوای احتراق از فلومتر ونتوری و تنظیم

فهرست مطالب

“عنوان” “صفحه”

1 خلاصه

فصل اول : خلاصه ای از عملکرد واحد های عملیاتی و کاربرد فلو سنجها در آنها

1-1- مقدمه 4

1-2- بخش یک (واحدهای قرمز) 5

1-3- بخش دو (واحدهای سفید) 7

1-4- بخش سه (واحدهای جانبی) 8

فصل دوم : فلومترهای مغناطیسی

2- 1- اصول کار 11

2-1-1- القای AC و DC 13

2-1-2- القاء با دو فرکانس 16

2 – 2 – ساختار 18

2-2-1- لاینرهای سرامیکی 22

2-2-2- مدارات الکترونیکی و هوشمند 24

2-2-3- ظرفیت ورنج 25

2 – 3 – کاربردها 26

2 – 4 – نصب 31

2 – 5 – مشخصات 32

2-5-1- مزیتها 32

2-5-2- محدودیتها 34

فصل سوم : فلومترهای هیدروستاتیک

3-1- مقدمهای بر اندازه گیری فلو به روش اختلاف فشار 37

3-1-1- تئوری برنولی 37

3-1-2- قانون جذر در جریان سیال 42

3-2- محاسبه قطر اوریفیس 46

3-3- ونتوری ها 48

3-3-1- لوله های ونتوری 48

3-3-2- نازلهای جریان 50

3-3-3- لوله های جریان 51

3-4- لوله پیتوت 52

3-5- مشخصات صفحه اورفیس 54

3-6- افت فشار دائمی در سیستم 56

3-7- اتصال لوله های فشار از المنت اولیه به وسایل اندازه گیری 57

3-8- مقایسه لوله ونتوری و صفحه اوریفیس 59

3-9- وسایل اندازه گیری اختلاف فشار 60

3-9-1- مدرج کردن جریان سنج 60

3-9-2- انواع وسایل اندازه گیری اختلاف فشار 62

3-9-3- اندازه گیری اختلاف فشار به روش الکتریکی 64

پیوستها 69

منابع 72

خلاصه انگلیسی 73

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

روشهای موجود برای بررسی شبكه حمل و نقل بعد از بروز زلزله

دسته بندی جغرافیا
فرمت فایل doc
حجم فایل 100 کیلو بایت
تعداد صفحات 124
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

روشهای موجود برای بررسی شبكه حمل و نقل بعد از بروز زلزله
بروز زلزله های شدید بخصوص در شهرهای بزرگ می تواند آسیبهای انسانی گسترده‌ای را بهمراه آورد. شكبه حمل و نقل برای نجات جان و مجروحین زلزله را ارائه سریع و خدمات درمانی به آنان ، نقش اساسی دراد. لذا از شبكه حمل و نقل بعنوان شریان حیاتی نامرده می‌شود. برای كاهش آسیبهای انسانی احتمالی زلزله در هر شهر یا منطقه‌ای نیازمند به ارزیابی عملكرد شبكه حمل و نقل در پاسخگویی به تقاضا، برای سفرها ی امدادی بعد از زلزله می باشیم تا بتوایم ضمن كسب آمادگی لازم برای مقابله با بحران، اولویت بندی اجزاء شبكه را از نظر بازسازی تعیین نماییم.در این سمینار به ارزیابی عملكرد شبكه حمل و نقل برای انجام سفره های امدادی بعد از بروز زلزله با توجه به عرضه و تقاضا پرداخته شده است روش ارائه شده دارای پنج مرحله است.ابتدا سناریو های مختلف زلزله تعین می گردد. سپس میزان آسیبهای احتمالی شبكه حمل و نقل و وضعیت مراكز امدادی (عرضه) و تعداد مجروحین (تقاضا) شبیه سازی می گردد. برای اینكار از نمونه سازی مونت كارلو و LHS و توابع خرابی اجزاء آسیب‌ دیده شبكه بدست می آید در مرحله بعدی توزیع و تخصیص سفرها انجام می‌شود و سرانجام معیارهای ارزیابی شبكه، مانند زمان سفر برای هر سناریو برآورد می گردد. در این سمینار شبكه های مختلفی مورد تحلیل قرار گرفته است. به كمك این روش می توان ضمن ارزیابی شبكه حمل و نقل بعد از زلزله، به برآوردی از وضعیت بحران بعد از زلزله دست یافت. همچنین مسیرها را اولیت بندی نموده و برای توسعه یا ایجاد دست یافت. همچنین مسیرها را اولیت بندی نوده و برای توسعه یا ایجاد راههای جدید تصمیم گیری كرد. مراكز امدادی موجود را از نظر انجام تقویت اولیت بندی كرده و یا مراكز امدادی جدید را امكان یابی كرد، برای اولیت بندی كرده و یا مراكز امدادی جدید را مكان یابی كرد. برای مدیریت بحران و كنترل ترافیك پیش‌‌بینیها لازم انجام داده و تاثیر آنها را در عملكرد اجزاء شبكه حمل و نقل محاسبه كرد. این روش جدای از زلزله می تواند در مورد دیگری كه شبكه حمل و نقل اعم ا شهری یا منطقه ای در معرض آسیب و كاهش ظرفیتهای احتمالی قرای می گیرد. مانند بارش باران یا برف سنگین و بروز تصادفات یا بمبارانهای هوائی مورد استفاده قرار گیرد.

فهرست

عنوان صفحه

1-1 مقدار……………………………………………………………………………………………………. 2

1-2 اهداف و دست آوردهای پروژه‌………………………………………………………………… 5

2 بررسی كارهای انجام شده تاكنون…………………………………………………………………. 8

2-1 عملكرد اجزای شبكه بصورت مستقل……………………………………………………….. 9

2-1-1 عملكرد فیزیكی و آسیب پذیری…………………………………………………………… 10

2-1-2 كارآیی……………………………………………………………………………………………… 11

2-2-1 ازائة معیارهای كارایی…………………………………………………………………………. 11

2-2-2 بررسی تأخیرهای وارد از خرابی………………………………………………………….. 17

2-2-3 اولیت دهی پلها برای بازسازی……………………………………………………………… 20

2-3عملكرد كلی شبكة حمل و نقل…………………………………………………………………. 23

2-3-1 بررسی معیارهای كارایی شكبة تخریب شده…………………………………………… 24

2-3-3 برآوردتأخیرهای وارده از خرابی…………………………………………………………… 35

2-3-4 ارزیابی سیستم بیمارستانی منطقه‌ای……………………………………………………… 38

2-3-5 ارزیابی ریسك منطقه‌ای……………………………………………………………………… 42

2-3-6زمان جمع شدن افراد امداد رسان…………………………………………………………… 47

2-4سفرهای ترافیكی بعد از زلزله…………………………………………………………………… 50

2-4-1-رابطة بین حجم سفرها و بازسازی بعد از زلزله……………………………………… 50

4-1 عملكرد شبكه‌های حمل و نقل ایران در زلزله‌های گذشته…………………………….. 54

4-2 عملكرد شبكه های ح0مل و نقل دنیا در زلزله های اخیر……………………………… 55

4-2-1زلزله كوبه ژاپن 1995………………………………………………………………………….. 56

4-2-1-1 پلها و راههای اصلی كوبه………………………………………………………………… 57

4-2-1-2 راه آهن كوبه…………………………………………………………………………………. 59

4-2-1-3 سیستم متروی كوبه………………………………………………………………………… 60

4-2-1-4 فرودگاههای اطراف كوبه…………………………………………………………………. 60

4-2-2 لزله نورث ریج. كالیفرنیا آمریكا 1994………………………………………………….. 60

4-2-3 زلزله لوما پریتا، آمریكا 1989………………………………………………………………. 61

4-2-4 زلزله ارمنستان 1988………………………………………………………………………….. 62

4-2-5 زلزله كاستاریا 1991…………………………………………………………………………… 63

4-2-6 زلزله مكزیكوسیتی، مكزیك 1995……………………………………………………….. 63

4-2-7 زلزله فیلیپین 1990…………………………………………………………………………….. 63

4-2-8 زلزله ازمیت تركیه 1999…………………………………………………………………….. 63

5ستاریوی زلزله……………………………………………………………………………………………. 68

5-1كارهای انجام شده دردنیا در زمینه طراحی برمبنای سناریوی زلزله…………………. 69

5-2پارامترهای موثر در تعریف سناریو…………………………………………………………….. 69

5-2-1 زلزله………………………………………………………………………………………………… 70

5-2-2 مقیاس اندازه گیری زلزله……………………………………………………………………. 72

5-2-3 آنالیز زلزله ……………………………………………………………………………………….. 72

5-2-4 پهنه بندی لرزه ای……………………………………………………………………………… 72

5-2-5 روش‌ پهنه بندی حركات زمین تحت اثر زلزله……………………………………….. 73

5-2-5-1 لرزه خیزی……………………………………………………………………………………. 73

5-2-5-2 كاهش شدت حركات زمین در اثر دورشدن از مركز زلزله……………………. 73

5-2-5-3اثرات وضعیت محل برروی حركات زمین لرزه…………………………………… 74

5-2-6بررسی اثرات وضعیت محل برای پهنه بندی با دقت كم……………………………. 74

5-2-7بررسی اثرات وضعتی محل برای پهنه‌بندی با دقت كم……………………………… 74

5-2-8 بررسی اثرات وضعیت محل برای پهنه‌بندی با دقت زیاد………………………….. 75

5-2-9كارهای انجام شده در دنیا درزمینه پهنه‌‌بندی لرزه……………………………………. 76

6 تقاضا……………………………………………………………………………………………………….. 79

6-1 سفرهای خدماتی…………………………………………………………………………………… 80

6-2 سفرهای امدادی…………………………………………………………………………………….. 82

6-3 برآورد مجروحین…………………………………………………………………………………… 84

6-3-1 ناحیه بندی ساختمانها………………………………………………………………………… 85

6-3-2 طبقه بندی ساختمانها…………………………………………………………………………. 86

6-3-3 برآورد آسیبهای وارده به ساختمانها………………………………………………………. 86

6-3-4 نسبت تلفات انسانی…………………………………………………………………………… 91

6-3-4-1 اعتبار سنجی تلفات برای شهرتهران………………………………………………….. 95

6-3-4-2 برآورد تلفات برای شهرتهران…………………………………………………………. 96

7 بررسی رفتارهای انسانی……………………………………………………………………………… 99

7-1 رفتار رانندگان در هنگام وقوع زلزله………………………………………………………… 100

7-1-1 عوامل موثر در وضعیت رفتار رانندگان………………………………………………. 100

7-1-2 مشكلات احتمالی ناشی از رفتار رانندگان وعوامل تشدید كنندة‌آن………….. 102

7-1-2-1اشغال سطح خیابانها……………………………………………………………………… 102

7-1-2-4 بروز تصادفات احتمالی………………………………………………………………… 103

7-1-2-5 وسایل نقلیه رها شده…………………………………………………………………… 104

7-1-2-6 هراس ناشی از زلزله و عواقب آن………………………………………………….. 104

7-1-2-7 افزایش طول سفرها دراثر عدم اطلاع……………………………………………… 104

7-1-3 راههای مواجهه با این مشكلات………………………………………………………… 104

7-1-3-1 آموزش و اطلاع رسانی………………………………………………………………… 105

7-1-3-2 تخلیه و بازگشایی مسیر……………………………………………………………….. 105

7-2 رفتار رانندگان در استفاده از شبكه بعد از زلزله………………………………………… 106

7-3 رفتار نیروهای امنیتی و امدادی …………………………………………………………….. 107

7-4 رفتار نیروهای مدیریت امدادی و انتظامی……………………………………………….. 111

8 برآورد عرضه………………………………………………………………………………………….. 115

8-1 برآورد شبكة حمل و نقل بعد از زلزله……………………………………………………. 115

8-1-1 اجزاء شبكه…………………………………………………………………………………….. 115

8-1-1-1 راهها ………………………………………………………………………………………… 115

8-1-1-2 تقاطعات ………………………………………………………………………………….. 117

8-1-1-3 پلها ………………………………………………………………………………………….. 119

8-1-2 پارامترهای ارزیابی شبكه………………………………………………………………….. 120

8-1-3 خرابی‌های مستقیم شبكه‌حمل و نقل بعد از زلزله………………………………… 121

8-1-3-1 خرابی بدنة راه …………………………………………………………………………… 122

8-1-3-2 تونل ………………………………………………………………………………………… 124

8-1-3-3 خرابی پل………………………………………………………………………………….. 125

8-1-3-4 منحنیهای شكنندگی یا خرابی پلها…………………………………………………. 126

8-1-4 خرابی های غیر مستقیم شبكه حمل و نقل بعداززلزله………………………….. 130

8-1-4-1 خرابی تأسیسات جانبی مسیر……………………………………………………….. 131

8-1-4-2 عوامل ترافیكی…………………………………………………………………………… 131

8-2 برآورد مراكز امداد رسانی…………………………………………………………………….. 132

8-2-1 پارامترهای مهم برای ارزیابی مراكز امدادی…………………………………………. 133

8-2-2 ظرفیت پذیرش مجروح…………………………………………………………………… 134

8-2-3 عملكرد بیمارستان بعد از زلزله………………………………………………………….. 135

8-2-4 خرابی بیمارستانها……………………………………………………………………………. 136

9 توزیع……………………………………………………………………………………………………. 140

9-1 شبیه سازی………………………………………………………………………………………… 140

9-1-1 روشهای ضریب رشد………………………………………………………………………. 142

9-1-2 ضریب رشد بكنواخت……………………………………………………………………… 143

9-1-3 روش میانگین ضریب رشد ……………………………………………………………… 143

9-1-4 مدل فراتر ……………………………………………………………………………………… 144

9-1-5 مدل دیترویت ………………………………………………………………………………… 145

9-1-6 ضرایب رشد با محدودیت دوگانه (روش فورنیس)………………………………. 145

9-1-7 مزایا و معایب ضریب رشد……………………………………………………………….. 146

9-1-8 مدل جاذبه …………………………………………………………………………………….. 147

9-1-9 محدودیتهای مدل جاذبه ………………………………………………………………….. 149

9-1-10 مدل فرصت بینابینی ……………………………………………………………………… 150

9-2 توزیع به كك مدلهای برنامه ریزی خطی………………………………………………… 152

9-3 مقایسة بین مدلهای توزیع ……………………………………………………………………. 155

10 مدلهای تخصیص …………………………………………………………………………………. 159

10-1 تخصیص به روش هیچ یاهمه (كوتاهترین مسیر)…………………………………… 160

10-1-1 الگوریتم كوتاهترین مسیر……………………………………………………………….. 161

10-2 تخصیص تعادل ی (ظرفیت محدود)……………………………………………………. 162

10-2-1 روند تخصیص افزایشی…………………………………………………………………. 164

10-2-2 روند با سرعت تغییرات زیاد و كم…………………………………………………… 165

10-3-3 روند میانگین متوالی …………………………………………………………………….. 165

10-3 تخصیص احتمالاتی ………………………………………………………………………….. 166

10-3-1 تخصیص احتمالاتی برمبنای شبیه‌سازی……………………………………………. 166

10-3-2 تخصیص احتالاتی نسبی ……………………………………………………………….. 168

10-4 روش برنامه ریزی خطی …………………………………………………………………… 168

10-5 روشMcLaughiln ………………………………………………………………………. 169

11 تحلیل ریسك ……………………………………………………………………………………… 171

11-1 شبیه سازی مونت كارلو……………………………………………………………………… 171

11-1-1 مزایای نمونه سازی مونت كارلو……………………………………………………… 173

11-2 نمونه سازیLatin Hyper cube یا LHS ……………………………………….. 173

11-3 مقایسه بین نمونه سازیLHS و مونت كارلو………………………………………… 175

11-4 توابع توزیع برای شبیه سازی………………………………………………………………. 176

11-4-1 توابع توزیع………………………………………………………………………………….. 177

11-5- دقت برآوردهای احتمالاتی……………………………………………………………….. 177

12 ارائه مدل …………………………………………………………………………………………….. 182

12-1 سناریوی زلزله …………………………………………………………………………………. 182

12-2 برآورد تقاضا ……………………………………………………………………………………. 184

12-3 برآورد عرضه …………………………………………………………………………………… 188

12-3-1 برآورد شبكه حمل ونقل………………………………………………………………… 189

12-3-2-1 @ Risk ……………………………………………………………………………….. 192

12-4-1 الگوریتم كوتاهترین مسیر ……………………………………………………………… 194

12-4-2 برنامه ریزی خطی ……………………………………………………………………….. 195

12-4-3 نرم افزار مدل ………………………………………………………………………………. 196

12-4-4 قابلیت توسعه ………………………………………………………………………………. 197

12-4-4-1 درنظر گرفتن ترافیك غیرامدادی رسانی……………………………………….. 197

12-4-4-2 درنظرگرفتن وضعیت كنترل برترافیك…………………………………………. 198

12-4-4-3 در نظر گرفتن احتمالی ظرفیت مراكز امدادشده رسانی……………………. 199

12-4-4-4 درنظردرنظرگرفت احتمالی ظرفیت مراكز امداد رسانی…………………… 199

12-4-4-5 مبداء و مقصدها مجازی……………………………………………………………. 199

12-4-4-6 استفاده از تابع ارزش زمان………………………………………………………….. 199

12-5 ارزیابی شبكه …………………………………………………………………………………… 200

12-5-1 ارزیابی كل شبكه …………………………………………………………………………. 202

12-5-2 ارزیابی اجزاء شبكه ………………………………………………………………………. 204

12-5-2-1 تحلیل حساسیت……………………………………………………………………….. 204

13 بكارگیری مدل …………………………………………………………………………………….. 202

13-1 شبكه ساده با یك مبداء و مقصد …………………………………………………………. 208

13-1-1 روندانجام تحلیل شبكه …………………………………………………………………. 209

13-2 شبكه متشكل از چند مبداء‌و مقصد………………………………………………………. 212

13-2-1 نتایج تحلیل ………………………………………………………………………………… 214

14- پیشنهادات برای كارهای آینده………………………………………………………………. 219


لیست اشكالعنوان صفحهشكل 2-1 تابع كارآیی زمان …………………………………………………………………………… 14شكل 2-2 …………………………………………………………………………………………………… 21

شكل 2-3 تابع عملكرد منطقی a) حداقل معبرها b) كوتاهترین مسیر………………….. 21

شكل 2-4 قابلیت اطمینان بهینه شبكه حمل و نقل باتوجه به منابع دردسترس………… 23

شكل2-5 حداكثرجریان ترافیك درشبكه حمل ونقل برحسب منابع‌ دردسترس………. 23

شكل2-6 رابطه بین معیارهای كارایی T D Q نسبت به مقادیر قبل از زلزله برای قبل مختلف نرخ

خرابیl ……………………………………………………………………………………………………… 26

شكل 2-7 همبستگی بین Q و D (5000 نمونه نسبت به مقادیر از زلزله سنجیده شده‌اند) 26

شكل 2-8 فاصلة نسبی جمعیت ساكن منطقه ازمراكز امدادی……………………………. 28

شكل 2-9 رابطه بین درصد جمعیت آسیب‌ دیده وشدت زلزله…………………………….. 39

شكل 2-10 رابطة بین تعداد تخت كمپ بیمارستانی و فاصلة حمل‌مجروح……………. 41

شكل 6-1 فلوچارت برآورد خرابی برای ساختمانهای مسكونی…………………………… 87

شكل 6-2 نسبت خسارت وارده به ساختمانهای مسكونی درزلزله منجیل……………… 88

شكل 6-3 تابع‌آسیب‌پذیری ساختمانهای مسكونی به كاررفته در مطالعه JICA…….. 88

شكل6-4 میانگین ضریب خرابی برحسب نمره‌سازه‌ای برای سازه‌PCI وO.22 = PGA 90

شكل 6-5 نسبت تلفات زلزله در ایران ……………………………………………………………. 94

شكل 6-6 نسبت تعداد تلفات زلزله روزهنگام به شب هنگام………………………………. 94

شكل 6-7 اعتبار سنجیی تلفات برآوردشده كوبرن واسپنس…………………………………. 95

شكل 6-8 توزیع تلفات انسانی درشب بدون نیروهای نجات (مدل گسل ری)……… 91

شكل 8-1 توابع خرابی برای حالتهای مختلف خرابی راههای شهری………………… 124

شكل 8-2توابع آسیب‌پذیر برای حالتهای مختلف خرابی اجراشده به روش حفاری و خاكبردای125

شكل 8-3 احتمال خرابی برای پلهای فولادی…………………………………………………. 128

شكل 8-4 احتمال خرابی برای پلهای بتنی…………………………………………………….. 128

شكل 8-5 احتمال خرابی برای پل نوع 1 ث اب برای شتابg 8/0=PGA…………. 129

شكل 8-6 احتمال خرابی برای پل نوع 3 ث اب برای شتابg 8/0=PGA…………. 130

شكل8-7 احتمال خرابی برای پل نوع 6ث اب برای شتابg 8/0 = PGA ………… 130

شكل 8-8 نمودار خرابی ساختمان بیمارستانها………………………………………………… 138

شكل 9-1 تفاوت بین توابع مختلف جاذبه……………………………………………………… 148

شكل 9-2 مقایسه مابین روش جاذبه، فرصت بینابینی و فرصت بینابینی رقابتی……. 156

شكل 10-1 توزیع هزینه‌هایی كه‌درهر اتصال رانندگان آن رادرك می‌كنند…………… 167

شكل11-1 رابطه بین X و F(x) و G(x) ……………………………………………………. 172

شكل 11-2 مثال روش نمونه سازی آغازین بدون جایگزین…………………………….. 174

شكل 11-3 مقایسه بین ث بپ و مونت كارلو………………………………………………… 175

شكل 11-4 ……………………………………………………………………………………………… 179

شكل 12-1 روندكلی ارزیابی شبكه حمل و نقل بعد از بروز زلزله…………………….. 184

شكله 12-2 روند برآورد تقاضا (سفرهای امدادی) بعداز بروززلزله……………………. 185

شكل12-3 روند برآورد عرضه مراكز امدادی…………………………………………………. 189

شكل12-4 تابع آسیب پذیری تول 99 Hazus …………………………………………….. 191

شكله 12-5 روند برآورد شبكه حمل و نقل ………………………………………………….. 192

شكل 12-6 وضعیتهای مختلف كنترل ترافیك……………………………………………….. 198

شكل12-7 روند توزیع و تخصیص درشبكة حمل و نقل بعد از بروززلزله………….. 200

شكل 12-8 روند ارزیابی شبكة حمل و نقل بعد از بروز زلزله…………………………. 201

شكل 13-1 احتمال خرابی برای پل نوعHBRI برای شتاب g 8/0 = PGA …….. 207

شكل 13-2 شبكه ساده با یك مبداء و مقصد………………………………………………….. 208

شكل 13-2 نمودار تورنادو، تحلیل حساسیت برای متوسط زمان حمل مجروح برای شدت زلزله g 60 به روش نمونه سازی مونت كارلو……………………………………………………………………………………… 212

شكل 13-5 شبكه متشكل مونت كارلو………………………………………………………….. 212

شكل 13-6 نمودار تورنادو، تحلیل حساسیت برای متوسط خرابی كل شبكه برای شدت زلزله g 2/0 با نمونه سازی LHS ……………………………………………………………………………………………………… 215

شكل 13-7 نمودار تورنادو، تحلیل حساسیت برای متوسط خرابی كل شبكه برای شدت زلزله g و 4/0 با نمودارLHS ……………………………………………………………………………………………………………….. 216

شكل 13-8 نمودار تورنادو، تحلیل حساسیت برای متوسط خرابی كل شبكه برای شدت g 6/0 با نمونه سازی LHS ……………………………………………………………………………………………………………….. 211

تصویر الف-1 خرابی دربزرگراه هانشین كوبه ژاپن 1995………………………………… 221

تصویر الف-2 آتش سوزی بعد از زلزله درشهر كوبن ژاپن1995………………………. 222

تصویرالف-3 ترافیك بعد از زلزله درشهركوبه ژاپن1995………………………………… 222

تصویرالف-4 واژگونی پل در بزرگراه هانشین شهركوبه ژاپن1995……………………. 223

تصویرالف-5 خرابی دربزگراه هانشین شهر كوبه ژاپن1995…………………………….. 223

تصویرالف-6 خرابی پایه پل بزرگراه هانشین، كوبه ژاپن1995………………………….. 224

تصویرالف-7 خرابی پل نیشینومیاكو با دهانه 252 متری كوبه ژاپن 1995…………… 224

تصویرالف-8 خرابی خط آهن وانسدا دراههای جانبی، كوبه ژاپن……………………… 225

تصویر الف-9 خرابی پل گاویون كانیون نورث ریج، كالیفرنیا آمریكا1994…………. 225

تصویرالف-10 استفاده ازژاكت فولادی نورث ریج آمریكا1994………………………… 226

تصویرالف-11 انفجار خط لوله گاز و تاثیر آن برراه مجاور، نورث ریج‌1994……… 226

تصویر الف-12 خرابی درآزاد راه نیمیتز، اكلندا، زلزله لوما پریتا آمریكا 1989……… 22

تصویرالف-13 پل خلیج اكلند، لوما پریتا آمریكا 1989…………………………………….. 227

تصویرالف-14ماشین آتش‌نشانی درترافیك شهرلنینكان، ارمنستان 1988……………. 228

تصویرالف-15 تخریب بدنه راه براثر روانگرائی، كاستاریكا………………………………. 1991

تصویرالف-16 تخریب شدید بدنه راه براثر روانگرایی، كاستاریكا……………………… 1991

تصویرالف-17 واژگونی تریلی درجاده، كاستاریكا1991…………………………………… 229

تصویرالف-18 تخریب بیمارستان، مكزیكو سیتی مكزیك1995………………………… 230

تصویرالف-19 خرابی پل كارمن، فیلیپین 1990……………………………………………… 230

تصویرالف-20 روانگرای درمركز شهرداگویان،فیلیپین1990……………………………… 231

تصویرالف-21 بیمارستان رستم آباد، منجیل ایران1990……………………………………. 231

تصویرالف-22 تخریب پل قدیمی، منجیل ایران1990……………………………………… 232

تصویرالف-23 تخریب بزرگراه اروپایی، ازمیت تركیه1999……………………………… 232

لیست جداول

عنوان صفحه

جدول2-1- مثالی از ضرایب تاخیر(برای پیاده روی)………………………………………….. 49جدول6-1 نمره مقدماتی خطرسازه BSH برمبنای ATC –21………………………….. 91

جدول شماره6-2 نمادهای ضرایب اصلاح كارآئی ساختمان………………………………… 91

جدول6-3 نسبت تلفات درزلزله‌های ایران……………………………………………………….. 93

جدول8-1 طبقه بندی تقاطعات درتحلیل لرزه شبكه……………………………………….. 118

جدول 8-2 معیارهای كارایی شبكة حمل و نقل درشرایط عادی……………………….. 120

جدول8-3 مقادیر میانه وضریب توزیع نرمال لگاریتمی برای راههای شهری………. 123

جدول8-4 پارامترهای توابع خرابی تونل HAZUS99 ………………………………….. 125

جدول8-5 خلاصه خرابی های ثبت شده در زلزله كوبه 1995………………………….. 127

جدول 8-6 ضرایب منحنیهای خرابی……………………………………………………………. 128

جدول8-7 احتمال خرابی كامل و كوتاه مدت بیماستان برحسب درصد………………. 135

جدول8-8 احتمال وقفه درخدمات بیمارستان…………………………………………………. 136

جدول10-1 نمایی از طبقه‌بندی روشهای تخصیصی ترافیك…………………………….. 160

جدول10-2 ضرایب اصلاح شدهBPR و 356 NCHRP و 1988 …………………. 164

جدول13-1 درصد احتمال وقوع وضعیت خرابی برای سه نوع پل انتخابی…………. 207

جدول13-2 مشخصات شبكه ساده با یك مبداء و مقصد………………………………….. 209

جدول13-3 مقایسه بین نتایج روشهای مختلف نمونه سازی و مقدارتئوری……….. 210

جدول13-4 مقادیرآماری تحلیل معیارهای كارایی شبكه ساده (روش‌مونت‌كارل)…. 211

جدول13-5 مشخصات شبكه متشكل از دو مبداء و مقصد……………………………….. 213

جدول13-6 مشخصات آماری معیاری ارزیابی شبكه برای سناریوهای مختلف (به روش LHS) 214

روشهای موجود برای بررسی شبكه حمل و نقل بعد از بروز زلزله
بروز زلزله های شدید بخصوص در شهرهای بزرگ می تواند آسیبهای انسانی گسترده‌ای را بهمراه آورد. شكبه حمل و نقل برای نجات جان و مجروحین زلزله را ارائه سریع و خدمات درمانی به آنان ، نقش اساسی دراد. لذا از شبكه حمل و نقل بعنوان شریان حیاتی نامرده می‌شود. برای كاهش آسیبهای انسانی احتمالی زلزله در هر شهر یا منطقه‌ای نیازمند به ارزیابی عملكرد شبكه حمل و نقل در پاسخگویی به تقاضا، برای سفرها ی امدادی بعد از زلزله می باشیم تا بتوایم ضمن كسب آمادگی لازم برای مقابله با بحران، اولویت بندی اجزاء شبكه را از نظر بازسازی تعیین نماییم.در این سمینار به ارزیابی عملكرد شبكه حمل و نقل برای انجام سفره های امدادی بعد از بروز زلزله با توجه به عرضه و تقاضا پرداخته شده است روش ارائه شده دارای پنج مرحله است.ابتدا سناریو های مختلف زلزله تعین می گردد. سپس میزان آسیبهای احتمالی شبكه حمل و نقل و وضعیت مراكز امدادی (عرضه) و تعداد مجروحین (تقاضا) شبیه سازی می گردد. برای اینكار از نمونه سازی مونت كارلو و LHS و توابع خرابی اجزاء آسیب‌ دیده شبكه بدست می آید در مرحله بعدی توزیع و تخصیص سفرها انجام می‌شود و سرانجام معیارهای ارزیابی شبكه، مانند زمان سفر برای هر سناریو برآورد می گردد. در این سمینار شبكه های مختلفی مورد تحلیل قرار گرفته است. به كمك این روش می توان ضمن ارزیابی شبكه حمل و نقل بعد از زلزله، به برآوردی از وضعیت بحران بعد از زلزله دست یافت. همچنین مسیرها را اولیت بندی نموده و برای توسعه یا ایجاد دست یافت. همچنین مسیرها را اولیت بندی نوده و برای توسعه یا ایجاد راههای جدید تصمیم گیری كرد. مراكز امدادی موجود را از نظر انجام تقویت اولیت بندی كرده و یا مراكز امدادی جدید را امكان یابی كرد، برای اولیت بندی كرده و یا مراكز امدادی جدید را مكان یابی كرد. برای مدیریت بحران و كنترل ترافیك پیش‌‌بینیها لازم انجام داده و تاثیر آنها را در عملكرد اجزاء شبكه حمل و نقل محاسبه كرد. این روش جدای از زلزله می تواند در مورد دیگری كه شبكه حمل و نقل اعم ا شهری یا منطقه ای در معرض آسیب و كاهش ظرفیتهای احتمالی قرای می گیرد. مانند بارش باران یا برف سنگین و بروز تصادفات یا بمبارانهای هوائی مورد استفاده قرار گیرد.

فهرست

عنوان صفحه

1-1 مقدار……………………………………………………………………………………………………. 2

1-2 اهداف و دست آوردهای پروژه‌………………………………………………………………… 5

2 بررسی كارهای انجام شده تاكنون…………………………………………………………………. 8

2-1 عملكرد اجزای شبكه بصورت مستقل……………………………………………………….. 9

2-1-1 عملكرد فیزیكی و آسیب پذیری…………………………………………………………… 10

2-1-2 كارآیی……………………………………………………………………………………………… 11

2-2-1 ازائة معیارهای كارایی…………………………………………………………………………. 11

2-2-2 بررسی تأخیرهای وارد از خرابی………………………………………………………….. 17

2-2-3 اولیت دهی پلها برای بازسازی……………………………………………………………… 20

2-3عملكرد كلی شبكة حمل و نقل…………………………………………………………………. 23

2-3-1 بررسی معیارهای كارایی شكبة تخریب شده…………………………………………… 24

2-3-3 برآوردتأخیرهای وارده از خرابی…………………………………………………………… 35

2-3-4 ارزیابی سیستم بیمارستانی منطقه‌ای……………………………………………………… 38

2-3-5 ارزیابی ریسك منطقه‌ای……………………………………………………………………… 42

2-3-6زمان جمع شدن افراد امداد رسان…………………………………………………………… 47

2-4سفرهای ترافیكی بعد از زلزله…………………………………………………………………… 50

2-4-1-رابطة بین حجم سفرها و بازسازی بعد از زلزله……………………………………… 50

4-1 عملكرد شبكه‌های حمل و نقل ایران در زلزله‌های گذشته…………………………….. 54

4-2 عملكرد شبكه های ح0مل و نقل دنیا در زلزله های اخیر……………………………… 55

4-2-1زلزله كوبه ژاپن 1995………………………………………………………………………….. 56

4-2-1-1 پلها و راههای اصلی كوبه………………………………………………………………… 57

4-2-1-2 راه آهن كوبه…………………………………………………………………………………. 59

4-2-1-3 سیستم متروی كوبه………………………………………………………………………… 60

4-2-1-4 فرودگاههای اطراف كوبه…………………………………………………………………. 60

4-2-2 لزله نورث ریج. كالیفرنیا آمریكا 1994………………………………………………….. 60

4-2-3 زلزله لوما پریتا، آمریكا 1989………………………………………………………………. 61

4-2-4 زلزله ارمنستان 1988………………………………………………………………………….. 62

4-2-5 زلزله كاستاریا 1991…………………………………………………………………………… 63

4-2-6 زلزله مكزیكوسیتی، مكزیك 1995……………………………………………………….. 63

4-2-7 زلزله فیلیپین 1990…………………………………………………………………………….. 63

4-2-8 زلزله ازمیت تركیه 1999…………………………………………………………………….. 63

5ستاریوی زلزله……………………………………………………………………………………………. 68

5-1كارهای انجام شده دردنیا در زمینه طراحی برمبنای سناریوی زلزله…………………. 69

5-2پارامترهای موثر در تعریف سناریو…………………………………………………………….. 69

5-2-1 زلزله………………………………………………………………………………………………… 70

5-2-2 مقیاس اندازه گیری زلزله……………………………………………………………………. 72

5-2-3 آنالیز زلزله ……………………………………………………………………………………….. 72

5-2-4 پهنه بندی لرزه ای……………………………………………………………………………… 72

5-2-5 روش‌ پهنه بندی حركات زمین تحت اثر زلزله……………………………………….. 73

5-2-5-1 لرزه خیزی……………………………………………………………………………………. 73

5-2-5-2 كاهش شدت حركات زمین در اثر دورشدن از مركز زلزله……………………. 73

5-2-5-3اثرات وضعیت محل برروی حركات زمین لرزه…………………………………… 74

5-2-6بررسی اثرات وضعیت محل برای پهنه بندی با دقت كم……………………………. 74

5-2-7بررسی اثرات وضعتی محل برای پهنه‌بندی با دقت كم……………………………… 74

5-2-8 بررسی اثرات وضعیت محل برای پهنه‌بندی با دقت زیاد………………………….. 75

5-2-9كارهای انجام شده در دنیا درزمینه پهنه‌‌بندی لرزه……………………………………. 76

6 تقاضا……………………………………………………………………………………………………….. 79

6-1 سفرهای خدماتی…………………………………………………………………………………… 80

6-2 سفرهای امدادی…………………………………………………………………………………….. 82

6-3 برآورد مجروحین…………………………………………………………………………………… 84

6-3-1 ناحیه بندی ساختمانها………………………………………………………………………… 85

6-3-2 طبقه بندی ساختمانها…………………………………………………………………………. 86

6-3-3 برآورد آسیبهای وارده به ساختمانها………………………………………………………. 86

6-3-4 نسبت تلفات انسانی…………………………………………………………………………… 91

6-3-4-1 اعتبار سنجی تلفات برای شهرتهران………………………………………………….. 95

6-3-4-2 برآورد تلفات برای شهرتهران…………………………………………………………. 96

7 بررسی رفتارهای انسانی……………………………………………………………………………… 99

7-1 رفتار رانندگان در هنگام وقوع زلزله………………………………………………………… 100

7-1-1 عوامل موثر در وضعیت رفتار رانندگان………………………………………………. 100

7-1-2 مشكلات احتمالی ناشی از رفتار رانندگان وعوامل تشدید كنندة‌آن………….. 102

7-1-2-1اشغال سطح خیابانها……………………………………………………………………… 102

7-1-2-4 بروز تصادفات احتمالی………………………………………………………………… 103

7-1-2-5 وسایل نقلیه رها شده…………………………………………………………………… 104

7-1-2-6 هراس ناشی از زلزله و عواقب آن………………………………………………….. 104

7-1-2-7 افزایش طول سفرها دراثر عدم اطلاع……………………………………………… 104

7-1-3 راههای مواجهه با این مشكلات………………………………………………………… 104

7-1-3-1 آموزش و اطلاع رسانی………………………………………………………………… 105

7-1-3-2 تخلیه و بازگشایی مسیر……………………………………………………………….. 105

7-2 رفتار رانندگان در استفاده از شبكه بعد از زلزله………………………………………… 106

7-3 رفتار نیروهای امنیتی و امدادی …………………………………………………………….. 107

7-4 رفتار نیروهای مدیریت امدادی و انتظامی……………………………………………….. 111

8 برآورد عرضه………………………………………………………………………………………….. 115

8-1 برآورد شبكة حمل و نقل بعد از زلزله……………………………………………………. 115

8-1-1 اجزاء شبكه…………………………………………………………………………………….. 115

8-1-1-1 راهها ………………………………………………………………………………………… 115

8-1-1-2 تقاطعات ………………………………………………………………………………….. 117

8-1-1-3 پلها ………………………………………………………………………………………….. 119

8-1-2 پارامترهای ارزیابی شبكه………………………………………………………………….. 120

8-1-3 خرابی‌های مستقیم شبكه‌حمل و نقل بعد از زلزله………………………………… 121

8-1-3-1 خرابی بدنة راه …………………………………………………………………………… 122

8-1-3-2 تونل ………………………………………………………………………………………… 124

8-1-3-3 خرابی پل………………………………………………………………………………….. 125

8-1-3-4 منحنیهای شكنندگی یا خرابی پلها…………………………………………………. 126

8-1-4 خرابی های غیر مستقیم شبكه حمل و نقل بعداززلزله………………………….. 130

8-1-4-1 خرابی تأسیسات جانبی مسیر……………………………………………………….. 131

8-1-4-2 عوامل ترافیكی…………………………………………………………………………… 131

8-2 برآورد مراكز امداد رسانی…………………………………………………………………….. 132

8-2-1 پارامترهای مهم برای ارزیابی مراكز امدادی…………………………………………. 133

8-2-2 ظرفیت پذیرش مجروح…………………………………………………………………… 134

8-2-3 عملكرد بیمارستان بعد از زلزله………………………………………………………….. 135

8-2-4 خرابی بیمارستانها……………………………………………………………………………. 136

9 توزیع……………………………………………………………………………………………………. 140

9-1 شبیه سازی………………………………………………………………………………………… 140

9-1-1 روشهای ضریب رشد………………………………………………………………………. 142

9-1-2 ضریب رشد بكنواخت……………………………………………………………………… 143

9-1-3 روش میانگین ضریب رشد ……………………………………………………………… 143

9-1-4 مدل فراتر ……………………………………………………………………………………… 144

9-1-5 مدل دیترویت ………………………………………………………………………………… 145

9-1-6 ضرایب رشد با محدودیت دوگانه (روش فورنیس)………………………………. 145

9-1-7 مزایا و معایب ضریب رشد……………………………………………………………….. 146

9-1-8 مدل جاذبه …………………………………………………………………………………….. 147

9-1-9 محدودیتهای مدل جاذبه ………………………………………………………………….. 149

9-1-10 مدل فرصت بینابینی ……………………………………………………………………… 150

9-2 توزیع به كك مدلهای برنامه ریزی خطی………………………………………………… 152

9-3 مقایسة بین مدلهای توزیع ……………………………………………………………………. 155

10 مدلهای تخصیص …………………………………………………………………………………. 159

10-1 تخصیص به روش هیچ یاهمه (كوتاهترین مسیر)…………………………………… 160

10-1-1 الگوریتم كوتاهترین مسیر……………………………………………………………….. 161

10-2 تخصیص تعادل ی (ظرفیت محدود)……………………………………………………. 162

10-2-1 روند تخصیص افزایشی…………………………………………………………………. 164

10-2-2 روند با سرعت تغییرات زیاد و كم…………………………………………………… 165

10-3-3 روند میانگین متوالی …………………………………………………………………….. 165

10-3 تخصیص احتمالاتی ………………………………………………………………………….. 166

10-3-1 تخصیص احتمالاتی برمبنای شبیه‌سازی……………………………………………. 166

10-3-2 تخصیص احتالاتی نسبی ……………………………………………………………….. 168

10-4 روش برنامه ریزی خطی …………………………………………………………………… 168

10-5 روشMcLaughiln ………………………………………………………………………. 169

11 تحلیل ریسك ……………………………………………………………………………………… 171

11-1 شبیه سازی مونت كارلو……………………………………………………………………… 171

11-1-1 مزایای نمونه سازی مونت كارلو……………………………………………………… 173

11-2 نمونه سازیLatin Hyper cube یا LHS ……………………………………….. 173

11-3 مقایسه بین نمونه سازیLHS و مونت كارلو………………………………………… 175

11-4 توابع توزیع برای شبیه سازی………………………………………………………………. 176

11-4-1 توابع توزیع………………………………………………………………………………….. 177

11-5- دقت برآوردهای احتمالاتی……………………………………………………………….. 177

12 ارائه مدل …………………………………………………………………………………………….. 182

12-1 سناریوی زلزله …………………………………………………………………………………. 182

12-2 برآورد تقاضا ……………………………………………………………………………………. 184

12-3 برآورد عرضه …………………………………………………………………………………… 188

12-3-1 برآورد شبكه حمل ونقل………………………………………………………………… 189

12-3-2-1 @ Risk ……………………………………………………………………………….. 192

12-4-1 الگوریتم كوتاهترین مسیر ……………………………………………………………… 194

12-4-2 برنامه ریزی خطی ……………………………………………………………………….. 195

12-4-3 نرم افزار مدل ………………………………………………………………………………. 196

12-4-4 قابلیت توسعه ………………………………………………………………………………. 197

12-4-4-1 درنظر گرفتن ترافیك غیرامدادی رسانی……………………………………….. 197

12-4-4-2 درنظرگرفتن وضعیت كنترل برترافیك…………………………………………. 198

12-4-4-3 در نظر گرفتن احتمالی ظرفیت مراكز امدادشده رسانی……………………. 199

12-4-4-4 درنظردرنظرگرفت احتمالی ظرفیت مراكز امداد رسانی…………………… 199

12-4-4-5 مبداء و مقصدها مجازی……………………………………………………………. 199

12-4-4-6 استفاده از تابع ارزش زمان………………………………………………………….. 199

12-5 ارزیابی شبكه …………………………………………………………………………………… 200

12-5-1 ارزیابی كل شبكه …………………………………………………………………………. 202

12-5-2 ارزیابی اجزاء شبكه ………………………………………………………………………. 204

12-5-2-1 تحلیل حساسیت……………………………………………………………………….. 204

13 بكارگیری مدل …………………………………………………………………………………….. 202

13-1 شبكه ساده با یك مبداء و مقصد …………………………………………………………. 208

13-1-1 روندانجام تحلیل شبكه …………………………………………………………………. 209

13-2 شبكه متشكل از چند مبداء‌و مقصد………………………………………………………. 212

13-2-1 نتایج تحلیل ………………………………………………………………………………… 214

14- پیشنهادات برای كارهای آینده………………………………………………………………. 219


لیست اشكالعنوان صفحهشكل 2-1 تابع كارآیی زمان …………………………………………………………………………… 14شكل 2-2 …………………………………………………………………………………………………… 21

شكل 2-3 تابع عملكرد منطقی a) حداقل معبرها b) كوتاهترین مسیر………………….. 21

شكل 2-4 قابلیت اطمینان بهینه شبكه حمل و نقل باتوجه به منابع دردسترس………… 23

شكل2-5 حداكثرجریان ترافیك درشبكه حمل ونقل برحسب منابع‌ دردسترس………. 23

شكل2-6 رابطه بین معیارهای كارایی T D Q نسبت به مقادیر قبل از زلزله برای قبل مختلف نرخ

خرابیl ……………………………………………………………………………………………………… 26

شكل 2-7 همبستگی بین Q و D (5000 نمونه نسبت به مقادیر از زلزله سنجیده شده‌اند) 26

شكل 2-8 فاصلة نسبی جمعیت ساكن منطقه ازمراكز امدادی……………………………. 28

شكل 2-9 رابطه بین درصد جمعیت آسیب‌ دیده وشدت زلزله…………………………….. 39

شكل 2-10 رابطة بین تعداد تخت كمپ بیمارستانی و فاصلة حمل‌مجروح……………. 41

شكل 6-1 فلوچارت برآورد خرابی برای ساختمانهای مسكونی…………………………… 87

شكل 6-2 نسبت خسارت وارده به ساختمانهای مسكونی درزلزله منجیل……………… 88

شكل 6-3 تابع‌آسیب‌پذیری ساختمانهای مسكونی به كاررفته در مطالعه JICA…….. 88

شكل6-4 میانگین ضریب خرابی برحسب نمره‌سازه‌ای برای سازه‌PCI وO.22 = PGA 90

شكل 6-5 نسبت تلفات زلزله در ایران ……………………………………………………………. 94

شكل 6-6 نسبت تعداد تلفات زلزله روزهنگام به شب هنگام………………………………. 94

شكل 6-7 اعتبار سنجیی تلفات برآوردشده كوبرن واسپنس…………………………………. 95

شكل 6-8 توزیع تلفات انسانی درشب بدون نیروهای نجات (مدل گسل ری)……… 91

شكل 8-1 توابع خرابی برای حالتهای مختلف خرابی راههای شهری………………… 124

شكل 8-2توابع آسیب‌پذیر برای حالتهای مختلف خرابی اجراشده به روش حفاری و خاكبردای125

شكل 8-3 احتمال خرابی برای پلهای فولادی…………………………………………………. 128

شكل 8-4 احتمال خرابی برای پلهای بتنی…………………………………………………….. 128

شكل 8-5 احتمال خرابی برای پل نوع 1 ث اب برای شتابg 8/0=PGA…………. 129

شكل 8-6 احتمال خرابی برای پل نوع 3 ث اب برای شتابg 8/0=PGA…………. 130

شكل8-7 احتمال خرابی برای پل نوع 6ث اب برای شتابg 8/0 = PGA ………… 130

شكل 8-8 نمودار خرابی ساختمان بیمارستانها………………………………………………… 138

شكل 9-1 تفاوت بین توابع مختلف جاذبه……………………………………………………… 148

شكل 9-2 مقایسه مابین روش جاذبه، فرصت بینابینی و فرصت بینابینی رقابتی……. 156

شكل 10-1 توزیع هزینه‌هایی كه‌درهر اتصال رانندگان آن رادرك می‌كنند…………… 167

شكل11-1 رابطه بین X و F(x) و G(x) ……………………………………………………. 172

شكل 11-2 مثال روش نمونه سازی آغازین بدون جایگزین…………………………….. 174

شكل 11-3 مقایسه بین ث بپ و مونت كارلو………………………………………………… 175

شكل 11-4 ……………………………………………………………………………………………… 179

شكل 12-1 روندكلی ارزیابی شبكه حمل و نقل بعد از بروز زلزله…………………….. 184

شكله 12-2 روند برآورد تقاضا (سفرهای امدادی) بعداز بروززلزله……………………. 185

شكل12-3 روند برآورد عرضه مراكز امدادی…………………………………………………. 189

شكل12-4 تابع آسیب پذیری تول 99 Hazus …………………………………………….. 191

شكله 12-5 روند برآورد شبكه حمل و نقل ………………………………………………….. 192

شكل 12-6 وضعیتهای مختلف كنترل ترافیك……………………………………………….. 198

شكل12-7 روند توزیع و تخصیص درشبكة حمل و نقل بعد از بروززلزله………….. 200

شكل 12-8 روند ارزیابی شبكة حمل و نقل بعد از بروز زلزله…………………………. 201

شكل 13-1 احتمال خرابی برای پل نوعHBRI برای شتاب g 8/0 = PGA …….. 207

شكل 13-2 شبكه ساده با یك مبداء و مقصد………………………………………………….. 208

شكل 13-2 نمودار تورنادو، تحلیل حساسیت برای متوسط زمان حمل مجروح برای شدت زلزله g 60 به روش نمونه سازی مونت كارلو……………………………………………………………………………………… 212

شكل 13-5 شبكه متشكل مونت كارلو………………………………………………………….. 212

شكل 13-6 نمودار تورنادو، تحلیل حساسیت برای متوسط خرابی كل شبكه برای شدت زلزله g 2/0 با نمونه سازی LHS ……………………………………………………………………………………………………… 215

شكل 13-7 نمودار تورنادو، تحلیل حساسیت برای متوسط خرابی كل شبكه برای شدت زلزله g و 4/0 با نمودارLHS ……………………………………………………………………………………………………………….. 216

شكل 13-8 نمودار تورنادو، تحلیل حساسیت برای متوسط خرابی كل شبكه برای شدت g 6/0 با نمونه سازی LHS ……………………………………………………………………………………………………………….. 211

تصویر الف-1 خرابی دربزرگراه هانشین كوبه ژاپن 1995………………………………… 221

تصویر الف-2 آتش سوزی بعد از زلزله درشهر كوبن ژاپن1995………………………. 222

تصویرالف-3 ترافیك بعد از زلزله درشهركوبه ژاپن1995………………………………… 222

تصویرالف-4 واژگونی پل در بزرگراه هانشین شهركوبه ژاپن1995……………………. 223

تصویرالف-5 خرابی دربزگراه هانشین شهر كوبه ژاپن1995…………………………….. 223

تصویرالف-6 خرابی پایه پل بزرگراه هانشین، كوبه ژاپن1995………………………….. 224

تصویرالف-7 خرابی پل نیشینومیاكو با دهانه 252 متری كوبه ژاپن 1995…………… 224

تصویرالف-8 خرابی خط آهن وانسدا دراههای جانبی، كوبه ژاپن……………………… 225

تصویر الف-9 خرابی پل گاویون كانیون نورث ریج، كالیفرنیا آمریكا1994…………. 225

تصویرالف-10 استفاده ازژاكت فولادی نورث ریج آمریكا1994………………………… 226

تصویرالف-11 انفجار خط لوله گاز و تاثیر آن برراه مجاور، نورث ریج‌1994……… 226

تصویر الف-12 خرابی درآزاد راه نیمیتز، اكلندا، زلزله لوما پریتا آمریكا 1989……… 22

تصویرالف-13 پل خلیج اكلند، لوما پریتا آمریكا 1989…………………………………….. 227

تصویرالف-14ماشین آتش‌نشانی درترافیك شهرلنینكان، ارمنستان 1988……………. 228

تصویرالف-15 تخریب بدنه راه براثر روانگرائی، كاستاریكا………………………………. 1991

تصویرالف-16 تخریب شدید بدنه راه براثر روانگرایی، كاستاریكا……………………… 1991

تصویرالف-17 واژگونی تریلی درجاده، كاستاریكا1991…………………………………… 229

تصویرالف-18 تخریب بیمارستان، مكزیكو سیتی مكزیك1995………………………… 230

تصویرالف-19 خرابی پل كارمن، فیلیپین 1990……………………………………………… 230

تصویرالف-20 روانگرای درمركز شهرداگویان،فیلیپین1990……………………………… 231

تصویرالف-21 بیمارستان رستم آباد، منجیل ایران1990……………………………………. 231

تصویرالف-22 تخریب پل قدیمی، منجیل ایران1990……………………………………… 232

تصویرالف-23 تخریب بزرگراه اروپایی، ازمیت تركیه1999……………………………… 232

لیست جداول

عنوان صفحه

جدول2-1- مثالی از ضرایب تاخیر(برای پیاده روی)………………………………………….. 49جدول6-1 نمره مقدماتی خطرسازه BSH برمبنای ATC –21………………………….. 91

جدول شماره6-2 نمادهای ضرایب اصلاح كارآئی ساختمان………………………………… 91

جدول6-3 نسبت تلفات درزلزله‌های ایران……………………………………………………….. 93

جدول8-1 طبقه بندی تقاطعات درتحلیل لرزه شبكه……………………………………….. 118

جدول 8-2 معیارهای كارایی شبكة حمل و نقل درشرایط عادی……………………….. 120

جدول8-3 مقادیر میانه وضریب توزیع نرمال لگاریتمی برای راههای شهری………. 123

جدول8-4 پارامترهای توابع خرابی تونل HAZUS99 ………………………………….. 125

جدول8-5 خلاصه خرابی های ثبت شده در زلزله كوبه 1995………………………….. 127

جدول 8-6 ضرایب منحنیهای خرابی……………………………………………………………. 128

جدول8-7 احتمال خرابی كامل و كوتاه مدت بیماستان برحسب درصد………………. 135

جدول8-8 احتمال وقفه درخدمات بیمارستان…………………………………………………. 136

جدول10-1 نمایی از طبقه‌بندی روشهای تخصیصی ترافیك…………………………….. 160

جدول10-2 ضرایب اصلاح شدهBPR و 356 NCHRP و 1988 …………………. 164

جدول13-1 درصد احتمال وقوع وضعیت خرابی برای سه نوع پل انتخابی…………. 207

جدول13-2 مشخصات شبكه ساده با یك مبداء و مقصد………………………………….. 209

جدول13-3 مقایسه بین نتایج روشهای مختلف نمونه سازی و مقدارتئوری……….. 210

جدول13-4 مقادیرآماری تحلیل معیارهای كارایی شبكه ساده (روش‌مونت‌كارل)…. 211

جدول13-5 مشخصات شبكه متشكل از دو مبداء و مقصد……………………………….. 213

جدول13-6 مشخصات آماری معیاری ارزیابی شبكه برای سناریوهای مختلف (به روش LHS) 214

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

موانع رشد شهر نی ریز در روزنه زمان (گذشته، حال، آینده)

دسته بندی جغرافیا
فرمت فایل doc
حجم فایل 25 کیلو بایت
تعداد صفحات 37
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

موانع رشد شهر نی ریز در روزنه زمان (گذشته، حال، آینده)

الف: موانع طبیعی رشد

1- وجود كویرها و شورزارها

به علت وجود لایه های ژیپس و نمك در نزدیكی سطح زمین بخصوص در قسمت شمال غرب این منطقه باعث بوجود آمدن شورزارها و كویرهای محدود می شود كه این خود یك عامل منفی در جهت محدود كردن گسترش شهر در این قسمت می گردد.

2- سیلاب های متمادی

بعلت موقعیت ژئو مورفولوژی این شهر كه بعلت قرار گرفتن در روی مخروط افكنه بزرگ شیب منطقه طوری است كه با كمترین ریزش باران باعث جاری شدن سیلاب ها می گردد كه از قدیم الایام یكی از مهمترین عوامل مخرب این شهر بوده است بطوریكه این شهر از زمان هخامنشیان تاكنون سه بار دستخوش سیل قرار گرفته كه كلاً باعث جابجائی محل اصلی شهر گردیده و در مورد چهارم این شهر در محل فعلی قرار گرفته است. بطوریكه گفته می شود در حوالی این شهر نیز محلی به نام شهر سبا قرار داشته كه بر اثر سیل تخریب گردیده كه هم اكنون نیز با وجود اینكه خاك و خار و جلگه ای بی آباد از آن چیز بی مشهود نیست به نام «راسته بازار» معروف است. همچنین اثرات سیل را در سال 1365 شاهد بودیم كه موجب خسارات فراوان در كل شهرستان مورد نظر و تخریب كامل یكی از محلات قدیمی و با سابقه شهر گردید (محله سادات)

3- خشكسالی

یكی دیگر از عوامل منفی در محدود كردن رشد شهر در این ناحیه خشكسالی های متمادی خصوصاً گریبانگیر مردم این منطقه است كه خود باعث محدود شدن فعالیت های اقتصادی و در نتیجه ركود سرمایه گذاری در اموری كه باعث رشد و توسعه و ترقی شهر می گردد می باشد.

4- وجود كوه ها

قرار گرفتن كوه های بلند در سه طرف شهر نی ریز كه بطور ممتد و زنجیره وار در شمال- جنوب و مشرق وجود دارند خود نیز در آینده باعث عدم گسترش شهر و شهرنشینی به این سه قسمت و در این سه جهت می گردد.

5- وجود دریاچه های شور

وجود دریاچه بختگان در سمت شمال غرب این منطقه علاوه بر اینكه زمین های ساحلی را بعلت شور بودن غیرقابل استفاده می كند خود وجود دریاچه نیز عاملی در محدود كننده در امر گسترش شهر در آینده می گردد.

ب: موانع انسانی رشد شهر نی ریز

1- عدم برنامه ریزی صحیح از طرف اولیاء شهر

از قدیم الایام تاكنون این شهرستان با وجود اینكه بزرگان و علماء و متخصصین فراوانی را در رشته متنوع علوم به جامعه تحویل داده است اما همیشه خود از داشتن مسئولین دلسوز كه با یك برنامه ریزی شهری صحیح بتوانند در امر گسترش صحیح و عاقلانه عمل نماید محروم بوده و یا اینكه تعداد آنها انگشت شمار بوده است بنابراین همین عامل (عدم برنامه ریزی صحیح) عوامل منفی دیگری را ایجاد خواهد كرد و خسارات جبران ناپذیری را به ارمغان خواهد آورد.

2- عدم تفاهم مردم

مردم شهر نی ریز برخلاف دیگر شهرهای اطراف خود همیشه از اختلاف و چندگانگی رنج می برده است و همین عامل نیز یكی از عوامل مؤثر در ركود و عقب ماندن و درجا زدن اقتصاد و زندگ یو فرهنگ شهری در این محدوده گردیده است.

تأمین آب در محلات قدیمی شهر

محلات نی ریز قدیم كه بصورت مجزا و پراكنده بدور هسته اصلی و مركزیت شهر قرار داشته شكل گیری و نحوه قرار گیری آنان بیشتر تحت تأثیر زمین و خاك كشاورزی منطقه بوده است. چرا كه با توجه به شیب عمومی منطقه كه از شرق به غرب است و جریان قنوات تمام سطح زمین ها زراعی را در برمی گرفت بنابراین اثر چندانی در نحوه قرارگیری این محلات نداشته است كه برای اثبات این سخن نحوه تأمین آب آشامیدنی و قابل مصرف محلات قدیم را در ذیل می اوریم:

بطور كلی بعلت عدم وجود یك جریان دائمی آب در محلات برای جبران این نقیصه هر خانه ای برای خود دارای یك بركه كوچك (آب انبار) می باشد كه در شب هنگام وقتی كه جریان آب قنوات تمیز می شد آنها را پر از آب می كرده اند. اما برای مصرف عمومی و بخصوص برای فصول گرم سال نیز از آب انبارهای بزرگ كه كلاً تعداد آنها به 3 عدد می رسید استفاده می نمودند كه نحوه كار بدین صورت بوده كه در شب های زمستان و یخبندان آب سرد را وارد مخازن بزرگ این آب انبارها می كرده و روی آن می بستند و مقداری نمك هم درون آن می ریخته اند كه این انبارهای بزرگ «بركه شیر» می گفته اند و دارای چندینپله می بوده است و در تابستان از آب سرد آن استفاده می كرده اند.

مهمترین آب انبارهای زرگ عبارتند از:

1- آب انبار شیر حاج عبدالكریم (محله زیركان)

2- آب انبار شیر حنان (روبروی باغ سروی)

3- آب انبار شیر محله (كوی سجاد)

علاوه بر این آب انبارهای عمومی و خصوصی بعضی از مردم نیز در خانه های خود اقدام به حفر چاه های عمیق و نیمه عمیق حدوداً 20 الی 30 متری كرده و به آب می رسیدند كه برای مصارف داخلی از آن استفاده می كرده اند.

جغرافیای تاریخی

با توجه به اسناد معتبر موجود نی ریز یكی از كهن ترین شهرستان های استان فارس و با سوابق كهن و تاریخی می باشد همانطور كه در بحث علت وجودی نی ریز در بحث جغرافیای شهری اشاره شد منطقه ای كه در حال حاضر بنام نی ریز معروف گردیده در دوران داریوش كبیر از شهرهای آباد و پرجمعیت فارس بوده است و به استناد لوحه های سنگی كه بر اثر كاوش های علمی از تخت جمشید بدست آمده (كتیبه مذبور به خط میخی نقد شده) در زمان هخامنشیان (داریوش كبیر) نای زی (كارگاه اسلحه سازی) نامیده می شده چه در آن دوره بیش از 700 كارگاه نیزه و شمشیر و زره سازی در آن وجود داشته و در واقع اسلحه خانه داریوش كبیر بوده است و آثار باقی مانده در یكی از محلات قدیمی شهر نی ریز بنام شاد خانه كه در اصل شاز خانه به معنای (تیزگر خانه) بوده مؤید این قول است و هنوز قطعات پولادین كه به نام پولاد شادخانه بدست آمده در نوع خود كم نظیر می باشد.

آنچه مسلم است نی ریز دارای سوابق كهن است كه در هزاران سال قبل شهری پرجمعیت بوده خصوصاً به خاطر معادن آهن و پولادی كه در گوشه و كنار آن وجود داشته است هم اكنون آثار و علائمی كه حاكی از كارگاه های رزه سازی و نیزه و تیرسازی بوده خصوصاً د رمحلات شادخانه و اطراف تپه سنگی قلات خواجه خضر دیده می شود و ساختمان های مستحكم در آبرو دومسیل رودخانه گاو چاهی مشاهده می گردد كه مؤید این ادعاست و نیز در اطراف و جوانب تپه های پایین شهر تپه های خاكی وجود دارد و معلوم می شود كه این ساختمان های گلی و خاكی بوده كه به مرور زمان حصار و جدارهای آن ها دستخوش عوارض جوی و برف و باران گردیده و به احتمال چنانچه از این تپه ها خاك برداری شود صدق این مدعا ثابت خواهد شد گفته می شود كه این حوالی بقایای شهری است كه به شهر سبا معروف بوده و در حال حاضر هم با وجود اینكه جز خاك و خار و جلگه ای بی آبادی از آن چیزی مشاهده نمی گردد به راسته بازار معروف است. ضمناً با ید به این نكته توجه نمود كه نی ریز سالیان دراز كه دامنه آن تا اواخر سلطنت قاجار كشیده می شود پیوسته مورد تهاجم و یورش جاه طلبانی بوده كه برای جلب منافع و استحكام مقام خود مرتباً آتش نفاق را در محل دامن می زد تا بدان وسیله به مقاصد خود نائل شود و این اختلاف بیشتر از ناحیه فئودالها و قدرت های منطقه ای ناشی می شده كه با یكدیگر نیز همبستگی و قرابت نزدیك داشته اند ولی به منظور نیل به مراد خویش با یكدیگر گلاویز می شده اند و از قتل و غارت اموال طرف متخاصم نیز مضیقه نمی ورزیده اند. عامل دیگر سرشناسان و خوانین مناطق كوهستانی داراب از قبیل بنایگان و لایدنگو و لای گرد و شكرویه می باشد و آنها نیز گاهگاهی به این منطقه یوروش برده و به غارت و چپاول مردم دست می زدند.

همانطور كه بیان گردید نی ریز یكی از شهرهای قدیمی فارسی محسوب می گردد و از جمله دلائل و آمار بسیار ارزنده شهر مذكور مسجد بسیار زیبا و قدیمی می باشد كه به طور مختصر به آن اشاره می شود.

مسجد جامع كبیر

این مسجد بسیار زیبا برای اولین بار توسط آندره گدار مدیر كل سابق باستان شناسی ایران مورد بررسی قرار گرفت و كتیبه های محراب آن خوانده و در كتاب آثار نشر ایران مطالبی راجع به این مسجد درج گردیده است و چنین توضیح داده شده كه ایوان اصلی مسجد به شیوه بناهای ابواندار عصر بنا گشته و بقیه قسمت های بنای فعلی مسجد بتدریج در قرون متمادی ساخته شده است. قدیمی ترین قسمت مسجد ایوانی است كه در قسمت جنوبی مسجد مشاهده می شود بناهای پیرامون آن الحاقی است. ایوان مسجد دارای طاقی گهواره ای بود و ضلع پیشین ایوان سرتاسر باز و ضلع عقب ایوان را دیوار ضخیمی مسدود می كند كه محراب قدیمی در همین دیوار است. اضلاع شرقی و غربی هر یك دارای پنج طاق های عمیق است كه فعلاً از صورت طاق هائی خارج گردیده است. تاریخ های تعمیرات و تغییرات ایوان بر سردر و ورودی و قدیمی ترین تاریخ ها در محراب ایران بچشم می خورد. قدیمی ترین تاریخی كه در مسجد جامع نی ریز به چشم می خورد 363 سال بنای محراب و ایوان جنوبی است ولی امكان دارد تاریخ قدیمی تر از آن نیز در مسجد وجود داشته كه از میان رفته، لازم به تذكر است كه محراب مسجد دارای تاریخ های متعددی می باشد. كتیبه های محراب مذكور از نمونه های جالب گچ بری محسوب می شود، حاشیه ای از گچ بری و كتیبه ای به خط ثلث بر دو محراب نصب شده كه اسامی 12 امام را با خط زیبائی خاصی بر دور آن گچ بری نموده اند. محراب دارای گچ بری های بسیار زیباست و آیات قرآن به خط كوفی و در بین تزئینات گچ بری دیده می شود این كتیبه مربوط به تعمیراتی است كه در دوره شاه طهماسب صفوی در مسجد صورت گرفته است. بر پیشان یقوس محراب با خط ثلث چنین نوشته شده است: « لا اله الا الله الملك الحق المبین محمد الرسول الله الصادق» تاریخ های محراب كه در بالا از آن سخن بمیان آمد به ادوار زیرین تعلق دارند. تاریخ 363 مربوط به تعمیراتی است كه در دوره عضدالدوله دیلمی در مسجد مذكور انجام شده است و تاریخ 460 مذكور مربوط به تعمیرات در دوره سلجوقیان زمان سلطنت ایل ارسلان سلجوقی است. تاریخ 560 مربوط می شود به تعمیرات مسجد در دوره خوارزمشاهیان و در زمان سلطنت ایل ارسلان خوارزمشاهی در سمت چپ دیوار محراب نیز كتیبه ها گچ بری شده قرار دارد. بر پیشانی درب ورودی مسجد نیز سه كتیبه مربوط به تعمیرات مسجد باقی است كه تاریخ یكی از آنها 300 هجری مربوط به تعمیرات دوره قاجاریه می باشد.

مقدمه ای بر جغرافیای شهری

جغرافیای شهری در حال حاضر یكی از مباحث عمده و خیلی مهم جغرافیای انسانی را تشكیل می دهد. مطالعه مراحل پیدایش و تكامل شهرها و علل آن امروزه برای ما اهمیت بسزائی دارد زیرا علاوه بر شناسایی شهرهای ایران از دیرباز تاكنون، امروزه مسئله توسعه شهر و نفوذ و گسترش آن در قدیم ترین معیشت های دیگر و تحت الشعاع قرار دادن آن ها و مسائلی از قبیل افزایش درجه شهرنشینی، مهاجرپذیری و مشكلات حادی از قبیل ایجاد تسهیلات رفاهی، خدماتی، آموزشی، مسكن و لزوم برنامه ریزی های اقتصادی را بوجود می آورد.

بنابراین با توجه به مطالب فوق از آنجائی كه فقر منابع اطلاعاتی دقیق بخصوص در مورد شهرهای ایران و خصوصاً در نواحی عقب افتاده و كمتر توجه شده، كاملاً ملموس می باشد. بنابراین سعی شد كه مطالعه ای بخواهد در این زمینه صورت گیرد از همین مناطق باشد بنابراین از آنجائی كه این شهر (نی ریز) یكی از قدیم ترین شهرهای ایران می باشد گردآورنده سعی كرده است در این زمینه قدمی هر چند كوتاه و مسیری هر چند مبهم و نااستادانه را بردارد شاید كه این عمل جرقه ای باشد برای فعالیت دیگر عزیزان استاد و محققین و كاردانان این شهرستان.

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

تحقیق معماری هند

دسته بندی معماری
فرمت فایل doc
حجم فایل 117 کیلو بایت
تعداد صفحات 147
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

معماری هند

موقعیت جغرافیایی : شبه قاره هند، که در مرزهای شمالی به سرزمین اصلی قارۀ آسیا متصل می شود. سه منطقۀ مشخص جغرافیایی دارد : شمال شرقی، که در آن کوههای عظیم هیمالایا، مأوای سنتی خدایان، همانند مانعی سربرافراشته اند، منطقۀ حاصلخیز واقع در شمال غربی و جنوب کوههای هیمالایا، که در آن دره های سند و گنگ دامن گسترده اند، شبه جزیرۀ هند، مرکب از فلاتهای گرمسیری که به وسیلۀ کوهها و جنگلها از رودهای شمالی مجزا می شود. در این مناطق شدیدترین اختلافات اقلیمی، از گرمای گرمسیری تا برف و یخچالهای دائمی، از اقلیم بیابانی تا سنگین ترین بارانهای سالانه در جهان، به چشم می خورد.

نخستین فرهنگ بزرگ هند، در هزارۀ سوم پیش از میلاد، در اطراف بخش علیای درۀ سند متمرکز شده بود. موهنجودارو و هاراپا در پاکستان امروزی، از مناطق اصلی گسترش این فرهنگ بود. هنر هند تا ورود اقوام آریایی به آن سرزمین به صورت ممتد ادامه داشت و در زمینه های گوناگون، پیشرفت قابل توجهی نموده بودند، هجوم های آریائیان را که در حدود 1800 سال پیش از میلاد آغاز شد می توان علت بروز گسست در هنرهندی دانست.

موهنجودارو در کشور پاکستان آثار و بقایایی از معماری دوران باستان وجود دارد که از جملۀ آنها، بقایای موهنجودارو است ویرانه های شهر موهنجودارو، در 400 کیلومتری شمال کراچی واقع است. این اثر باستانی شاهد بلامنازعی است بر عظمت تمدنی که از 5000 سال پیش در درۀ ایالت سند پاکستان شکوفا شد. از نامهایی که بر این شهرکهن اطلاق شده «مانهاتن عصر برنز» است و این نام به سبب طرح شهرسازی مدرن و علمی کم نظیری است که داشته است.

خیابانهای قسمت پایین شهر بصورت شطرنجی و عمود برهم احداث گردید و بلواری عریض به پهنای بیش از 90 متر در جهت شمالی- جنوبی کشیده شده که بوسیلۀ خیابانهای فرعی شرقی- غربی قطع می گردد و ارتباط ساختمانهای مسکونی که در این میان قرار گرفته اند، بوسیله کوچه های باریکی برقرار می شود. (ش 1)

ش1- نقشه شهر و خیابانهای موهنجودارو

در طرح ساختمانهای منازل دو اصل اساسی رعایت شده است، یکی امنیت و دیگری آسایش. برای رفت و آمد سنگین خیابانهای اصلی معمولاً، خانه ها را طوری ساخته اند که درها در گذرگاههای فرعی باز شود و نور و هوا از حیات خلوتها تأمین گردد (پنجره ها از شبکه های سنگی یا کاشی ساخته شده است)

ضخامت دیوارها حاکی از دوطبقه بودن خانه ها است که در آنها از پلکان استفاده می شود. هم در پاکستان و هم در جاهای دیگر از این گونه بناها وجود دارد. در این خانه ها چاههای آخری آب تعبیه شده، دهانۀ چاه ها دارای دریچه ای است که مانع از افتادن حیوانات و کودکان به درون آنها می شود. این گونه توجه و دقت حتی تا زمان روم و یونان دیده نشده است. (ش 2)

چاهها و چاهکهای آجری، ابتدا فضولات فاضلاب ها را در خود جای می دادند و آب کثیف و اضافی بوسیلۀ کانالهای شبکۀ فاضلاب اصلی که در امتداد خیابانها و زیر پیاده رو کشیده شده بود، هدایت می شده است. این سیستم فاضلاب سرپوشیده درون شهری به کانالهای اصلی فاضلاب برون شهری متصل بوده است. این شهر دارای حمامی بزرگ و روی تپه ای مصنوعی از 7 تا 14 متر ارتفاع ساخته شده است.

حمام دارای استخری به طول 9/11 و عرض 7 و عمق 9/1 متر بوده که دیوارۀ داخلی آن با آجر و ملات و ساروج ساخته شده بوده است. این دیوار روی قشری از آسفالت به ضخامت 5/2 سانتیمتر قرار داشته و زیر آن دیوار اصلی آجری دوجداره وجود داشته است. کف این استخر تدریجاً به طرف مجرای فاضلاب شیب پیدا کرده و این مجرا آب را به کانالهای تاقداری که کهن ترین آثار معماری است، هدایت می کرده است. (ش 3)

ش3- پرسپکتیو حمام بزرگ موهنجودارو

از تأسیسات دیگر این شهر انبار غلۀ شهر است که دارای سقف چوبی بوده است. سومین بنای مهم در این شهر سالنی است مشتمل بر 20 ستون که در داخل آن حیاط خلوت کوچکی قرار دارد و احتمالاً به عنوان دفتر مرکزی مورد استفاده قرار می گرفته است.

از موارد شگفت انگیز تمدن موهنجودارو : 1- پیشرفت در زمینۀ استاندارد آجرهایی به ابعاد 9/27×42/13×35/6 سانتیمتر. 2- شبکه فاضلاب براساس اصول فنی و استاندارد. 3- خانه هایی براساس نقشه و اندازه یکسان. 4- برقراری عدالت اجتماعی با توجه به وضع ساختمانهای شهر موهنجودارو.

«سرجان مارشال» در مقایسۀ تمدن موهنجودارو با تمدنهای بین النهرین می نویسد : «این اکتشافات ثابت می کند که در سند و پنجاب طی هزارۀ چهارم و سوم پیش از میلاد، یک زندگی شهری بسیار مترقی وجود داشته است. وجود چاهها و گرمابه ها و مجرای مجهز در اغلب خانه ها، دلالت دارد بر اینکه وضع اجتماعی مردم آن لااقل با وضع مردم سومر برابر بوده و بر وضعی که در مصر و بابل حکمفرما بوده، برتری داشته است. حتی در شهر باستانی اورخانه ها به هیچ وجه از لحاظ کیفیت ساختمانی، با منازل موهنجودارو قابل مقایسه نیست».

ویل دورانت می نویسد : «قرائن نشان می دهد که در زمانی که خوفو نخستین هرم بزرگ را ساخت موهنجودارو و در دورۀ ترقی بوده و با سومر و بابل روابط بازرگانی، مذهبی و هنری داشته است. دلیل وجود این روابط، مهرهای مشابهی است که در موهنجودارو و سومر (مخصوصاً در کیش) به دست آمده و همچنین پیدا شدن مارتاجدار در میان شهرهای بین النهرین است. در سال 1932 هنری فرانکفورت در ویرانه های دهکده بابل، واقع در تل اسمر امروز (در نزدیکی بغداد) مهرهای گلی و مهره هایی بدست آورده که در نظر او و همچنین در نظر سرجان مارشال، اینها را در دو هزار سال پیش از میلاد از موهنجودارو و به بین النهرین آورده اند.» 7

آریاها، دورۀ ودائی : آریائیان دین ودایی را با خود به هند بردند. این اصطلاح از سرودهای (وداها) مشتق شده است که تا امروز باقی مانده اند. این سرودها خطاب به خدایانی سروده شده اند که مظاهر شخصیت یافتۀ طبیعت به شمار می روند.8 در این مذهب خدایان متعدد و عناصر طبیعی مورد ستایش بودند. خدایان عمدۀ آنها وارونا (آسمان، شب)، آگی (آتش)، سوما (قربانی)، ایندرا (آسمان) و … بودند. گذشته از این به شیاطین ناپاک و شریری مانند اکسوراها (ابرها) که قربانیها را به هم می زدند نیز عقیده داشتند.1

در سدۀ ششم پیش از میلاد، دو دین بزرگ در هند ظهور کردند، یکی آئین بودا بود که تأثیر بسیار زیادی بر فرهنگ و هنر هند به طور کلی از قرن سوم پیش از میلاد تا سدۀ ششم یا هفتم میلادی داشت. هنرهای بسیاری از کشورهای آسیایی از آئین بودای هندی که با تولد بودا ساکیامونی، در حدود 563 ق. م آغاز گردید مشتق می شوند. بودا که فرزند پادشاه حاکم بر منطقه کوچکی در مرز نپال و هند بود. بنابر افسانه ها به طور معجزه آسایی در رحم مادرش شکل گرفت و از پهلوی او به بیرون جهید. بودا که شاهزاده ای نپالی، فقر و بیماری را نمی شناخت، پس از مشاهدۀ این واقعیت ها از شهر کناره گرفت راه ریاضت را پیشه کرد، سختیهای فراوانی را تجربه و اصول و عقایدی بنیاد گذاشت که در جهان بیش از یک میلیارد نفر پیرو پیدا کرد، اگرچه آئین بودا در هند اکنون بیرون اندکی را دارد ولی چین و کشورهای همجوار دیگر اغلب گرایش به بودائیسم دارند.

از معماری هندی پیش از «آشوکا» چیزی به جز خرابه های موهنجودارو به جای نمانده است (گویا بناهای هندی عصر ودایی و بودایی از چوب بوده و احتمالاً «آشوکا» اولین کسی بود که از سنگ برای مقاصد معماری استفاده کرد و در آثار ادبی، از ساختمانهای هفت طبقه و کوشکهای باشکوه سخن می رود، اما نشانی از آنها به جا نمانده است. «مگاستنس» کوشکهای شاهی، «پندراگوپتا» را چنان وصف می کند که از هر اثر باستانی ایران، غیر از تخت جمشید، برتر است. و ظاهراً آن کوشکها را از روی نمونه های ایرانی طرح کرده بودند. تأثیر هنر ایرانی تا زمان «آشوکا» پایدار ماند.

معماری عصر بودایی :

پس از گرویدن آشوکا به آئین بودا، معماری هندی بتدریج از زیرنفوذ بیگانه بیرون آمد، و از آن پس نمادها و المانهایش از این دین جدید نشأت گرفت. این انتقال، از سر ستون بزرگی که تنها اثر باقیمانده از ستون دیگر آشوکایی است که در «سارنات» برپا شده بود، بخوبی نمودار است، طرح اصلی این کاخ با تالار صد ستون تخت جمشید قابل مقایسه است.

سرجان مارشال این اثر را با «همه نظایر خود در جهان قدیم» برابر می داند. شکل ترکیبی آن در کمال هنرمندی پرداخته شده، عبارت است از چهار شیر نیرومند که پشت به پشت یکدیگر داده، به نگهبانی ایستاده اند. هر چهار شیر قالب و شکل ایرانی دارند. در زیر اینها، ردیفی از نقوش برجسته است از صورتهای خوشتراش، از جمله صورت حیوانات محبوب هندیان، یعنی قبل، و رمز محبوب هند، یعنی گردونۀ آئین بودا. زیرا این کتیبه نیلوفر آبی سنگی بزرگی است، که پیش از آنها در هنر معماری ایرانی فراوان دیده شده است، البته در سرزمین هند هم سابقۀ دیریایی دارد. گل به حالت عمودی نقش شده، گلبرگهای آن به پایین برگشته و تخمدان آنها نمایان است، که می توان آن را نشان زهدان جهان، یا به عنوان یکی از زیباترین تجلیات طبیعت، به مثابه تخت یکی از خدایان دانست. نماد نیلوفر، همراه آئین بودا، هنرچین و ژاپن را نیز تحت تأثیر قرار داد. یک نوع مشابه آن، یعنی طرحی که برای پنجره ها و درها استفاده می شد و به شکل «تاق نعلی» آمد و گنبد زمان آشوکا به آن روش و سیاق ساخته شدند. این سبک از انحنای «دلیجان سرپوشیده» سقفهای گالی پوش که خیزرانهای خمیده نگهدارندۀ آن بودند، تأثیر پذیرفته بود.14 (ش 4)

از آثار معماری دورۀ بودایی (بویژه معماری مذهبی) چند معبد ویرانه، و تعداد زیادی استوپا و معابد غاری به جا مانده است که بررسی آنها در این بحث ضروری است.

استوپا : استوپاها در معماری هند ویژگی خاصی دارند و از جمله بناهای بسیار مهم و حائز اهمیت دین بودایی هستند.

این آثار در روزگاران کهن پشته خاکی بود که بر گوری قرار می گرفت. در آئین بودا به یک بقعه (گنبد) یادبود تبدیل گردید. و معمولاً بقایای جسد یک پارسای بودایی در آن قرار داده می شد.

اکثر این استوپاها گنبدی آجری دارند. روی آن یاستی (دکلی) برافراشته اند، و پیرامونش را توده های سنگی ایجاد نموده اندک ه روی تمام سطوح نرده ها را با نقوش برجسته تزئین کرده اند، که تمامی نقوش بدون تردید از نمادها و نرده های آئین بودایی، هند است، و هریک بیانگر موضوعی خاص.

استوپای «بارهوت» از کهن ترین این استوپاهاست اما نقش برجسته های آنها ابتدایی هستند و در حالی که تزئینات نرده های استوپای «امراواتی» در حد بسیار بالایی است و با استادانه ترین روش ایجاد شده است. در اینجا فضایی به مساحت 1580 مترمربع از نقش برجسته پوشیده شده است. «احتمالاً برجسته ترین بنای یادبود هند است.»16

استوپای سانچی :

معروفترین استوپای هندی است. در سمت چنوبی پلکانی دارد که به استوپا- ساقه گنبد به ارتفاع شش متر- منتهی می شود و دسترسی به یک راهروی باریک نرده دار در گرداگرد گنبد را میسر می سازد.

ارتفاع گنبد از زمینپانزده متر است. که از آجر ساخته شده است. در بالای گنبد فضای مربع شکل محصوری به نام «هارمیکا» قرار دارد که در وسط آن نیز یک «یاستی» یا دکل نصب شده است.

یاستی با چند مزین شده است. دورتادور محل بنای استوپا نردۀ سنگی گردی کشیده شده است که در چهار سمت شمالی، شرقی، جنوبی، غربی آن چهار دروازه دارد. این دروازه های سنگی ظاهراً تقلیدی از فرمهای چوبی کهن است، که معمولاً مشخصۀ مدخل معابد خاور دور است.

بر هر وجب از ستونها، سرستونها، قطعات چلیپایی و تکیه گاهها انبوهی از گیاهان و اشکال انسانی و خدایی نقش شده است. روی یک ستون دروازۀ شرقی، نقش زیبایی از رمز دیرین «بودایی» یعنی «بودی» وجود دارد که صحنۀ روشن شدگی استاد را نشان می دهد، بر همان دروازه طاقچۀ زیبایی هست، که در آن «الهۀ یکشی» دیده می شود که دست و پای ستبر و میان باریک دارد.

استوپا همانند اکثر ابنیه هندی، بیش از یک عملکرد دارد. این بنا به عنوان مکانی برای حفظ خاکستر مردگان مقدس و پرسش، نماد مرگ بودا یا نشانۀ آئین بودا است. (ش 5)

معابد غاری :

در حالیکه پارسایان مرده ها را در استوپا قرار می دادند، رهروان زنده دل، در سنگهای کوه معابدی ایجاد می کردند که در آنها به خلوت، تن آسایی، آرامش و امنیت زندگی کنند. با اینکه در قرون نخستین میلادی چندین هزار غار معبد ساخته شد، که تعدادی از انها برای جینها بود، و لیکن تعداد فراوانی از آنها برای انجمنهای رهروان بودایی بود و اکنون هم هزار و دویست غار صخره ای از آنها به جا مانده است.

بیشتر این معابد غاری دارای سردری نعلی شکل هستند. در ورودی غار لوماس ریشی از این نوع است. این بناها در داخل دارای ستونهای مزین و استوار، سرستونهای جانوران و با نقوش برجسته اند. و اغلب سردها با ستونها و دیوارهای سنگی، یا رواقهای خوش نقش، تزئین شده اند.

درون معبد شامل یک «چیتیه» یا تالار اجتماع است. دو ردیف ستونهای شبستان را از راهروهای کناری جدا می کند. در انتهای تالار هم محرابی وجود دارد که بقایای اجساد مردگان مقدس را در آن نگاهداری می کردند. (ش 6)

معبد غاری کارلی :

یکی از کهن ترین معابد هندی است. که در سال 50 میلادی ساخته شده است و به قولی زیباترین آنها است که تاکنون هب جای مانده است. این بنادر «کارلی» در فاصلۀ میان «پونه» و «بمبئی» قرار دارد. در این معبد آئین بودایی «هینه یانه» به شاهکار خود دست یافت. (ش 7)

برای ایجاد معبد کارلی قلۀ یک تپه را خالی کرده و معبدی به طول تقریبی 38 متر و ارتفاع چهارده متر در آن ساخته اند (صحن مرکزی معبد به یک استوپای یک پارچه در مذبح منتهی می گردد و در دو سوی صحن نیز ستونهای عظیمی با سرستونهای زنان و مردان فیل سوار تعبیه گردیده و دو راهروی جانبی احداث شده است.

این ستونهای بزرگ تابع بخش انتهایی معبد هستند به همین علت در پشت استوپا یک غلامگردش ایجاد شده است.

در هر سوی در ورودی، فیل های غول پیکر مانند دو اطلس، ساختمانی چند طبقه را بر دوش خود نگهداشته، و در دوسوی درگاهی اصلی نیز کسانی ایستاده اند که ظاهراً صاحبان خیراند.

زوجهای مونث و مذکری بر سطوح نقش شده اند. این پیکرهای موجدار، با حالت خشک و بی حرکت استوپا در داخل تناقض دارند و مانند یاکشی های استوپای سانچی، از زندگی سخن می گویند نه از مرگ.

غارهای آجانتا : این غارها علاوه بر آنکه جای بزرگترین و با اهمیت ترین نقاشیهای بودایی هستند. با معبد «کارلی» برابری می کنند و از این نظر نمونه ای از هنر ترکیبی خاص معابد هندی هستند.

که نیمی معماری است و نیمی از آن پیکر تراشی است. در غارهای شماره 1و2 تالارهای اجتماعی وسیعی وجود دارد که شقف آنها با طرحهای بسیار زیبا کنده کاری و نقاشی شده و بر ستونهای محکم برپا شده که این ستونها در پایین چهارگوش در قسمت بالا مدور، و به نواره های گل آذین شده اند، در غار شماره 26، ستونهای عظیم به افریزی می رسند که پس از پیکرهایی که فقط بزرگترین نیروی دینی و هنری می توانست جزئیات و دقایق آنها را کنده باشد. (ش 8)

برج بوده گایا :

جالب ترین معبد از معابد بودایی هند این برج بزرگ است که با طاقهای جناقی (نیزه دار) خود ممتاز است، و با این همه تاریخ آن ظاهراً به سدۀ نخست میلادی می رسد. هرچند که بقایای معماری بودایی همه ناقص است و شکوه و عظمت آنها بیشتر در هنر پیکر تراشی است تا سبک معماری آن شاید که پیرایشگری دیر پا سبب شده باشد که نمای بیرونی آنها زننده و عریان بماند.

البته باید به این نکته اشاره نمود که در معماری مذهبی بودایی دو نوع ساختمان وجود داشت، یکی تالار تمرکز که در واقع گسترش حجرۀ راهب بود و دیگری گنبد با

بقیعه اشیای متبرکه که این دو نوع در ابتدا از هم مجزا بودند. اما هنگامی که معبدهای کارلی و بهاجا حدود سه یا چهار قرن پس از مرگ بودا ـ در غرب هند ساخته شده اند به طور توام در یک ساختمان جای داده شدند.

معماری معابد هندو (آئین هندو) : در زمانی که آیین بودایی در اوج اقتدار بود آیین هندو به تدریج قدرت و نیروی لازم را برای هم در همشکستن آیین بودا فراهم آورد. از حدود قرن دوم یا اوایل ق . م آیین هندو مجدداً به اوج خود رسید. هند وان بهترین دستاورده ای هنری خویش را در جزیرة الفانتا در سدة ششم میلادی به وجود آورند این آثار این گونه پدةید آمده اند که درون قله ای را خاکبرداری کرده و یک تالار رستوران دار عظیم به وسعت سیصد متر مربع در آنم ایجاد کرده اند . بیننده به محض ور ود به این معبد از میان ردیف ستونهای سنگین به درون آن خیره می شوند تا آن که پس ار مانوس شدن با تاریکی شکلهای غول آسای سردیس شیوا در مقام مهادوا یعنی خدای خدایان و تجسم نیروها خلاقیت بقاء و تخریب شبیه سازی شده است. تصور قدرت بیدرنگ از مشاهدة ابعاد سرها که تقریباً 420 سانتی متر از سطح معبد ارتفاع دارند و بر بیننده جز قیافه ای کوتوله جلوه نمی کنند به بیننده القاء می شود که هر یک از این سه چهره جنبة گوناگونی از عنصر جاودانی را بیان می کنند چهرة وسطی نه سختگیر و نه مهربان است.

در عالیترین حالت درون نگری جاودانی است و به عالمی ورای بشریت می نگرد و در چهرة دیگر یکی نرم و لطیف دیگری خشمگین و ترسان است. در دیوارهای اطراف قابهای کنده کاری شدة عمیقی که افسانه های مربوط به شیوا را مجسم کرده اند قرار دارد.

معماران نو آور هندو با همان نیرو ی خلاقی که به آفرینش معابد غاری انجامیده بود به ساختن نخستین نیایشگاه سنگی ساخته پرداختند. یکی از این معابد که اکنون نیز بر پاست «معبدویشنو» است که در اوایل سده ششم میلادی ـ در زمان سلسة پادشاهی و امپراتوری گوتپا در «دئوگیری» واقع در شمال هند ساخته شد. معبد هند و تالاری برای نیایش دسته جمعی نیست بلکه اقامتگاه خداست یگانه شرطی که رعایتش الزامی است ساختن اتاقکی برای تمثال یا نماد مورد پرستش است. این مکان مقدس «گاربهاگریها» یا اتاقک شکم نامیده می شود دیواره های جسیم و سقف سنگینی دارد تا بتواند خدا را در خود نگه دارد و حفظش کند. درگاهی برای ورود شخصی معتقد تنها موردی است که به پاره های امور معماری نیلز پیدا می کند. همانطوریکه دربارة استوپا ملاحظه کردیم این نیایشگاه معانی دیگری نیز دارد مثلاً نماد پوروسا یا انسان ازلی است. به علاوه از لحاظ نقشه یک ماندالا یا نمودار جادویی کیهان است و ابعادش بر اساس واحدها یا پیرایه های تعیین م ی گردند که اشارات و رموز جادویی دارند. مثلاً خود این معبد نمایی است که باید از بیرون مشاهده شود. تیوریهای معاصر غربی دربارة معماری به عنوان هنری که با شکل محدود کنندة فضا برای میسر ساختن اجراتی کارهای روزانه آدمیان سر و کار دارد در مورد معبد هندو صدق نمی کند. چون باید آن را به عنوان یک اثر پیکراتراشی ارزیابی کرد نه یک اثر معماری . در معبد نخستین مانند نیایشگاه دئوگیری تزیینات محدو د و ممنوع و شکل یک مکعب ساده است که در آغاز یک برج نیز بر روی آنها نهاده می شد. تمام دطوارها به جز دیوار مدخل ورودی یک پارچه و توپرند. اما سطوح کنده کاری شده ای مانند درگاهیهای کاذب کار گذاشته شده در دیواره ها نیز دارند.

از آثار معماری هند و که در جنوب این کشور است. گروه بی نظیری از پنج معبد کوچک و مستقل در «راتهاها» وجود دارد که احتمالاً به عنوان مدلهای معماری از برخی تکه سنگهای عظیمی که در آن منطقه پراکنده اند تراشیده شده اند.یکی از این معبدها مذبح دار است دیگری به شکل یک ناو طاقدار طولانی با سقف گهواره ای است که در انتهای آن منحنیهای که قدمتی طولانی در معمار باستانی دارد دیده می شود. کوچکترین آنها معبدی است که پلان چهار گوشه و سقف و بی شکل اش که سنگینی هم بر دیوار افکنده است قابل ملاحظه است.

معبد «دهاراماراجا» یعنی بزرگترین راتها مقصوره مکعب وار ساده ای مشابه مقصورة معبد دئوگیری دارد. از دیگر معابد هندو می توان نیایشگاههای موکت شورا بهروانشهر که از نظر معماری اهمیت قابل توجهی دارد را باید نام برد.

معماری معابد جین. یکی از مهمترین آیینه های هند باستان آیئن جین است:

جینیها به هنر معماری علاقه و دلبستگی فروانی داشتند. در طی سدهای یازده و دوازدهم میلادی معابدشان زیباترین معابد هند بود. شاید که بتوان گفت که آنها سبکی خاص در معماری پدید نیاورند. بلکه نخست از نقشة معابد بو دایی که در دل کوه کنده شده بود تقلید کردند سپس نقشة معابد محصور ویشنویاشیوا را گروه گروه بر فراز تپه ای بر پا داشتند. نمای این معابد ساده است. اما از در ون بسیار پیچیده و فنی بودند.

تقوای جین ها موجب گردید که پیکر نامداران جین را یکی پس از د یگ ری در نیایشگاههای بگذارند که تعداد آنها بر بالغ بر 6449 پیکره بود.

معبد جین در «ایهلی» تقریباً به سبک یو نانی ساخته شده است به شکل مربع با ستونهایی در بیرون یک رو اق و یک مقصوره یا اتاق مرکزی در داخل درکحوراهو جینها ویشنوپرستان و شیواپرستان 28 معب د در کنار یکدیگر ساخته اند. گویی به این طریق ساخته اند.گویی به این طریق خواسته اند حقانیت دینی خود را نشان می دهند. کامل ترین آنها «نیایشگاه» پارشوناته» است که به شکل مخروطهای مطبق رو ی یکدیگر با ارتفاع عظیمی برآورده اند. نماهای صیقل خورده آن جایگاه شهری واقع از پارسیان جین است.

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

بررسی و تحلیل آثار و استقرارهای اشکانی حوزه جغرافیایی ابهرورد

دسته بندی معماری
فرمت فایل doc
حجم فایل 23.289 مگا بایت
تعداد صفحات 265
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

بررسی و تحلیل آثار و استقرارهای اشکانی حوزه ی جغرافیایی ابهرورد

فهرست مطالب

شماره

صفحه

چکیده ………………………………………………………………………………………………………………………………….

1

مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………………

2

فصل اول، بررسی ویژگی­های ناحیه ابهر و خرم­دره …………………………………………………………………

7

جغرافیای طبیعی …………………………………………………………………………………………………….

8

موقعیت جغرافیایی و وسعت ……………………………………………………………………………………

8

توپوگرافی و ارتفاعات منطقه ابهر و خرم­دره ………………………………………………………………

8

زمین شناسی ………………………………………………………………………………………………………….

9

هیدروکلیماتولوژی ………………………………………………………………………………………………….

12

بارندگی ………………………………………………………………………………………………………………..

12

درجه حرارت ………………………………………………………………………………………………………..

13

رطوبت نسبی …………………………………………………………………………………………………………

13

باد ………………………………………………………………………………………………………………………..

13

تبخیر …………………………………………………………………………………………………………………….

14

منابع آب ……………………………………………………………………………………………………………….

14

وضعیت خاک­ها ……………………………………………………………………………………………………..

15

پوشش گیاهی ………………………………………………………………………………………………………..

15

فصل دوم، نگاهی به تاریخ اشکانی ………………………………………………………………………………………..

17

مقدمه

18

جغرافیای پارت

27

ساختار حکومت اشکانی

28

فصل سوم، سفال اشکانی

44

سفال اشکانی

45

منطقه­ی غرب ایران

46

منطقه­ی آذربایجان

56

شمال ایران

57

شرق ایران (سیستان)

57

جنوب ایران

58

فصل چهارم، بررسی باستان­شناختی

60

فصل پنجم، گونه­شناسی سفال­های اشکانی منطقه

177

فصل ششم، تجزیه و تحلیل داده­ها

231

فصل هفتم، نقشه­ها و نمودارها

237

فصل هشتم، خلاصه و نتیجه­گیری

261

فهرست منابع

چکیده

حوزه­ ی جغرافیایی ابهررود در استان زنجان به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی­اش وضعیتی دارد که شناخت کم و کیف تطورات فرهنگی آن منطقه در دوره­ی اشکانی می­تواند ما را در درک بهتر تحولات فرهنگی شمال­غرب کشور در دوره­ی اشکانی یاری دهد.

این پژوهش در قالب یک بررسی میدانی و به منظور روشن نمودن وضعیت فرهنگی منطقه و تغیررات و تطورات فرهنگی منطقه در دوره­ی اشکانی انجام پذیرفت؛ در این راستا بررسی حوزه­ی جغرافیایی ابهرورد (شامل شهرستان­های ابهر و خرم­دره ) در دو فصل انجام پذیرفت و در نتیجه 257 محوطه باستانی شناسایی گردید که از این بین، 62 محوطه دارای آثار اشکانی بود. مطالعه­ی گونه­شناسی سفال اشکانی منطقه و نیز درک و دریافت کلی الگوی استقراری منطقه در دوره­ی اشکانی از نتایج مهم این پژوهش است که بر اساس آنها مشخص گردید در دوره­ی اشکانی استقرارها نسبت به دوره­ی قبل ( هخامنشی) از نظر تعداد افزایش چشمگیری داشته و حتی استقرارهای دوره­ی بعد ( ساسانی) به اندازه­ی دوره­ی اشکانی نیست؛ این نشان­گر تغییرات جمعیتی یا تغییر الگوی پراکنش استقرارها نسبت به دوره­ی قبل است، همچنین مشخص گردید که بیشتر استقرارهای منطقه روستاهای کوچکی هستند و شواهدی از مراکز شهری شناسایی نشد؛ همچنین به نظر می­رسد فرهنگ مادس منطقه در دوره­ی اشکانی، ضمن تأثیرپذیری از فرهنگ مناطق پیرامونی( بویژه غرب کشور) دارای برخی ویژگی­های بومی- محلی است که آن را از سایر مناطق غرب و شمال­غرب کشور تا حدی متمایز می­کند.

مقدمه

اوضاع و احوال سرزمین ایران در محدوده زمانی حدود پنج قرنی پس از فروپاشی سلوكیان تا برآمدن ساسانیان آنچانكه باید و شاید دانسته شده است در این دوره طغیان و خیزش ناگهانی قوم ایرانی “پرثوه” بر علیه سلوكیان زمینه ساز پدید آمدن حكومتی شد كه به تدریج از یك قدرت محلی به حكومتی جهانی تبدیل شد. حكومتی كه در دوران اوج و عظمتش به راستی شایسته لقب «امپراتوری» است. امپراتوری ای كه گاه به مصداق خاستگاه قومی­اش “پارتیان” و گاه به مناسبت نام جد بنیان گذارانش “اشكانی” نامیده می‌شود.

تحولات سیاسی و اجتماعی و فرهنگی سرزمین ایران در دوره اشكانی عمداً یا سهواً مورد غفلت واقع شده طوریكه منابع تاریخی ایران اشارات اندكی به این دوره دارند و حتی در شاهنامه فردوسی نیز كه به نوعی بیانگر بخش قابل توجهی از تاریخ اساطیری ایران و ایرانیان است تعداد ابیاتی كه به تاریخ اشكانی اشاره دارد بسیار ناچیز است و خود حكیم طوس در این خصوص می گوید:

از ایشان به جز نام نشنیده­ام نه در نامه­ی خسروان دیده­ام

بیشترین اطلاعات تاریخی پیرامون اشكانیان برگرفته ازمنابع تاریخی رومیان است كه ضمن ثبت و ضبط وقایع و رویدادهای امپراتوری روم آنجاهایی كه این رخدادها به نوعی به ایران و ایرانیان مرتبط بوده اشاراتی نیز به تاریخ ایران شده بسیاری از اندیشمندان سكوت منابع ایرانی در خصوص تاریخ اشكانی را ناشی از بی­توجهی عمدی ساسانیان به تاریخ و فرهنگ اشكانی و حتی به رغم برخی تلاش آنها در نابودی آثار اشكانی می­دانند. به این دلیل كه گویا ساسانیان اشكانیان را بیگانگانی می­پنداشتند كه غاصب حكومت ایران و تاج و تخت شاهنشاهی هخامنشی هستند.

به هر حال صرفنظر از این مباحث كه پرداختن به آنها در این مجال نمی­گنجد پژوهشهای باستان­شناسی این امكان را فراهم می­آورد تا فارغ از صحت و سقم مدراك تاریخی با استناد به بقایای ملموس مادی بتوان تصویری واقعی از تحولات و تطورات فرهنگی دوره اشكانی به دست داد.

تا چند دهه پیش كمبود و پراكندگی یافته­های باستان­شناسی دوره اشكانی (به ویژه در سرزمین اصلی ایران) باعث شده بود كه اطلاعات باستان­شناختی از فرهنگ اشكانیان بسیار كم و مبهم باشد . خوشبختانه در چند دهه اخیر در نتیجه تلاش باستان­شناسان باعث شده تا تعداد قابل توجهی محوطه­های باستانی مربوط به دوره اشكانیان در یك گستره وسیع جغرافیایی از آن آسیای مركزی تا سوریه شناسایی و مطالعه شوند و از این رهگذر امكان آن فراهم آید تا با استناد به جدیدترین یافته‌های علمی بتوان تصویری صحیح تر از فرهنگ و تمدن ایران در دوره اشكانی به دست داد. در این بین آنچه بسیار ضروری می نماید داشتن تصویری كلی از پراكندگی سكونتگاهها و الگوهای استقراری دوره اشكانی در گستره فلات ایران است تا از این طریق بتوان ضمن شناخت و درك صحیح­تر وضعیت كلی مناطق و نواحی و مراكز مهم ایران در دوره اشكانی به انتخاب گزینش و معرفی نقاط و اماكنی پرداخت كه باستان­شناسان بتوانند با شیوه­های خاص مطالعاتی خویش (گمانه زنی، لایه نگاری ، كاوش) از آن مكان ها اطلاعاتی فراهم آورند كه به توسعه و تكمیل دانسته­های ما در مورد اشكانیان بینجامد.

در همین راستا در دهه­های اخیر باستان­شناسان ایرانی و خارجی فعالیت­های قابل توجهی انجام داده‌اند اما در بسیاری از مناطق ایران از جمله منطقه مورد نظر این پژوهش ، مطالعات جدی انجام نگرفته است.

دشت میان كوهی ابهر در استان زنجان به عنوان گذرگاه و معبر طبیعی بین فلات مركزی و شمال­غرب ایران با ویژگی‌ها و قابلیت­های خاص اقلیمی­اش پتانسیل لازم جهت استقرار جوامع انسانی را دارا می باشد. لیكن به دلیل فقدان یا كمبود مطالعات و پژوهشهای دقیق باستان­شناختی وضعیت كلی این منطقه در دوران تاریخی به ویژه اشكانی چندان روشن نیست این در حالیست كه در مناطق مجاور آن (آذربایجان،‌كرمانشاه‌، همدان) آثار فراوانی از دوره اشكانی شناسایی شده و به همین دلیل می­توان گفت منطقه مورد نظر این پژوهش همچون حلقه مفقوده­ای است كه مطالعه آن می تواند ما را درك و شناسایی بهتر شمال­غرب ایران و عصر اشكانی و نیز كم و كیف ارتباطات احتمالی این منطقه با سایر مناطق ایران در آن دوره یاری دهد.

سئوالات اصلی این پژوهش عبارتند از :

1- آیا فرهنگ مادی منطقه جغرافیایی ابهررود در دوره اشكانی به ویژه با تأكید بر گونه­شناسی سفال منطقه – ویژگیهای بومی ومحلی دارد یا اینكه، این حوزه جغرافیایی بخشی از گستره فرهنگی مناطق پیرامونی می­باشد؟

2- آیا الگوی استقراری دوره اشكانی حوزه جغرافیایی ابهررود با سایر مناطق استان تفاوت دارد؟

3- آیا در منطقه ابهررود می توان شواهدی از مراكز استقراری مهم دوره اشكانی –شهر، مركز نظامی و نظایر آن- بدست آورد؟

4- آیا موقعیت جغرافیایی منطقه ابهررود تأثیر عمده‌ای در ماهیت استقرارهای اشكانی داشته است؟

سابقه تحقیق:

این پژوهش در قالب بررسی سیستماتیك میدانی برای نخستین بار پیشنهاد می­گردد و معدود كارهای انجام شده به شرح زیر می­باشد:

– برخی بررسی­های پراكنده كه نتایج آنها منتشر نشده است.

– اطلاعات خاصی كه در سازمان میراث فرهنگی و گردشگری كشور موجود است قابل استناد خواهد بود.

– برخی مطالعات باستان­شناختی موردی نظیر كاوش و لایه نگاری كه در سال های اخیر توسط كارشناسان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری انجام گرفته است.

هدف تحقیق :

این پژوهش با استناد به داده­های حاصل از یك بررسی سیستماتیك باستان شناختی درجستجوی یافتن پاسخی منطقی و دقیق به سؤالاتی است كه درخصوص اوضاع منطقه مورد نظر برای باستان­شناسان مطرح است تا از این راه بتوان به اهدافی چون شناخت دقیق الگوهای استقراری آن دوره شناسایی مراكز عمده استقراری، شناسایی مسیرهای ارتباطی منطقه، شناسایی منابع طبیعی موجود و ارتباط آنها بامحوطه­های باستانی برآورد احتمالی و مطالعه‌ی پراكنش جمعیت منطقه، تعیین نوع و وضعیت استقرارها (كوچرو یا یكجانشین)، تبیین كرونولوژی منطقه در دوران تاریخی (مخصوصاً در دوره پارتی)، تأثیر اقلیم بر فرهنگ و محلی و … دست یافت. بدیهی است پاسخگویی دقیق به سؤالات فوق صرفاً براساس نتایج حاصله از یك بررسی باستان­شناختی میسر نخواهد بود معهذا این پژوهش سعی دارد حتی­المقدور ضمن تلاش برای پاسخگویی به سوالات فوق مشخصاً مكان­ها و محوطه­هایی را معرفی نماید كه درصورت مطالعه دقیق آنها از طریق كاوش و لایه­نگاری و گمانه زنی، اطلاعات لازم جهت پاسخگویی به سوالات فوق­الذكر فراهم آید.

قاعدتاً یكی از اهداف اولیه این پژوهش مطالعه‌ی فرهنگ سفالگری دوره اشكانی منطقه می­باشد كه ما را در دستیابی به اهداف بیان شده درطرح رهنمون خواهد ساخت.

روش كار و تحقیق :

تا چندی پیش در باستان شناسی بررسی بیشتر به منظور شناسایی و انتخاب محوطه­هایی جهت انجام كاوش به كار می­رفت ولی امروزه به عنوان یك شیوه مستقل مطالعاتی درپژوهشهای باستان­شناسی كاربری فراوان دارد و به این ترتیب بخش عمده­ای از خلاء موجود در پژوهشها و مطالعات باستان­شناسی پر می‌شود.

بررسی باستان شناسی چون معمولاً هزینه كمتری دارد و نیز هیچگونه نقش تخریبی ندارد (برخلاف كاوش) یكی از ساده­ترین و عملی­ترین و درعین حال كارآمدترین شیوه­های كسب اطلاع از تحولات فرهنگی جوامع باستانی و تاریخی است؛ در این شیوه مطالعاتی در كنار شناسایی محوطه­ها می­توان كمابیش به اهدافی چون درك چگونگی توزیع فعالیت­های انسانی، تعیین كم و كیف ارتباط بین انسان و محیط و به تبع آن منابع زیست محیطی و طبیعی و … دست یافت.

بررسی باستان­شناسی را می­توان از نظر محدوده جغرافیایی پژوهش به دو گروه تقسیم كرد: گروه اول بررسیهای ناحیه­ای و منطقه­ای[1] هستند كه درآن یك محدوده جغرافیایی بررسی می­شود و گروه دوم بررسیهای تك مكانی[2] هستند كه درآن یك محوطه خاص انتخاب و به طور دقیق و جزیی مورد بررسی قرار می­گیرد. از سوی دیگر در اتخاذ استراتژی پژوهشی، بررسی­های باستان­شناسی ممكن است به صورت ژرفانگر[3] و یا پهنانگر[4] طراحی شدند. علاوه براین اتخاذ شیوه­ای سیستماتیك و یا عمومی از دیگر راههای انجام بررسیهای باستان­شناسی است.

شیوه­ای كه در باستان­شناسی ایران بیشتر مورد توجه قرار گرفته است، دراین روش باستان­شناسی به معرفی مكان­های باستانی و ارائه گاهنگاری پیشنهادی، مشخص كردن كم و كیف آثار و تعیین و ثبت موقعیت آثار برروی نقشه می­پردازد و سپس بر اساس این داده­ها به تجزیه و تحلیل اطلاعات حاصله می­پردازد؛ و از این راه به تلاش برای سازماندهی اطلاعات و تعیین خط مشی پژوهش درمراحل آینده بپردازد.

این پژوهش نیز یك بررسی منطقه­ای پهنانگر است كه با اتخاذ شیوه عمومی انجام می­پذیرد. این تحقیق در چهار مرحله انجام خواهد شد 1. مطالعات كتابخانه­ای و شناسایی جامع منابع و مستندات و نیز استفاده از نتایج بررسی­ها و كاوش­های باستان شناسی و مطالعات پیشین 2. مطالعات میدانی شامل بررسی باستان­شناسی در منطقه مورد نظر خواهد بود 3. طبقه­بندی اطلاعات حاصله و تجزیه و تحلیل آن­ها با استفاده از روش­های علمی رایج در پژوهش­های باستان شناختی 4. جمع­بندی، نتیجه­گیری و تدوین و تألیف پایان­نامه.

ب- روش گرد­آوری اطلاعات : (میدانی – كتابخانه ای و غیره)

اطلاعات موردنیاز از طریق فیش برداری از اسناد و متون علمی و استنادات مورخین یونانی و رومی و اسلامی، بررسی­های باستان شناسی و نمونه­گیری از مواد فرهنگی بدست آمده درجریانات مطالعات میدانی، دراین تحقیق برای سامان دهی داده­ها و مواد گردآوری شده و سهولت ارجاع آن­ها، بااستفاده از GPS محوطه­های مطالعه شده شماره­گذاری و به دقت برروی نقشه پیاده خواهند شد.

ابزار گردآوری اطلاعات :

ابزار گردآوری اطلاعات درمطالعات كتابخانه­ای شامل فیش­بردای و عكس­برداری و تهیه نسخه طرح­ها و تصاویر موجود در منابع تاریخی و گزارش­ها و مقالات علمی مربوط به موضوع می­باشد و درمطالعه میدانی مشخصات مواد فرهنگی گردآوری شده به ویژه نمونه سفال­ها دركارت­های مخصوص ثبت و ضبط شده و نهایتاً اطلاعات كلی نمونه­های جمع آوری شده درجداول و نمودارها ترسیم ثبت خواهند شد.

روش تجزیه و تحلیل اطلاعات :

از آنجائیكه هدف اصلی تحقیق، تببین وضعیت اجتماعی و فرهنگی منطقه در دوره اشكانی با شناسایی محوطه­های باستانی آن دوره است و مهمترین دستاوردی مادی بررسی باستان شناختی «سفال» است؛ برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش آماری «تحلیل رود واحد تحلیل «خوشه» است، یعنی به جای تكه­های سفال، گروهی از آن­ها كه به گونه­ای با یكدیگر نسبت دارند، مورد بررسی قرار می­گیرد. این روش در جمع­بندی­های زیستگاهی و تعیین مرزهای فرهنگی بین منطقه­ای و همخوانی گاهنگاری مكان­های باستانی با یكدیگر از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. دراین تجزیه و تحلیل داده­های سفالی بدست آمده از محوطه­های باستانی كه پیشتر مطالعه و شناسایی شده­اند به عنوان شاخص انتخاب و داده­های بدست آمده از محوطه­های حوزه جغرافیایی ابهررود با آنها سنجیده خواهد شد.

فصـــل اول

بررسی ویژگی های جغرافیایی

ناحیه ابهر و خرم دره

جغرافیای طبیعی:

به منظور دستیابی به شناختی جامع از وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی هر مکان لازم است بستر و شرایط جغرافیایی حاکم بر آن مورد توجه قرار گیرد. برای دستیابی به این هدف ابتدا عوامل اکولوژیکی منطقه خرم دره و پتانسیل های بالقوه مورد بحث قرار می گیرند.

موقعیت جغرافیایی و وسعت:

شهرستان خرم دره به عنوان یکی از شهرستان های پر رونق از لحاظ کشاورزی و صنعتی استان زنجان حدود 410 کیلومتر مربع وسعت داشته است و در جنوب شرقی استان واقع و مرکز آن شهرستان خرم دره است.

محدوده این شهرستان از شمال به ابهر، از شرق به طارم، از جنوب و غرب به شهرستان ابهر و خدابنده ختم می شود. این شهرستان از لحاظ مختصات جغرافیایی بین ΄35 ˚48 تا ́56 ˚48 طول شرقی و ΄15 ˚36 تا ΄30 ˚36 عرض شمالی واقع شده است. شهر خرمدره به عنوان مرکز این شهرستان و در فاصله 90 کیلومتری مرکز استان واقع شده است و ارتفاع آن از سطح دریا 1570 متر است. از لحاظ تقسیمات سیاسی این شهرستان به علت اینکه چند سالی بیش نیست که تبدیل به شهرستان شده است هنوز حدود دقیق توابع آن مشخص نیست در حالی که دارای یک بخش مرکزی( خرمدره) و دو دهستان است. دهستان قلعه حسینیه به مرکزیت روستای قلعه حسینیه، دهستان الوند به مرکزیت روستای الوند.

این شهرستان مجموعاًً دارای 29 آبادی است که 18 آبادی آن دارای سکنه و 11 آبادی آن خالی از سکنه هستند.

توپوگرافی و ارتفاعات منطقه ابهر و خرمدره:

شهرستان های ابهر و خرمدره منطقه ای کوهستانی که کوه های آن به دو صورت رشته ی موازی به دنبال کوه های زنجان از قافلان کوه محل عبور رودخانه قزل ارون با جهت شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شده است و تا دشت قزوین( تاکستان) ادامه دارد. ارتفاعات شهرستان خرمدره که از شمال با رشته کوه البرز و از جنوب و جنوب غربی با رشته کوه زاگرس هم جوار است، با دریافت برف و باران فراوان و ایجاد شاخه های متعدد ابهر رود که رسوبات فراوانی را در دره ته نشین می کند، زمین های حاصل خیزی برای کشاورزی ایجاد می شود. پوشش گیاهی ارتفاعات و دامنه، زندگی شبانی را شکل می دهد. حاصل این امر ایجاد مراکز تجمع انسانی و اقتصادی از قبیل سلطانیه، صایین قلعه، هیدج، خرمدره و ابهر و روستاهای متعدد می باشد( جغرافیای استان زنجان، 1375، 16).

با بررسی نقشه های توپوگرافی و منحنی های میزان و مشاهده در روی زمین ملاحظه می گردد که شمال و جنوب حوضه ابهر رود به صورت ارتفاعات و قله ها جزء واحد کوهستان محسوب می شوند.

واحد کوهستان در شمال حوزه شامل: کوه های قیالاغلی، سندان داغ، خراسان لو، کوه بلاغ و الوند داغ است که امتداد آ نها شمال غرب – جنوب شرق می باشند. مرتفع ترین نقطه حوزه در شمال حوزه و در کوه های سندان داغ با ارتفاع 2975 متر از سطح دریا و اقع شده است. این کوه­ها با شیب زیاد به سمت جنوب ممتدد شده و به پای کوه ختم می شوند که در آنجا زمین شیب کمتری را به خود می­گیرد.

واحد کوهستان در جنوب حوزه شامل: کوه های گنگ دره، کوه رستم، قره داغ، کوه قواد و کوه اوج قاشق است که نسبت به کوه های شمالی دارای ارتفاع کمتری هستند. و امتداد آنها هم اگر چه شمال غرب- جنوب جنوب شرقی است ولی مثل شمال حوزه از نظم زیادی برخوردار نیستند.

در این واحد از آن جا که شیب زیاد هرگز اجازه کشاورزی را نمی دهد به عنوان مراتع و چراگاه دام توسط مردم محل مورد استفاده قرار می گیرند( بیگلر 1378، 72- 74).

زمین شناسی:

منطقه خرمدره و بطور کلی حوضه آبخیز ابهر رود که دشت هموار نسبتاً وسیعی را تشکیل می دهد ( دشت میان کوهی) در حقیقت یک چاله تکتونیکی و فروافتادگی است که از شمال غرب و جنوب شرق امتداد پیدا کرده و حاصل عملکرد تکتونیک در گذشته است و لذا منشاء تشکیل آن نیروهای درونی زمین در ادوار مختلف زمین­شناسی است و در طول سالیان متمادی عوامل دینامیک بیرونی شکل آن را به مقدار محدودتری در مقایسه با عوامل تکتونیک تغییر داده­اند. می توان گفت که در مسیر حرکت رود این حوضه و زمین­های هموار مجاور آن و کوه های اطراف آن زمین فروافتادگی یا بالارفتگی پیداکرده و به صورت هورست و گرابن درآمده است.

از نظر چینه شناسی کوه های ابهر و خرمدره ارتباط نزدیکی با کوه های البرز دارد که در تمامی سری­ها از پایوزویک تا دوران چهارم مشاهده می شود. از نظر تقسیمات ساختاری دشت ابهر بر طبق تقسیم بندی واحد های ساختمانی رسوبی ایران در زون البرز- آذربایجان واقع شده است. با توجه به وسعت این زون آن را به نواحی کوچکتری تقسیم نموده اند که محدوده مطالعاتی عمدتاً در قسمت البرز غربی واقع گردیده است. بررسی تاریخچه زمین شناسی نشان می دهد که در طی دوران سنوزوئیک این زون به شدت تحت تاثیر فازهای کوهزایی آلپی قرار داشته است و فعالیت های آتشفشانی آئوسن( سازند کرج) در تمام طول آن دیده می شود. بطوریکه با پیشروی به سمت غرب به شدت این فعالیت ها افزوده می شود. طی الیگوسن آغازین، فعالیت های به صورت توده های نفوذی متعدد و با ترکیبات متنوع در اکثر زون دیده می شود که می توان به اطراف تاکستان، ابهر و هیدج اشاره کرد. پس از این زمان گسترده حوضه آبریز مورد مطالعه اثری از فعالیت ماگماتیسم دیده نمی شود.

نقشه زمین شناسی دشت ابهر( نقشه شماره ) رخنون های ارتفاعات حاشیه­ای دشت ابهر تنوعی از سنگ­های بسیار قدیمی تا عصر حاضر را نشان می دهد. در این بخش طبقه بندی این تشکیلات را می توان بصورت خلاصه چنین بیان نمود:

تشکیلات پر کمبرین قدیمی ترین تشکیلاتی که در منطقه دیده می شود این تشکیلات شامل فلییت ها و میکاشیت هایی که در جنوب الگزیر مشاهده می گردند. سپس تشکیلات کهر که عبارت از یک سری شیست های سنگ لوحی سبز رنگ و شفاف وجود دارند که در جنوب میکا شیت ها دیده می شوند و به ترتیب گرانیت های دوران جوانتر ین تشکیلات پرکامبرین و روی تشکیلات بایندر شامل سنگ ماسه های ارغوانی و شیستهای سیلتی به ضخامت حدود 150 متر و روی آنها تشکیلات سلطانیه شامل دولومیت های روشن که بطور هم شیب روی تشکیلات بایندر قرار دارد. این رخنون در جنوب ابر مشاهده می شود که بوسیله گسل های متعدد از یکدیگر جدا شده اند.

روی تشکیلات سلطانیه تشکیلات باورتکه تناوبی از شیست های الوان برنگ ارغوانی – سبز قهوه ای می باشد روی این تشکیلات را جزوه سری های پایین کامبرین نیز حساب می آورند.

دوران اول:

کامبرین در این دوره ماسه سنگ های به نم تشکیلات لالون دیده می شود که در قسمت فوقانی خود از کوارتزیت به نام تاپ کوارتزین دارند.

روی این طبقات میلاکه از دولومیت های تیره رنگ هستند بطور هم شیب قرار دارند. دنین- یرمین از کوارتزیت ها و ماسه سنگ های ارغوانی که ضخامت هی حدود 120 متر دارند و به نام تشکیلات درود نامیده می شوند تشکیل شده که روی این تشکیلات روته از آهک های منطبق فرسایش یافته برنگ های قرمز و خاکستری تیره که حاوی براکیوپود­ها و ساقه های آهکی خاردارن است قرار گرفته­اند. این تشکیلات نیز وسعت چندانی ندارند.

دوران دوم:

تشکیلات ژوراسیک زیرین به نام تشکیلات از شیست­های سبز زیتونی و ماسه سنگ های قهوه ای تشکیل شده و روی آن را تشکیلات لار قرار دارد که شامل یک طبقه ضخیم و کمرنگ از آهک های آمونیت دار فشرده است.

تشکیلات ژوراسیک در جنوب و جنوب غربی ابهر بین ابهر و سلطانیه دیده می شود.

ائوسن :

سکانس سنگ های پالئوژن با رسوبات تخریبی قرمز رنگ شروع می شود و در حوالی ابهر به کنگلومرا های دانه درشت ختم می شوند که به نام تشکیلات فجن نامیده می شود. تشکیلات فجن بطور هم شیب بوسیله آهک­هایی با ضخامت 150 متر پوشیده می شود. این آهک ها زرد رنگ لایه لایه هستند که به نام تشکیلات زیارت نامیده می شود.

روی این تشکیلات سنگ های آذرین بصورت کمربند وسیعی مخصوصاً در جنوب و جنوب شرقی سلطانیه تا ابهر رود قرار دارند. این سکانس و مکانیک را می توان با تشکیلات کرج مطابقت داد.

تشکیلات شامل توف های سبز رنگ ، سبز رنگ آبی و زرد که روی آنها آگلومرا و کوله های ضخیم برش پوشیده شده و عموما دانه درشت می باشند ریولیت در این تشکیلات بخصوص در نزدیکی صایئن قلعه فراوان دیده می شود.

در منطقه شمال شرقی ابهر تشکیلات کرج حاوی توف ها و شیست ها سبز رنگ خاکستری و آگلومرا دیده می شود. در شمال غربی ابهر تشکیلات آذرین درونی از جنس گرانودیوریت که مربوط به دوران سوم است دیده می شود که تشابهی از نظر زمانی با گرانیت دوران ندارد و همراه کوله های آندزیت و همچنین ماسه سنگ می باشند.

در حقیقت می توان گفت که قسمت شمال شرقی و شمال غربی منطقه اکثراً سنگ های آذرین دوران سوم با گسترش وسیعی پوشانیده اند ولی بعلت غیر قابل نفوذ بودن آنها نقشی در تغذیه آبهای زیر زمینی ندارند.

زمین شناسی دشت:

در منطقه خرمدره سه نوع آبرفت وجود دارد که بترتیب آبرفت های قدیمی و میانی و جدید نامیده می شودند. 70 درصد آبرفت های جنوب دشت از فرسایش آدزیت- گرانیت- شیست و ماسه سنگ هستند و بقیه آهکی هستند.

آبرفت های های قدیمی دانه درشت، فشرده و همراه با رس فراوان و قابلیت نفوذ خیلی کم می باشند که در قسمت شمالی جلگه و پای دامنه های ارتفاعات شمالی گسترش دارند.

آبرفتهای میانی روی آبرفت های قدیمی قرار دارند تقریبا دانه درشت بوده و قابلیت نفوذ کمی دارند. آبرفت های جدیدتر که اکثراً زمین های زراعتی را تشکیل می دهند دانه ریز بوده و از شن و ماسه و کمی رس تشکیل شده اند. قابلیت نفوذ آنها خوب بوده و اغلب آبرفت های رودخانه ای می باشند که بوسیله رودخانه ابهر رود انباشته شده اند.

در منتهی الیه شمال غرب منطقه یک سری تراس های آبرفتی وجود دارد که جاده ابهر – زنجان را در چند نقطه قطع نموده است.

هیدروکلیماتولوژی

کمیت های اقلیمی نقش بسزایی در مطالعات هیدرولوژی منطقه ایفا می کنند. در ناحیه مورد نظر همانند سایر نقاط سرزمین ایران عواملی که آب و هوای آن را کنترل می کنند شامل عوامل محلی و بیرونی می باشند.

عوامل محلی در محل موجودند و از سالی به سال دیگر تغییر نمی کنند مثل زاویه تابش خورشید، ارتفاع محل و … .

عوامل بیرونی عواملی هستند که در مقیاس بزرگتری در قالب سیستم های جوی اقلیم منطقه را تحت تاثیر قرار می دهند. عوامل بیرونی ذاتی نیستند و فراوانی وقوع آنها نیز همیشه ثابت نیست و ورود آنها تابع سیستمهای آورنده آنهاست، ممکن است یک سال زیاد باشد و سالی اصلا نباشد. باران، درجه حرارت، رطوبت نسبی ، باد، تبخیر و تعرق از جمله این کمیت های است که بطور اجمالی در ادامه به آن اشاره می گردد.

بارندگی:

به علت برودت هوا در اواخر پاییز و زمستان که به چندین درجه سانتی گراد زیر صفر می رسد بارش منطقه در این موقع به صورت برف تظاهر پیدا می کند و در مواقع دیگر به صورت باران مشاهده می شود. در یک لحظه در کوه ها به علت ارتفاع زیاد دمای کم بارش به صورت برف و در دشت به علت ارتفاع کم و دمای نسبتا زیاد به صورت باران جلوه می کند.

در دشت خرمدره 9 ایستگاه باران سنج وجود دارد که 7 مورد باران سنجهای ذخیره ای و 2 مورد باران سنج معمولی هستند. که متوسط بارندگی در دشت با توجه به رابطه گرادیان بارندگی در ارتفاعات مختلف در دشت 173 میلمتر و در ارتفاعات مشرف 300 میلیمتر است. بیشترین بارش ماهانه منطقه در اسفندماه به میزان 4/49 میلیمتر و کمترین بارش در مرداد و شهریور ماه برابر 9/1 میلیمتر است.

درجه حرارت:

دمای منطقه مورد نظر در طول 15 سال آماری از 3/10 درجه سانتیگراد تا 5/13 درجه سانتیگراد، میانگین سالانه خود متغیر بوده است. میانگین حداکثر دمای ماهانه مربوط به تیرماه است که برابر 2/31 درجه سانتیگراد است. میانگین حداقل دمای ماهانه مربوط به بهمن و برابر 1/6- درجه سانتیگراد می باشد. میانگین دمای سالانه برابر5/11 درجه سانتیگراد است( بیگلر 1378، 21).

دمای متوسط سالیانه دشت ابهر و خرمدره 8/9 درجه سانتیگراد و تغییرات آن 7/4- درجه سانتیگراد تا 37 درجه سانییگراد در نوسان بوده است. تغییرات دمایی در فصول مختلف در این دشت زیاد است. افزایش دما در این دشت از بهمن تا دی ماه که به حداقل خود برسد ادامه می یابد. بیشترین روزهای یخبندان به ماه­های دی و بهمن تعلق دارد( 25 روز در ماه).

رطوبت نسبی:

در طبیعت هوای خشک وجود ندارد . حتی در هوای ظاهراً خشک بیابانها مقداری رطوبت موجود است. رطوبت هوا در بهترین شرایط حدود 4 درصد از ترکیب جو را اشغال می کند. رطوبت موجود در هوا به صورت های جامد، مایع و یا گاز تجلی می کند، ولی حالت غالب رطوبت در جو به صورت بخار آب است( علیجانی 1373، 199).

بر اساس محاسبات ایستگاه هوا شناسی خرمدره کمترین نم نسبی در شهریور ماه و بیشترین آن در دی ماه بوده است. از آنجا که میزان نم نسبی با دمای هوا رابطه دارد می توان گفت که در دی ماه به علت پایین بودن دمای پایین اشباع می شود میزان نم نسبی بیشتر از ماه های دیگر است. با این وجود متوسط رطوبت نسبی سالیانه دشت ابهر- خرمدره 46% است که حداکثر مقدار رطوبت نسبی مربوط به دی ماه با 6/60 و حداقل آن مربوط به مرداد با 31% است.

باد:

به دلیل تاثیر باد برمیزان تبخیر و تعرق که سبب افزایش آن می گردد ارزیابی و اندازگیری سرعت و جهت باد در مطالعات هیدرولوژیک نقش مهمی را ایفا می کند.

در محدوده حوضه آبریز حوضه دشت ابهر رود از تجزیه و تحلیل اطلاعات و آمار ایستگاه سینوپتیک مشاهده می شود که بیشترین باد از جهت شمال غربی، جنوب شرقی با سرعت بین 1 تا 3 متر بر ثانیه می وزد.

تبخیر:

تبخیر فرایند تبدیل مایع به بخار است که از سطوح آب خاک یا به صورت تعرق از سطح گیاهان صورت می­گیرد. اگرچه اندازه گیری تبخیر واقعی مشکل است ولی به لحاظ اهمیت داده آن به این عمل صورت می­گیرد. در حوضه آبریز ابهررود به علت وزش باد های محلی به نام بادمه و شره( راز) و کمبود رطوبت نسبی هوا در فصل گرما و تابش عمودی خورشید در این فصل که منجر به افزایش نسبتاً شدید دما می شود و همچنین به علت وجود پوشش گیاهی نسبتاً متراکم تبخیر تقریباً زیاد است.

میزان متوسط تبخیر از ایستگاه تبخیر سنجی خرمدره بین 1600 تا 1700 میلمتر اندازه گیری شده است که با توجه به اعمال ضریب اصلاحی تشتک تبخیر( K= 65) میانگین تبخیر و تعرق پتانسیل بین 1050 ت 1100 میلیمتر در سال می باشد

از نظر طبقه بندی اقلیمی بر طبق طبقه بندی دومارتن جز اقلیمی خشک و طبق طبقه بندی آمبرژه از اقلیمی خشک و سرد برخوردار است.

منابع آب:

رودها را براساس مقدار و مداومت جریان آب آن در طول سال به رودخنه های دایمی و فصلی و موقتی طبقه­بندی می کنند و بر اساس هر تعریف، رود های دائمی در تمام سال و یا حداقل 90% از ایام سال دارای آب باشند( جداری عیوضی 1383، 99).

منطقه مورد مطالعه، حوضه ابخیز ابهررود را تشکیل می دهد که از دو شاخه بزرگ و دایمی و فصلی تشکیل شده است. با توجه به نقشه های زمین شبکه های آبهای حوضه فصلی ابهر رود پیداست که بعضی از زیر حوضه های آن در تمام سال آب دارند و دائمی می باشند ولی این آبها در فصل گرما در آبیاری محصولات کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرند و پیش از رسیدن به خط القعر در ساخه های فصلی بهره برداری می گردد و این عواملی است که در اواخر بهار و تابستان موجب خشکی بستر رود اصلی می شود. در فصول سرد که بارش بیشتر و تبخیر و استعمال آب در کشاورزی در آن بسیار بسیار ناچز است، آب این شاخه پس از الحاق به شاخه اصلی ابهررود در خرمدره به سمت تاکستان حرکت کرده و در نهایت به دریاچه نمک می ریزد( بیگلر 1378، 52).

در جدول شماره ( ؟) و نمودار(؟-) آمار ایستگاه هیدرومتری واقع در قروه را در مورد آبدهی سالانه رودخانه ابهررود را ارائه می دهد. حجم سالانه رودخانه ابهررود در طول سالهای 34-79 تا 2/13 میلیون متر مربع در سال در نوسان بوده است. متوسط آبدهی سالانه رودخانه در طول دوره آماری مذکوز 13/ 56 میلیون متر مکعب می باشد. در اغلب ماه های سال بیشتر رودخانه از ایستگاه قروه به بعد فاقد آب می باشد.

وضعیت خاکها:

بطور کلی در منطقه مورد بررسی که از خاک­های حاصلخیز و مستعد برای کشاورزی با زهکشی مناسب برخوردار است، به علت اختلاف دمای شب و روز و اختلاف دمای شدید فصول سال، تخریب مکانیکی سنگ ها شدید است و همین امر تاثیر چشمگیری بر سنتز خاک در محل دارد. از طرفی بعلت بارش در فصول سرد که منجر به رویش گیاهان و نباتان در فصل رشد می شود، پوشش گیاهی محل نیز متلاشی کردن و تخریب مکانیکی و هم تکامل خاک منطقه از طریق افزایش مقدار مواد آلی خاک تاثیر می گذارد، از طرفی به علت بارش های سیل آسا، در بعضی از مواقع سال و شیب نسبتاً زیاد در دامنه کوه ها، خاکها از نواحی مرتفع به سمت نواحی پست منتقل شده و بدین وسیله بر غنای خاک مناطق پست و دشتها افزوده می شود. لذا در اراضی پست، خاک دارای بافت سنگین و با قابلیت نفوذ آهسته است که اغلب ریزبافت می باشند ولی در دامنه درصد قابل توجهی از خاک­ها را سنگریزه ها تشکیل می دهند.


[1] . Regional survey

[2] . site survey

[3] . Intensive

[4] . Extensive

265

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

بررسی کمی و کیفی، مطالعه تصفیه پذیری و ارائه روش مناسب جهت دفع لجن اسیدی حاصل از فرآوری بازیافت روغن در کارخانه بهاران شیمی بروجن

دسته بندی پزشکی
فرمت فایل doc
حجم فایل 58 کیلو بایت
تعداد صفحات 55
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

بررسی کمی و کیفی، مطالعه تصفیه پذیری و ارائه روش مناسب جهت دفع لجن اسیدی حاصل از فرآوری بازیافت روغن در کارخانه بهاران شیمی بروجن

1- مقدمه

امروزه تولید ضایعات سمی خطرناک ناشی از فعالیت های مختلف بشر، رشد چشمگیری یافته است. این ضایعات در بخش های مختلف صنعتی، کشاورزی، خدمات و تجارت وحتی در منازل ممکن است تولید شود. ورود این ضایعات به محیط باعث آلودگی آب، خاک و هوا شده و سلامت انسان و دیگر موجودات زنده به خطر می اندازد. با گذشت زمان و مشخص شدن اثرات سوء ناشی از دفع غیراصولی این مواد در محیط و عوارض نامطلوب و مخاطره آمیز آن بر موجودات زنده عوامل محیطی کشورهای صنعتی را بر آن داشت تا قوانین مبسوطی را جهت کنترل این مواد تدوین و به مرحله اجرا گذارند. حتی معاهده های بین المللی مثل معاهده بازل، در این رابطه مورد توافق اکثر کشورها قرار گرفته است.

در کشور عزیز ما ایران، نیز با رشد سریع جمعیت و همچنین توسعه صنعتی و کشاورزی، در سالیان اخیر، ورود آلاینده ها به شکل گاز، مایع و جامد به محیط اجتناب ناپذیر بوده است. ولی خوشبختانه با توجه به مسائل محیط زیست در سیاستگذاری های کلان، چه در بعد علمی و دانشگاهی و چه در بعد اجرائی نوید آینده نوید بخشی در جهت حفاظت از محیط زیست وجود دارد.

از جمله ترکیبات و موادی که در تمام جوامع و همچنین در کشور ما، مصارف زیاد داشته و بعد از مصرف به محیط دفع می گردد، روغن های با منشاء نفتی می باشد که به عنوان روغن موتور و روغن صنعتی و برای مصارف روان کاری مورد استفاده قرار می گیرد. روغن به علت دارا بودن ترکیبات آلی و معدنی مختلف که بخش عمده ای از این ترکیبات شامل هیدروکربورهای چند قطعه ای آروماتیک (pAHs)، هیدروکربورهای کلره، بعضی فلزات سنگینی و همچنین اضافه شده بعضی از ترکیبات آلاینده در حین استفاده، یک ماده زائد خطرناک تلقی می گردد. این ماده زائد باید طبق ضوابط و مقررات خاصی در محیط دفع گردد. یکی از روش های مناسب که می تواند باعث کاهش حجم روغن های زائد برای دفع گردد، بازیافت وتصفیه دوم روغن های زائد میباشد، به شرطی که این عمل تحت کنترل و با تکنولوژی مناسب انجام شود.

روش های مختلفی جهت پالایش و بازیافت روغن وجود دارد که در کشور ما نیز از بعضی از این روش ها استفاده می شود. در کشور ما عمدتاً روش اسید – خاک رنگبر مورد استفاده قرار می گیرد.

در کشور طبق آمار وزارت صنایع حدود 120 کارخانه فعال و درحال توسعه وجود دارند که اکثر آنها فعال بوده و پالایش و تصفیه مجدد را انجام می دهند این کارخانجات حدود 1208740 تن گریس، 109974090 لیتر روغن و 89514 مترمکعب روغن سنگین در سال تولید می نمایند. در فرآیند اسید – خاک رنگبر، یکی از مهمترین مشکلات زیست محیطی، تولید لجن بسیار اسیدی می باشد که ناخالصیهای آلی و معدنی مثل فلزات سنگین دارد. این لجن سیاه، دارای لزجت زیاد، بسیار بدبو و بسیار تحریک کننده می باشد. بطور متوسط میزان لجن اسیدی تولیدی در این کارخانجات حدود 10% میزان روغن مورد پالایش می باشد که میزان نسبتاٌ بالایی می باشد. دفع این لجن اسیدی به محیط بیرون کنترل آلاینده های آن بخصوص شرایط اسیدی آن اثرات شدید زیست محیطی و ؟؟؟؟؟؟ در پی خواهد داشت. بطوریکه با مراجعه به منابع این لجن و مواد زائد خطرناک و در طبقه بندی مواد زائد خطرناک UNEP در گروه A، بخاطر اسیدی بودن، و در فهرست بندی چهارگانه سازمان حفاظت محیط زیست در فهرست F، و با کد خطر C و کد خطر T قرار می گیرد.

در این بررسی، با مطالعات روی نمونه های اسیدی در کارخانه و در آزمایشگاه جهت تعیین کیفیت و کمیت و همچنین مطالعه تصفیه پذیری و دفع این لجن اقدام گردید.

مطالعه تصفیه پذیری و سالم سازی لجن مثل از دفع بر اساس مطالعات و سوابق موجود در دنیا در رابطه با مدیریت مواد زائد خطرناک انجام شد. روش مناسب جهت دفع، پیش تصفیه، کاهش پتانسیل خطرات زیست محیطی و دفن بهداشتی بعنوان گزینه نسبتاً ایمن و اقتصادی انتخاب گردید و طرح مناسب بر اساس این روش ارائه گردید. امید است این مطالعه و مطالعات مشابه در آینده گامی سودمند در پاکسازی محیط زیست باشد.

2- خصوصیات روغن های زائد و روش های دفع آنها در جهان

روغن های زائد یا مواد زائد روغنی به مواد روغنی اطلاق
می شود که از چرخه استفاده خارج شده و باید به نحوی مورد بازیافت و استفاده مجدد قرار گرفته و یا دفع گردد. روغن ها معمولاً به عنوان مواد روان کننده در موتورها و در صنایع کاربرد دارند.

روغن پایه ماده ای است نفتی و یا سنتتیک که در حدود 95-90% روغن را بر حسب نوع روغن تمام شده تشکیل می دهد. و می توان نیازهای یک روغن را تا حدودی بر حسب عملکرد برطرف نماید. رکن اصلی هر روغن تمام شده، روغن پایه است که بعد از مخلوط شدن با مواد دیگر تبدیل به روغن محصول می گردد.

فهرست مطالب

1- مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 1

2- خصوصیات روغن های زائد روش های دفع آنها در جهان…………………………………………………………… 4

3- روش های تصفیه و استفاده مجدد از روغن های زائد…………………………………………………………………. 12

4- فرآیند تصفیه و بازیابی روغن در کارخانه بهاران شیمی…………………………………………………………….. 19

5- بررسی کمی و کیفی لجن اسیدی تولیدی در کارخانه بهاران شیمی……………………………………………. 24

6- بررسی روشهای مناسب جهت کاهش پتانسیل آلودگی و دفع مناسب لجن اسیدی……………………… 27

7- مشخصات طرح و روش عملیات اجرائی……………………………………………………………………………………….. 48

ضمائم…………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 52

– نمونه ای از نتیجه آزمایش بر روی لجن اسیدی اولیه

– دیاگرام واحدهای پیش تصفیه

– نقشه واحدها

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

آموزش بهداشت جامعه

دسته بندی پزشکی
فرمت فایل doc
حجم فایل 87 کیلو بایت
تعداد صفحات 73
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

آموزش بهداشت جامعه

مقدمه

در هر موردی كه از لزوم دگرگون سازی انسانها در زمینه مسایل تندرستی سخن می رود، فوراً موضوع آموزش بهداشت مطرح می شود. همه می گویند باید مردم را در باره موضوعات مختلف بهداشتی آموزش داد. اما كمتر می گویند چگونه؟ و اینكه چه اصول و قواعدی بر عملكردهای آموزش بهداشت حاكم است و عوامل تقویت و یا تضعیف كننده رفتارهای مورد تایید علوم بهداشتی كدامها هستند؟ و چگونه می توان دگرگونیهای مورد نظر را در رابطه با سلامت انسانها تا آنجا كه به وی و محیط زندگیش مربوط می شود، بوجود آورد؟ و این بحثی است كه در این مجموعه، در جریان بررسی مسایل مختلف آموزش بهداشت به آن پرداخته شده و نحوه دستیابی به زندگی سالم در پرتو توجهات لازم به امر آموزش بهداشت و پذیرش رفتارهای بهداشتی را بازگو كرده ایم.

فصل 1

تعاریف و كلیات

آموزش بهداشت دعوتی است عام برای بالا بردن كیفیتها و استانداردهای زندگی و مشاركت مردم در فعالیتهای جسمی، روانی و اجتماعی. بدین ترتیب كه مردم به نیازها و تمایلاتی گسسته یا پیوسته آشنایی پیدا می كنند و از ورای دیوار بلند سختی ها، باورهای نادرست یا ناآگاهی ها به دشت دانش و آگاهی می رسند و به زندگی خود رنگی تازه می بخشند. بهداشت راهی تازه برای زیستن نیست اما راهی تازه را برای بهتر زیستن هدیه می كند.

از آنجا كه هر موضوع علمی، تعاریف، مفاهیم و اصطلاحات و موضوعات خاص خود را دارد لذا در فصل آغازین تحقیق به ذكر كلیاتی در زمینه آموزش بهداشت پرداخته و مسایل گوناگونی چون: تعریف، تاریخچه، اهداف، مبانی و اصول آموزش بهداشت، طرح و تنظیم برنامه ها و فعالیتهای آموزش بهداشت و مراحل مختلف آن، نقش مربیان بهداشت، مسایل و مشكلات آموزش بهداشت، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

تعریف آموزش بهداشت

اگرچه آشكار است كه هیچ كس نمی خواهد مریض باشد، ولی گاهی بروز بیماری غیرقابل اجتناب می باشد و احتمال اینكه در حال و آینده به بیماریهای مختلفی دچار شویم همواره وجود دارد. در زمانهای پیش از تاریخ، زندگی افراد بشر، شباهت زیادی به زندگی حیوانات داشت. همه چیز به طبیعت واگذار شده بود و آگاهی بشر در مورد بروز بیماری و غلبه بر آن بسیار اندك بود. لیكن با گذشت زمان و با پیشرفت های علمی، بشر كوشیده است كه بیماری را رفع كند و تا جائی كه امكان دارد زنده بماند.

بتدریج و به مرور زمان، آگاهی در مورد علل بیماری و راههای حفظ سلامتی افزایش یافته و علوم تخصصی نه تنها در رابطه با انسان، بلكه در مورد سایر امور زندگی نیز بوجود آمده است. از آغاز بوجود آمدن نظامهای پزشكی توسط یونانی ها، رومی ها، اعراب، مصری ها، هندیها و چینی ها، توسعه سریع و مستمری در روشهای شفابخشی بوقوع پیوسته است. علم پزشكی جدید امروزه خیلی از اسرار را در مورد مكانیزم عادی و غیرعادی بدن انسان و روشهای بهبود، آشكار نموده است.

در دوره قرون وسطی و انقلاب صنعتی كه به دنبال آن در اروپا بوقوع پیوست، تعدادی كشفیات بعمل آمد كه در شناخت علت بسیاری از بیماریهای عفونی كمك كرد. بعلاوه فعالیت های تجربی، ابزار اپیدمیولوژیكی را جهت تعیین كردن علل چندگانه بیماریهایی كه انسان بدانها مبتلا می شود توسعه بخشید. بلاهای اپیدمی همه گیر نظیر طاعون و وبا در كشورهای اروپایی در اوایل قرن از طریق كاربرد دانش كسب شده ریشه كن گردیدند. از نیمه قرن نوزدهم به بعد تاكید روزافزونی به امر پیشگیری از بیماری شده، امروزه به مسئله ارتقاء سلامتی اهمیت داده می شود.

سلامتی از طرف سازمان بهداشت جهانی به عنوان رفاه كامل جسمی، روانی، و اجتماعی و نه فقط رهائی از بیماری یا علیلی تعریف شده است. این تعریف چنان تنظیم شده است كه به فرد، نیاز به زندگی سالم و بهره مند شدن از سلامتی را از طریق اجتناب از بیماریها نوید می دهد. خدمات بهداشتی در سراسر جهان هدفشان رسیدن به بالاترین سطح سلامتی می باشد. برای تأمین سطح بالایی از سلامتی برای هر فرد و ادامه آن، لازم است نه تنها تسهیلات كافی و مناسب جهت تشخیص فوری بیماران، درمان، توانبخشی، و غیره بوجود آید بلكه همچنین بایستی برای فراهم آوردن مراقبتهای پیشگیری مناسب و ارتقاء سطح سلامت اقدام گردد. هر كسی علاقمند به سالم بودن است ولی بهرحال، در زندگی روزمره، انسان به بسیاری از امر بطور دانسته یا نادانسته دست می یازد كه او را مستعد بیماری می نماید كه در برخی اوقات این بیماریها از طریق رعایت نكردن كامل رفتارهای بهداشتی شیوع پیدا میكنند.

عدم رعایت رفتارهای بهداشتی را می توان در هر جامعه آموزش دیده، بیسواد یا باسواد، ثروتمند یا فقیر و غیره مشاهده نمود. رفتارهای درست یا نادرست بهداشتی بخشی از فرهنگ می باشد. عادات، رسوم و سنت ها عمدتاً عواملی هستند كه رفتار را در هر جامعه ای تحت تأثیر قرار می دهند. این عوامل همچنین توسط باورها، ارزشها، گرایشها و غیره تحت تأثیر قرار می گیرند.

برای اینكه مردم آماده شناخت و عمل كردن به شیوه های درست زندگی جهت حفظ سلامتی و اجتناب از بیماری باشند، نیاز به شكل دادن رفتار می باشد. آموزش مناسب برای تأمین اینگونه رفتار كه شامل رفتار بهداشتی می باشد، همان آموزش بهداشت است زیرا، هنر و علم جلب مردم به یك فرایند یادگیری برای ایجاد رفتار مطلوب به منظور سلامت به آموزش بهداشت موسوم است.

آموزش بهداشت توسط صاحبنظران و مؤلفین به صورتهای مختلفی تعریف شده است كه برخی از این تعاریف را به شرح زیر می توان بیان نمود:

-آموزش بهداشت عبارت از دانسته های زیستی، بهداشتی، اجتماعی، و تربیتی است برای كار با مردم بمنظور ایجاد و تغییر رفتار آنان در جهت بهبود سلامت جسمی، روانی و اجتماعی آنان كه توسط مربیان بهداشت و با استفاده از وسایل كمك آموزشی انجام می گیرد. به بیان دیگر كلیه مراحلی كه جهت قبولاندن معیارهای بهداشتی و رد كردن معیارهای غلط طی می شود بنام آموزش بهداشت نامیده می شود.

-روندی از رشد را كه شخص بخاطر كسب تجارب جدید، رفتار و نظرات بهداشتی خود را تغییر می دهد آموزش بهداشت می گویند.

-آموزش بهداشت رشته ای از بهداشت و برنامه های پزشكی است كه شامل كوششهای برنامه ریزی شده در جهت تغییر رفتار فرد، گروه و جامعه می باشد. با این هدف كه به درمان، توانبخشی، جلوگیری از امراض و پیشرفت ختم گردد.

-آموزش بهداشت معمولاً بمعنای كوششهای رسمی و برنامه ریزی شده ای است در جهت تحریك و گسترش تجربیات در زمانی خاص با روشی مشخص، طی چند مرحله تا منجر به پیشبرد آن آگاهیها، نظرات و رفتار بهداشتی گردد كه تامین كننده بهداشت فرد، گروه و جامعه می باشد.

-روندی است با ابعاد اجتماعی، روانشناسی، عقلانی و مربوط به آن دسته از فعالیتهایی كه منجر به ازدیاد توانایی مردن در تصمیم گیریهای بهداشتی فرد، گروه و جامعه خواهد گردید. این پدیده كه بر اساس علمی استوار است، فراگیری و تغییر در رفتار را برای ارائه دهنده بهداشت و مصرف كننده آن از پیر تا جوان آسان می باشد.

با توجه به تعاریف فوق، آموزش بهداشت، همانند آموزش عمومی علاقمند به تغییر آگاهی، احساسات و رفتار مردم می باشد و در اغلب اشكال خود تأكید بر ایجاد آن گونه رفتارهای بهداشتی دارد كه تصور می رود بالاترین حد ممكن بهزیستی را به ارمغان آورند.

نكته قابل توجه، آموزش بهداشت مربوط به زمان خاص و افراد ویژه ای نبود بلكه تقریباً برای هر فردی در اجتماع بطور مستمر لازم می باشد. اشتباه است اگر فرض كنیم كه آموزش بهداشت صرفاً برای افراد بیسواد یا كم سواد لازم است. بسیار اتفاق می افتد كه حتی افراد با سطح تحصیلات بالا نیز در مورد موضوعات بهداشتی به حد كافی اطلاع ندارند و اگر هم می دانند رفتارهایشان كاملاً در جهت سلامت و بهداشت خوب نمی باشد. برای مثال، مضرات پرخوری، سیگار كشیدن و مصرف بی رویه الكل ممكن است بخوبی برای فرد تحصیل مرده آشكار باشد ولی در زندگی روزمره امكان دارد رعایت اعتدال را نكند. لذا جنبه رفتار در آموزش بهداشت از اهمیت قابل ملاحظه ای برخوردار است. بدون تأمین رفتار بهداشتی درست، آموزش بهداشت كامل نخواهد بود. در عین حال شناخت و آگاهی از دلایل پشت پرده رفتار خاص و شكل گیری گرایش مطلوب برای انجام رفتار نیز به همان اندازه مهم است.

خلاصه در یك كلام چنین می توان گفت، آموزش بهداشت عبارت از آموزش برای بهداشت یا آموزش در مورد بهداشت می باشد كه می بایست با شناخت نیازهای بهداشتی و اقدام برای رفع آنها انجام پذیرد.

تاریخچه آموزش بهداشت

با اینكه آموزش بهداشت همواره یكی از فعالیتهای اساسی نیروی انسانی شاغل در خدمات درمانی و بهداشتی بوده است، اما به عنوان یك رشته علمی و در چارچوب یك حرفه خاص در حدود یك قرن است كه آغاز به فعالیت كرده است. با این حال در سطح جهانی حتی تا اواسط قرن بیستم به عنوان یكی از وظایف اصلی در زمینه بهداشت عمومی نیز شناخته نشده بود. در حقیقت فعالیتهای منظم مبتنی بر طرح ریزی قبلی در آموزش بهداشت در سطح بین‌المللی پس از تاسیس سازمان جهانی بهداشت در سال 1948 آغاز می شود كه ایران نیز از كشورهای موسس آن بود.

در مراحل اولیه رشد بهداشت عمومی كه محور اصلی اندیشه ها، مسئله سالمسازی محیط و مبارزه با بیماریهای واگیردار بود، برداشت مجریان امور از خدمات بهداشتی این بود كه با اتكاء كامل به قوه مقننه و نیروی پلیس اقداماتی را در جهت و برای مردم به انجام رسانند. با رشد دیدگاههای تازه تر در بهداشت عمومی تدریجاً این ضرورت مطرح شد كه باید فعالیتهای بهداشتی را با مردم انجام داد و آنان را متقاعد كرد كه در رابطه با تندرستی خود مسئولیت بپذیرند.

یكی از فعالیتهای اولیه و مداوم سازمانهای بهداشتی كوشش در باره ارتقاء سطح دانش مردم و در نهایت مبارزه با بیماریها بوده است و بر این اساس بود كه اولین اقدامات در آموزش بهداشت توسط سازمانهایی كه با بیماری سل مبارزه می كردند معمول گردید. مبارزه با سل و فعالیتهای مرتبط با آن در طی سالیان متمادی توسط بسیاری از كشورهای دنیا معمول گردیده و سبب آگاهی توده وسیعی از مردم بویژه در كشورهای پیشرفته شد. از این فعالیتها می توان به مواردی چون تشكیل نمایشگاهها، انتشار جزوات، چاپ بروشورها، انتشار مقاله در روزنامه های دیواری، سخنرانی ها و نمایش اسلاید اشاره نمود. با گذشت زمان، فیلم، سینما، مجله، رادیو، تلویزیون و سایر وسایل ارتباطی نیز اضافه شد. همگام با سایر تحولات علمی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جهان، متدرجاً فلسفه، اهداف و روشهای آموزش بهداشت نیز دستخوش دگرگونیهای زیادی گردید.

در ایران مدتها پس از تاسیس وزارت بهداری (سال 1320) عملاً فعالیتهای آموزش بهداشت در سطح محدودی از سال 1330 به بعد آغاز شد كه در ابتدا فعالیتهای آن متوجه مسایل ریشه كنی مالاریا گردید و متدرجاً در طی سالهای بعد فعالیتهایی نظیر بهسازی محیط، تألیف مواد درسی و مطالب خواندنی و تهیه پوستر و بولتن را بر عهده گرفت. از سال 1340 به بعد واحد آموزش بهداشت وزارت بهداری تجهیز شد و بحالت فعال تری درآمد. بالاخره در سال 1351، اداره آموزش بهداشت به دفتر آموزش بهداشت تبدیل شده و عهده دار انجام رسالت های مربوط به آموزش بهداشت در سطح كشور گردیده است.

اهداف آموزش بهداشت

با دگرگونی مفهوم تندرستی و وسعت یافتن ابعاد آن در سالهای اخیر مفهوم آموزش بهداشت و هدفهای آن نیز گسترده تر و عمیق تر شده است.

از جمله اولین هدفهای آموزش بهداشت این است كه به مردن كمك شود تا از پیدایش نارسائیهای بهداشتی جلوگیری نمایند، وضع و موقعیت تندرستی خود را در بهترین سطح ممكن حفظ كنند و در جهت بهبود تندرستی خویش، اعضای خانواده و اجتماع خود فعالیت نمایند بعبارت دیگر هدف آموزش بهداشت دستیابی به رفتارهای فردی و جمعی مناسب، در رابطه با امور و مسایل بهداشتی و بطور اختصاصی طرح ریزی و اجرای برنامه های آموزشی در زمینه بهداشت برای گروهها و قشرها و یا مسائل خاص است. بر این اساس تمامی وسایل ممكن در راه جهت دادن به نحوه زندگی و رفتارهای منتهی به پیشگیری از بیماریها یا آسیب دیدگی و یا برقراری استانداردهای متناسب تندرستی در سطح فردی و یا گروهی بكار گرفته می شود.

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

گزارش كارورزی رشته بهداشت حرفه ای با عنوان بررسی مسائل ایمنی و بهداشت حرفه ای كارخانه شوگا

دسته بندی گزارش کارآموزی و کارورزی
فرمت فایل doc
حجم فایل 739 کیلو بایت
تعداد صفحات 285
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

گزارش كارورزی رشته بهداشت حرفه ای با عنوان بررسی مسائل ایمنی و بهداشت حرفه ای كارخانه شوگا

پیشگفتار:

كارورزی Training

مفهوم كارورزی عبارت از پروراندن و تعلیم است و هدف آن ایجاد مهارت در كار می باشد. با توجه به اینكه اساسی ترین هدف هر دوره آموزشی تربیت افراد بر اساس نیازهای كاری است، كارورزی به عنوان یك فاكتور تكمیل كننده از اهمیت بسزایی در رسیدن به این هدف برخوردار می‌باشد. از جمله مواردی كه در كارورزی، فرد كارورز به آنها آگاهی پیدا می كند عبارت است از:

– ایجاد مهارت تخصصی

– آشنایی با معیارهای سازمانی

– برانگیختن حس خلاقیت

– آشنایی با محیط كار

– آماده شدن جهت پذیرش مسئولیت

با توجه به این مسئله اهمیت موضوع كارورزی بیشتر نمایان می شود. پیداست كه رسیدن به موارد ذكر شده فوق در گرو تلاش و همت شخص كارورز می باشد.

آشنایی با بهداشت حرفه ای

بهداشت حرفه ای روند پیش بینی، تشخیص، ارزیابی و كنترل مخابرات، تندرستی در محیط كار، با هدف تأمین، حفظ و ارتقای سطح سلامت كلیه كسانی است كه كار می كنند و همچنین به منظور حفظ محیط زیست می‌باشد.

برای رسیدن به این هدف، هرچه نظام ارائه دهنده خدمات بهداشت حرفه ای بیشتر با نیازهای كاركنان همسو و هماهنگ باشد، احتمال توفیق آن بیشتر بوده و در نتیجه جامعه تولید كننده كشور، سالم تر خواهد بود. این نظام نباید فقط به مراجعه كنندگان به درمانگاه به علت ابتلا به بیماری‌های شغلی و غیر شغلی یا مصدومین حوادث ناشی از كار توجه كند بلكه باید با حضور مستمر در كارگاه ها، توان شناسایی و حل مشكلات واقعی بهداشتی و ایمنی كاركنان را داشته باشد.

یكی از مهمترین اصول ارائه خدمات بهداشت حرفه ای كه باید همواره مورد بازنگری قرار گیرد، بهره مندی از فن آوری مناسب است. این مسئله ابعاد مختلفی از جمله فرهنگ جامعه و مدیریت، تجهیزات و امكانات، نیروی انسانی متخصص، منابع مالی و … را در بر می گیرد.

در سال های اخیر این علم پیشرفت های سریع و گسترده ای داشته، اما این پیشرفت ها شامل همه كشورها نشده است زیرا استانداردهای كار و پژوهش در زمینه بهداشت حرفه ای در كشورهای مختلف جهان، متفاوت بوده است. علاوه بر آن ارزش كار و كارگر، انسانیت یك اجتماع، ثروت عمومی، وضع اجتماعی كارگران، جایگاه تشكل های كارگری در میزان پیشرفت بهداشت حرفه ای در توسعه صنعتی، شناخته نشده است، لذا این واحد را واحدی تشریفاتی می دانند. این در حالی است كه هر ساله مقادیر قابل توجهی از منابع مالی كشور در مركز بهداشتی – درمانی صرف معالجه بیماری ها یا درمان مصدومین حوادث می شود و به علت بروز حوادث گوناگون، خسارات مالی سنگینی به بار آمده و سرمایه های كشور از بین می روند. در صورتی كه با ارائه خدمات بهداشت حرفه ای به طور موثر هم منابع یاد شده از بین نمی روند و هم كارگران سالم، تولید بیشتری خواهند داشت.

اهداف بهداشت حرفه ای:

كمیته مشترك سازمان بهداشت جهانی و سازمان بین المللی كار كه در سال 1953 در ژنو تشكیل شد، هدف های بهداشت حرفه ای را چنین بیان نمود:

الف) تأمین، حفظ و ارتقای سطح سلامت جسمانی، روانی و اجتماعی كاركنان در هر پیشه ای كه هستند.

ب) پیش گیری از بیماری ها و حوادث ناشی از كار

ج) انتخاب كارگر یا كارمند برای محیط شغلی كه از نظر جسمانی و روانی توانایی انجام آن را دارد و یا به طور اختصار تطبیق كار با انسان و در صورت عدم امكان، تطبیق انسان با كار به منظور حفظ نیروی انسانی و تأمین سلامت و بهداشت كارگران كه در توسعه و پیشرفت واحدهای صنعتی نقش بسزایی دارند روز به روز به ضرورت بهداشت حرفه ای و قوانین كار در مورد حفاظت و بهداشت جهت تقلیل حوادث ناشی از كار و بیماری های شغلی و ایجاد حس علاقه مندی در كارفرمایان و صاحبان صنایع بیشتر پی برده می شود.

این ضرورت باعث گردیده كه این رشته در ایران به پیشرفت هایی نایل آید. اهم این پیشرفته شامل موارد زیر است:

– تحقیق و بررسی عوامل فیزیكی نظیر صدا، ایمنی معدن، ایمنی ساختمان، آتش نشانی، مكانیك، الكتریسیته و تحقیق در مورد عوامل شیمیایی و وسایل حفاظت فردی به طور استاندارد و گسترده

– آموزش و تعلیمات در امر بهداشت حرفه ای از طریق مختلف با تأسیس دانشكده های بهداشت، انتشار نشریات حفاظت و بهداشت كار جهت بالا بردن سطح اطلاعات كارفرمایان و كارگران مختلف و بطور كلی اشاعه فرهنگ بهداشت و ایمنی در صنعت كه اثرات هر یك از این فاكتورها بر روند تولید بسیار مهم، حساس و قابل تعمیق و بررسی می باشد.

به هر ترتیب آنچه كه در ذیل آورده شده مجموعه ای است كه حاصل چند ماه كوشش در جهت جمع آوری و كسب اطلاعات در زمینه و ابعاد مختلف و در محدوده ایمنی و بهداشت می باشد. با امید به اینكه حتی الامكان بعضی از كنترل ها و پیشگیریهای ممكنه در آینده در محیط كار صورت پذیرد.

عوامل مورد بحث در كارخانه كه در طی كارورزی مورد بررسی قرار گرفته است عبارتند از:

1- عوامل فیزیكی زیان آور محیط كار: مانند صدا، ارتعاش، شرایط جوی، روشنایی، پرتوها و میدان های الكترومغناطیس.

2- عوامل شیمیایی زیان آور محیط كار كه تقریباً تمام مواد شیمیایی مورد مصرف در سطح كارخانه تا حد ممكن شناسایی و در مورد اثرات سوء آن تحقیق و بررسی به عمل آمد. این بررسی شامل شناسایی خواص فیزیكی و شیمیایی این مواد، موارد مصرفی، نقطه تماس، اندازه گیری و ارزیابی و تحقیق در مورد نحوه پیشگیری و رعایت نكات كنترلی و ایمنی و بهداشت هر یك از مواد.

3- عوامل ارگونومیك زیان آور مانند وضعیت نامطلوب بدنی در هنگام كار، وارد شدن فشار بیش از حد بر روی اندام های خاص، نبود تناسب جسمانی و روانی میان انسان و كار.

4- مسأله ایمنی در صنعت شامل ایمنی عمومی، ایمنی ماشین آلات، ایمنی ساختمان و انبار، ایمنی فردی، ایمنی برق، ایمنی حریق و حوادث ناشی از كار.

5- بهسازی محیط كار مانند بررسی آب آشامیدنی كارخانه از لحاظ میكروبی و فیزیكوشیمیایی،‌ بررسی فاضلاب كارخانه از لحاظ BOD ، COD و PH ، مبارزه با حشرات و جوندگان و بررسی تسهیلات بهداشتی كارخانه.

هر یك از عوامل یاد شده اگر از حد تحمل فیزیولوژیك بدن انسان پیشی گیرد، عوارض و آسیبهایی را ایجاد خواهد نمود. در بهداشت حرفه ای عمده كوشش ها بر ارزیابی این عوامل، اندازه گیری آنها و در صورت نیاز كنترل آنها می باشد.

امید است این تلاش های ناچیز به حل مسائل ایمنی و بهداشت این واحد صنعتی كمك نموده و نیروی پرتوان كارگران این كارخانه را با توكل به قدرت خداوند نیرومندتر گردد.

فهرست مطالب:

فصل اول: مقدمه

فصل دوم: بررسی عوامل فیزیكی زیان آور محیط كار

  • صدا
  • دزمیتری
  • ادیومتری
  • ارتعاش
  • روشنایی
  • پرتوها
  • شرایط جوی محیط كار

فصل سوم: بررسی عوامل شیمیایی زیان آور در محیط كار

  • عوامل شیمیایی
  • ارزیابی آلاینده های ذره ای
  • ارزیابی آلاینده های گازی
  • اسپیرومتری
  • تهویه صنعتی

فصل چهارم: ارگونومی (مهندسی عوامل انسانی)

فصل پنجم: ایمنی محیط كار

  • ایمنی عمومی
  • ایمنی ماشین آلات
  • ایمنی حمل و نقل
  • ایمنی ساختمان
  • ایمنی انبار
  • ایمنی برق
  • ایمنی حریق
  • ایمنی فردی

فصل ششم: حوادث ناشی از كار

فصل هفتم: بهسازی محیط كار

فصل هشتم: چكیده مطالب و منابع

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

بررسی سیستم تحریك و راه انداز ژنراتورهای نوع Ty 10546 در واحدهای گازی نوع V 94-2

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 5.289 مگا بایت
تعداد صفحات 95
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

تحقیقی بر سیستم تحریك و راه انداز ژنراتورهای نوع Ty 10546 در واحدهای گازی نوع V 94-2

بخش اوّل

ژنراتور

ماشین سنكرون

ماشین سنكرون سه فاز، ماشینی دوار است متشكل از یك استاتور سه فاز كه سیم پیچ شده است و در شكافهای هسته با فواصل یكنواخت چیده شده كه مدار آرمیچری نامیده میشود.یك روتور با میدانی سیم پیچ كه در شكافهای هسته توزیع شده و دریك مدار تك فاز قرار گرفته تحریك نامیده میشود.استاتور و روتور بوسیله فضای هوا (فرمینگ هو) از هم جدا میشوند كه شكاف هوا نامیده میشود. اصل كار براساس پدیده اسنتاج الكترومغناطیسی می باشد. جریان مستقیم كه در میدان تحریك درجریان است، میدانی مغناطیسی ساكنی را تولید میكند. وقتی كه میدان تحریك می چرخد، حوزه مغناطیسی برای استاتور بعنوان یك حوزه مغناطیسی دوار ظاهر میشود كه در سطح تغییر میكند. با بیرون آمدن از قطبهای روتور، جریان (فلو) مغناطیسی، درون دندانه های استاتور جریان می یابد و مدار مغناطیسی بر روی یوغ استاتور بسته میشود.

كنداكتورهای استاتور، روی شیارهای استاتور قرار گرفته اند در عمقی كه یك میدان مغناطیسی متغیر درآن وجود دارد كه ولتاژ القاء شده طبق قانون لنز بدست می آید.فرمول(1-1)

درحالیكه φ فلوی عبوری را نشان می دهد.برای مصارف صنعتی ، تا جایی كه ممكن است ولتاژ باید سینوسی شكل باشد.براین اساس، كارهای ذیل انجام میگیرد 1-توزیع سیم پیچ در شیارهای بیشتری در قطب هر فاز2-.اتصال قسمت اكتیو هر كویل3- در مسیری كوتاهتر از هر قطب.

تعداد قطبهای یك ماشین سنكرون، براساس سرعت مكانیكی و فركانس الكتریكی در ماشینی كه آماده بهره

برداری است تعیین میگردد. سرعت سنكرونی یك ماشین سنكرون، همان سرعت در ماشینهایی میباشد كه بطور نرمال تحت شرایط یكنواخت و بالانس كار میكنند و با این فرمول داده میشود :فرمول (1-2)

در اینجا :

n = سرعت دور موتور در دقیقه

f = فركانس الكتریكی در هرتز

p = تعداد قطبها

بنابراین ماشینهای سنكرون توسط سرعت دواری (ریتینینگ) مشخص میگردند كه وابسته به فركانس شبكه ای است، آنها به هم متصل می باشند و عملا“ ثابت هستند، و سرعت سینكرونیزم نامیده میشوند

. دور نمائی از ژنراتور

ژنراتور كه براساس قرارداد طراحی شده ، ماشینی است دارای سیستم خنك كننده هوا، با یك جفت قطب با روتور سیلندری ، كه تهویه آن بصورت مدار بسته توسط مبدلهای حرارتی هوا به آب انجام میگیرد كه در قسمت پائین پوسته استاتور جای گرفته است. (شكل 1 را ببینید). یك فرورفتگی كوچك به عمق تقریبی هزار میلیمتر مسیر هوای خنك را كامل مینماید. ژنراتور توسط روتور به توربین گازی V94.2 متصل شده است.

استاتور:اجزای اصلی استاتور عبارتند از :

1)پوسته

2)ورقه های هسته شامل سیم پیچ

اتصال قسمتهای انعطاف پذیر هسته استاتوردر پوسته

پوسته:پوسته كه از فولاد ساخته شده ، شیار افقی است كه در بالا و ته به دو نیمه مساوی تقسیم شده است. ورقه های هسته، اولین باندول ایجاد شده است كه در نیمه پائینی پوسته گذاشته میشود و سپس

نیمه بالایی با پیچ روی آن محكم میگردد. هر دو قسمت ، نیروها را به فونداسیون انتقال میدهند و جریان هوای خنك را هدایت میكنند. برای این منظور آخر، سرپوشهایی در انتهای آنها بكار میرود. سرپوش بیرونی ، مدار جریان خنك ژنراتور را از اطراف جدا می سازد، و سرپوش داخلی، محفظه ها را قبل و بعد از فن مجزا میكند (یعنی قبل از مكش و بعد از فشار)

ورقه های هسته شامل تعداد نسبتا“ زیادی بسته های ورقه شده نازكی است كه بوسیله مسیرهای تهویه شعاعی هوا، جدا شده اند و عرض این كانالهای عبور هوا بوسیله فاصله گذار یك قسمتی و نقاط جوشكاری شده به یك قسمت محافظ، معین میگردند. هر ورقه هسته، شامل تلفات كم و غیرجهت دار

می باشد كه اجزای آن از الكتروپلیت هایی كه پوشش سیلیكون ساخته شده . اجزای آنها از رولهای ورقه فولادی هستند كه مارك دار و مشخص هستند. آنها دندانه دار هستند و طرفین این ورقه ها با عایق وارینش پوشش داده شده اند كه عایق وارینش با مقاومت دمای خاصی، از رزین مصنوعی با مواد معدنی ساخته شده است. در نتیجه ، مقاومت مابقی بالایی بین اجزاءنسبت به فرسودگی، بوجود می آید. هسته خودنگهدار، خارج از پوسته قرار دارد، زیگمنتها از یك سو لایه به لایه دیگر ، نیمه نیمه روی هم افتاده اند. اتصال كویلها در پشت هسته به دو منظور بكار رفته : آنها محل دقیق هر ورقه را و اتصال محكـــم به صفحه های پرس شده ای كه به انتهای هر دو چسبیده شده اند را فراهم می آورد. این صفحه ها كه از آلیاژ آلومینیوم آبكاری و سرد شده ساخته شده اند، با وجود آوردن یك پوشش خوب بین ورقه های انتهایی و انتهای

میدان پراكندگی، باعث كم شدن تلفات می شوند. (تلفات را در سطح كمی نگه می دارند). این صفحه های پرسی ، ندرتا“ شكلی به صورت بشقاب دارند و به شكل موثری مانند واشرهای بزرگ عمل میكنند. پرس

انگشتی هایی كه بین صفحه پرس و انتهای صفحــــه جای داده شده اند، فشار اعمال شده را بوسیله صفحه پرس به هسته و خصوصا“ به دندانه های صفحه انتقال می دهند.

اتصال قسمتهای انعطاف پذیر ورقه های هسته:ورقه های هسته در پوسته بصورت فنری مونتاژ شده اند. در چنین حالتی ، بیشتر از لرزشهای هسته به فونداسیون فرستاده نمی شود. بنابراین با بكارگیری دو نقطه آویزان (معلق) هدایت و مستهلك میشود.

سیم پیچ استاتور

سیم پیچ استاتور، متشكل است از سه فاز، دو قطب، نوع رویهم و گام كوتاه.كویلها متشكل هستند از تعدادی استرند (كنداكتور) مسی توپر (جامد). هریك از این استرندها یا پیچكها توسط دو لایه داكرون اپوكسی و فیبرهای شیشه ای عایق بندی شده اند. یك دسته از استرندها (كه كویل را تشكیل میدهد)، بر طبق روش روبل (ترانسپوزه) برای كاهش تلفات جریان چرخشی ، بهم پیچانده شده اند. عایق اصلی سیم پیچ استاتور تشكیل شده از نوار كاغذ میكا كه روی آن از یك لایه فیبر شیشه كه از قبل با رزین اپوكسی خورانده شده، تشكیل شده است. این نوار، بدور یكدسته از استرندها (كویل) پیچانده شده تا عایقی یكدست و یكنواخت را در طول شیارها و سوراخهای انتهای آنها ، ارائه دهد. حبابهای حبس شده هوا كه در خلال نواربندی وارد كویلها شده اند توسط جریان گردشی وكیوم بیرون كشیده میشوند، و بعد با فشار و گرما برای پولیمرایز كردن رزین ها روبرو میشوند. در آخر ، سطح با نوار هادی كامل میشود كه دارای ویژگیهای متفاوتی است در قیمت شیار و در پیشانی كویل، تا حفاظت كرونا مناس و درجه بندی بدست آید.

همچنین عایق بكار رفته شده دراین سیستم كلاس اف( f) می باشد و تحت شرایط بهره برداری ، عایق از خواص پایداری طولانی مدت الكتریكی و مكانیكی قابل توجهی برخورد است. بدنبال جاسازی آنها درون شیارهای استاتور، كویلها بوسیله پكیرهای موجی سمت هادی ، مسدود میشوند، بین ته و بالای كویلها ،

جداكننده ای جاسازی شده كه در جایگاهی مطمئن ، سنسور جهت سنس نمودن درجه حرارت قرار گرفته است. با درمیان قرار دادن نوارهای فنری موج دار شعاعی، گوه ها ، كویلها را درون شیارها می بندند. این مواردآخریك نوار موج دار فنری تشكیل میدهد كه باعث محكم نگهداشتن كویلها در شیارها میشود. سپس كویلها بوسیله جوشكاری خاصی ( كه بریزینگ نامیده میشود) به یكدیگر متصل میشوند و با درپوشهایی كه با خمیر عایق پرشده اند، عایق بندی میشوند. اتصال بین گروههای كویل توسط كویلهای

مسی عایق شده با همان سیستم عایق كردن یك كویل ، صورت میگیرد. ترمینالها از كویلهای مسی مربع شكلی (چهارگوش) هستند، با سوراخهایی برای بستن كابل (یا فلكسیبل) . سیستم عایق بندی كردن، خاصیت دای الكتریك قابل توجهی و حرارت خوبی به سیم پیچ میدهد. دارا بودن این مشخصات ، عمر زیادی را برای سیم پیچ گارانتی میكند. كلیه متریالهای استفاده شده در استاتور، از عایق كلاس F می باشند كه دارای خاصیت شعله نگیر و خود خاموش كن هستند.

روتور

اجزای اصلی روتور عبارتند از :

1-بدنه روتور

2- سیم پیچ روتور

3-سیم پیچ خفه كننده (تضعیف كننده)

4-حلقه های جمع كننده (ریتینینگ رینگ)

5- هواكش ها (فن ها)

بدنه روتور:

از یك فولاد یكپارچه با آلیاژ مرغوب درست شده است و با چكهای لازم و زیادی كه در هنگام ساخت توسط شركت آنسالدو(طراح و سازنده نیروگاه) انجام میگیرد، خواص مغناطیسی ، شیمیائی و مكانیكی این قسمت مهم ماشین (بدنه) معین میگردد. اتصال با توربین، انجام شده است بوسیله ، یك آلیاژ یكپارچه كه

در انتهای شافت قرار گرفته. جهت جاسازی سیم پیچ در بدنه روتور، شیارهای مربع شكلی داخل بدنه روتور برای سیم پیچها مهیا شده است. انتهای شافت یك منفذ محوری هم مركز دارد كه تا بدنه روتور امتداد می یابد و با دو سوراخ جهت اتصال جریان تحریك همراه است.

سیم پیچ روتور: دارای یك مسیر مستقیم خنك كننده است. كه شامل كنداكتورهای توخالی و چهارگوشی است كه از آلیاژ مس با 1/0 درصد نقره برای افزایش توان حرارتی ساخته شده اند. بالا رفتن حرارت هنگام بهره برداری ، باعث انبساط سیم پیچ روتور، بطور متقارن از وسط به طرف انتها به سمت بیرون میشود. كولینگ محوری، در افزایش درجه حرارت در مسیرهای شعاعی درون یك كویل، تفاوتهای اندكی را متضمن میشود به همین دلیل هیچ حركتی از كنداكتور تحت شرایط ثابت و پایدار یا ناپایدار و گذرا اتفاق نمی افتد.

ساختار كل بدنه (مس + عایق) طوری طراحی شده كه تمامی شیارها بعنوان یك واحد ، پرشده و گسترش پیدا میكنند و درمقابل گوه ، می لغزند كه این لغزش با ضریب اصطكاكی پائینی صورت می پذیرد. این عمل به لرزش تحت شرایط بارگیری و بدون بار منتهی میشود.

یك لایه به شكل u كه از ورق پلی آمید درست شده است درشیار بعنوان عایق بكار میرود، عایق سیم پیچ در انتهای سیم پیچ ، از همان متریال ساخته شده است.در شیار از پارچه فایبر گلاسی كه با رزین اپوكسی دار اشباع شده ، استفاده میشود. در انتهای فاصله گذار سیم پیچ ، تكه هایی از پارچه فایبر گلاس كه با رزین

اپوكسی اشباع شده ، استفاده میشود تا كویلها را دقیقا“ با توجه به هریك در جای خود قرار دهد و مسیر هوای خنك را مشخص كند.

همه متریالهای عایقی بكار رفته در روتور از عایق كلاس F می باشند كه همه شعله نگیر و خودخاموش كن هستند.گوه ها كه زبانه ای شكل هستند از آلیاژ مس ، نیكل با قابلیت هدایت بالایی ساخته شده اند و

برای مسدود كردن شیارها مورد استفاده قرار میگیرند، همچنین این گوه ها بخشی از سیم پیچ خفه كننده ( دمپر) هستند، كه در قسمت بعد توضیح داده شد

سیم پیچ خفه كننده: كار فراهم نمودن یك مسیر مقاومت پائین است برای جریانهایی كه بوسیله میدان دوار مربوط به روتور، بوجود می آیند و بدینوسیله باعث جذب جریان مخرب به هنگام ایجاد اتصال كوتاه میشود. سیم پیچ خفه كننده بوسیله گوه های شیار سیم پیچ، شكل گرفته اند كه از آلیاژ مس، نیكل با قابلیت هدایت خوبی ساخته شده اند و هر تكه به تنهایی بدون قطع شدن ، در امتداد طول روتور میباشد. (درطور روتور بطور یكپارچه بهم متصل هستند). درمحل استقرار حقله های جمع كننده ، نیروی گریز از مركز آنها را به یكدیگر می چسباند تا یك قفس خفه كننده كامل تشكیل شود. سیم پیچ خفه كننده برای محافظت از جریانات میدانهای معكوس مناسب میباشد.

حلقه های جمع كننده: روتور كه از فولاد غیرمعناطیسی چدن، باكیفیت بالا ساخته شده اند، انتهای سیم پیچ را درجای خود بطور محكم نگه میدارند و آنها را از تغییر شكل پیدا كردن ناشی از نیروهای گریز از مركز محافظت میكند. حلقه های جمع كننده روی بدنه روتور در یك حالت معلق، ناشی از عملیات حرارتی منقبض و جمع شده اند. آنها درمحور روتور قرار گرفته اند كه بوسیله سیم نیزه ای بر روی دندانه ها قفل شده اند .بدلیل معلق بودنشان ، هیچ نیروی ناشی از انبساط حرارتی و سیم پیچها نمی تواند به شافت انتقال

یابد. در نتیجه این كار ، لرزش روتور از درجه حرارت سیم پیچ تبعیت نمی كند. متریال حقله های جمع كننده درمقابل خوردگی و شكنندگی مقاوم هستند. حلقه های جمع كننده ، اجزایی از ژنراتور هستند كه

بیشترین فشار به آنها وارد میشود، بهمین منظور بوسیله شركت سازنده ژنراتور و كارخانه آنسالدو تست های متعددی انجام میگیرد تا مطمئن شوند كه خواص آنها با مشخصاتشان مطابقت دارند.

هواكشها: در طرفین شافت هواكشهایی وجود دارد كه قسمت میانی هواكش روی سطح شافت جمع (براساس حرارت) شده است. پره های هواكش (فین) از آلیاژ آلومینیوم سخت ساخته شده ، زاویه های آنها برای سرعت چرخشی مناسب است و از طریق پیچ به محل اتصال هواكش ، متصل میگردد و جریان هوا را مطلوب می سازد.

سیستم خنك كننده:

دو هواكش محوری كه با چرخش روتور به حركت در می آیند هوای سیستم خنك كننده را تامین میكنند. دو مسیر پارالل هوای خنك وجود دارد كه هر مدار بوسیله یكی از هواكشهای محوری تغذیه میشود. این مدارهای خنك كننده هوا ، از وسط ژنراتور قرینه هستند.

مسیر هوا خنك كن در استاتور:

برای هر نیمه ژنراتور، چهار محفظه تهویه وجود دارد. یك قسمت هوای خنك مستیقما“ بدرون شكاف موا بین روتور و استاتور فرستاده میشود، دراینجا به هوای خنكی كه از انتهای سیم پیچ روتور بیرون می آید ملحق میشود، با یكدیگر از قسمت شكاف هوا عبور میكنند از داخل مسیرهای شعاعی در ورقه های هسته، و به اولین محفظه پوسته وارد میشود، از آن نقطه هوای گرم به سوی كولرها جریان پیدا میكند و به طرف فن (هواكش) برمیگردد. قسمت دیگر از درون انتهای سیم پیچ (پیشانی سیم پیچ) استاتور به طرف خارج جریان می یابد، ازخلال كانالهای محوری عبور میكند و وارد دومین محفظه پوسته میگردد. درآن نقطه به طرف داخل از طریق مسیرهای شعاعی درورقه های هسته، جریان می یابد، وارد شكاف هوا میشود و به

طرف بالا میرود. یك قسمت به طرف خارج از خلال مسیرهای شعاعی عبور میكند و وارد محفظه شماره 1 پوسته میگردد. قسمت دیگر به طرف مركز ماشین جریان می یابد جایی كه به هوای خنك روتور ملحق میگردد. یك قسمتت هوا از دومین محفظه پوسته ، از طریق كانالهای محوری، به طرف چهارمین محفظه

پوسته هدایت میشود و از آن نقطه در یك سمت شعاعی به طرف شكاف هوا جریان پیدا میكند درجایی كه با هوای خنك روتور درهم ادغام (میكس) میگردند.هوای خنك از محفظه دوم و چهارم پوسته جریان می یابد و هوای خنك روتور از خلال مسیرهای شعاعی بطرف محفظه سوم پوسته بیرون می آید. از آن نقطه هوای گرم از طریق كولرها به عقب جریان می یابد و سپس به طرف فن (هواكش) باز میگردد.

مسیر هوای خنك درروتور: مسیر هوای خنك درروتور ، بواسطه چرخش روتور بوجود می آید. مجریا خروج هوا از مجرای ورود، شعاع بزرگتری دارد، ‌به همین دلیل فشار لازم برای تولید جریان هوا را بوجود می آورد. هوای خنك بین شافت و رینگ مركزی (حلقه مركزی) وارد روتور میشود و به داخل محفظه انتهای سیم پیچ (پیشانی سیم پیچ) جریان می یابد. در مجرای ورود به سمت شیارها ، هوا به درون كنداكتورها وارد میشود و آنجا بدو قسمت جریان پیدا میكند. یك قسمت بدرون كنداكتورها در شیارها ، جریان می یابد و به مركز روتور میرسد. درآنجا بیرون می آید و از طریق سوراخهای شعاعی شیاربندی نشده در كنداكتورها و شكافهای منتهی به گوه ها به شكاف هوا میرسد. دومین قسمت درون كنداكتورها در انتهای سیم پیچ (پیشانی سیم پیچ) جریان می یابد به محورهای قطبها میرسد، از كنداكتورها میگذرد و از طریق شیارهای كوتاه در انتهای بدنه روتور به طرف شكاف هوا بیرون می آید

فیلتر های جبران كننده هوا

در سیستم خنك كننده بسته ، كه توسط فن های طرفین روتور بوجود آمده است، نشتی هوا به بیرون اجتناب ناپذیر است. در انتهای نواحی، جایی كه فشار مضاعف غالب میشود هوا میتواند به طرف بیرون نشت پیدا كند. (درجهت فشار فن). در نواحی، جایی كه وكیوم غالب میشود هوا میتواند به طرف داخل

كشیده شود( درجهت مكش فن) . بهرحال نباید بخاطر جابجایی هوا، مسیر هوا از طریق درزها و تركها وارد ژنراتور شود، ورودی هوای جبرانی بداخل ژنراتور، باید كنترل گردد از طریق دریچه های بخصوصی كه به این منظور فراهم آمده اند. این دریچه ها در نواحی ساخته شده اند كه دارای (مینیمم) حداقل فشار

ثابت می باشد، بطور مثال در نواحی كه هوا سریعا“ به طرف فن جریان پیدا میكند. بمنظور جلوگیری از واردشدن هوا به ژنراتور در زمان جابجایی هوا، دریچه های هوا به فیلترهای مجهز شده اند كه به كاورهای بیرونی متصل شده اند. در بازدیدهای دوره ای تعمیرات، فیلترها باید تمیز شوند و یا بیرون آورده شده و تعویض گردند.

كولرها: مبدلهای حرارتی از نوع سطح میباشند كه برای خنك كردن هوا، در پشت ژنراتور قرا رگرفته اند، در كولرها آب، هوای گرم شده را خنك مینماید. كولرها شامل چهار المنت (عنصر) هستند، آنها در قسمت پائینی پوسته بطور افقی قرار گرفته اند و جریان آب و هوا در كولر بصورت پارالل می باشد. هر المنت از تعداد نسبتا“ زیادی لوله های راست تشكیل شده كه بمنظور تبادل حرارتی، در سطح مجهز به فین هایی (سیمهای نازك) در سطح خارجی میباشند.آب خنك درون لوله ها جریان می یابد و هوای ژنراتور توسط آب از طریق سطح بیرونی خنك میشود. هر دو طرف لوله ها، در محفظه های آب محكم شده اند. محفظه های آب بدو بخش ورودی آب و خروجی آب تقسیم شده است. كه دریك جهت متقابل نسببت به جریان هوا قرار گرفته است.

یاتاقانها: در قسمت انتهایی هر ژنراتور، یك پایه یاتاقان جوشكاری شده وجود دارد. پوششهای یاتاقان كه از نوع پاكتی می باشند و بطور افقی به دو نیمه شده اند، روتور را محافظت میكنند. وقتی روتور می‌چرخد، یك فیلم روغنی كه توسط فشار هیدرولیك (موتور پمپ) تامین مشود با روتورها را مهار میكند و یاتاقان را از سابیدگی محافظت مینماید. فواصل یاتاقانهای نوع ژورنال طوری قرار گرفته اند كه حداقل قابلیت اطمینان بهره برداری را در فضای كم و افت اصطكاك پائین ارائه دهند. دیوارهای یاتاقان از فولاد ساخته

شده اند كه سطح داخل آنها با یك آلیاژ فلز سفید سیار بندی شده است. جهت مركزیابی یاتاقان از چهار صفحه تبدیل كه بدور محیط یاتاقان هستند استفاده میگردد، رینگ یاتاقان در مكان خود توسط درپوش یاتاقان نگه داشته میشود. بمنظور اجتناب از ورود روغن به ماشین، یاتاقانه از پوسته استاتور جدا هستند و

بوسیله دو لایه آب بندی از نوع لایبرنیت آب بندی میشوند.برای جلوگیری از عبور جریان شافت به داخل یاتاقانها، یاتاقان روی پایه غیرمتحرك، دو لایه عایق دارد كه این دو لایه عایق متشكل است از صفحه تبدیلهایی كه متریال عایق بندی دارند و یك لایه بین یاتاپان و رینگ یاتاقان قرار گرفته است.

روغن كاری :از درون سوراخهایی در محفظه یاتاقان و روزنه ورودی جانبی، روغن وارد یاتاقان میشود. از روزنه ورودی روغن، روغن عبور میكند و به ورودی روغن دیواره یاتاقان میرسد. به هر دوسطح خارجی، روغن خارج از یاتاقان ، بر كل محیط شافت جریان می یابد.

كنترل نظارت حرارتی توربین:

درجه حرارت فلز یاتاقان، معیار مناسبی برای نظارت و كنترل كردن بر طرز عمل صحیح یاتاقان.

با استفاده از عناصر اندازه گیری دما، درجه حرارت در نیمه پائین محفظه یاتاقان اندازه گیری میشود. با افزایش درجه حرارت ، سیگنال آلارم و تریپ توربین انجام میگیرد.

رینگهای لغزشی و نگهدارنده های ذغالی :

رینگهای لغزشی و نگهدارنده های ذغالی ، جریان تحریك را از سیستم ساكن و ثابت تحریك به سیم پیچ میدان چرخشی انتقال میدهند. رینگهای لغزشی شیاردار هستند و در قسمت انتهای غیرمتحرك روی یك شافت قرار گرفته اند، یك لایه عایق در شافت تعبیه شده و رینگهای لغزشی درون آن برای قفــــل كردن آنها درمكان خودشان متصل شده اند. نگهدارنده های ذغالی با پوسته با یكدیگر بر روی یك صفحه مونتاژ شده اند. ذغال و رینگهای لغزشی را میتواد از درون پنجره هایی در محفظه مشاهده نمود. ذغالها از گرافیت طبیعی ساخته شده اند و بدون وسایل اتصال هستند (به چیزی متصل نیستند) و نیازی به روغنكاری ندارند

و دركف در نگهدارنده های ذغالی فنری مارپیچی شكلی كه فشار یكنواختی را در سراسر نواحی سابدیه شده تولید میكند، نشانده شده اند. ذغالها را میتوان هنگام بهره برداری بیرون آورد و تعویض كرد. بمنظور سهولت ، نگهدارنده های ذغالی روی دستگاهی با وسیله اتصال دو شاخه ای مونتاژ شده اند. اتصالاتی روی

پایه های (راكر) ذغالی طراحی شده به شیوه ای كه خاصیت قطبی آنها را میتوان معكوس كرد كه نتیجه معكوس نمودن این است كه سابیدگی رینگهای لغزشی غیریكنواخت و نامتناسب نباشد.جهت تهویه و خنك سازی پوسته رینگهای لغزشی ، یك هواكش شعاعی تعبیه شده كه در مداری باز با مكش هوا از زیر، به طرف فیلترهای یك طبقه ای پارچه ای ، بر روی شافت عمل میكند دراین حالت هوا در بالا تخلیه شده . فیلترها تصفیه موثر برای گرفتن مقدار گردو خاك و آلودگی های شیمیائی و یا عوامل محیطی كه ممكن است در شرایط سایت در هوا وجود داشته باشند را فراهم میكند، اختلاف فشار باعث اتصال سویچ و مونیتور میگردد. زمانیكه كلیدهای قطع و وصل اختلاف فشار عمل میكند و همچنین هنگام بازدیدهای دوره ای تعمیرات، فیلترها مورد بازرسی قرار میگیرد.

بهره برداری

این دستورالعملها برای توربوژنراتورهایی كه بكار میروند كه بوسیله هوا خنك میشوند (مثلا“ هسته استاتور، سیم پیچ استاتور، سیم پیچ روتوركه همگی بوسیله هوا خنك میشوند) وشرایط نرمال بهره برداری را تشریح میكنند و نقشه راهنمای اصلی را به هنگام راه اندازی یا تریپ واحد ارائه میدهند آنطور كه از وضعیت غیرنرمال و زیان آور برای راه اندازی اجتناب شود.

بهره برداری كلی

برای بهره برداری صحیح از توربوژنراتور، كاملا“ ضروری است كه از ژنراتور برای بهره برداری در محدوده های نمودار بارگیری قدرت استفاده كنیم زیرا پارامترهای معینی باید طبق وضعیتهای ذیل بكار گرفته شود.

فهرست

ژنراتور 2

ماشین سنكرون 4-3

دور نمائی از ژنراتور 4

استاتور 4

پوسته 5

سیم پیچ استاتور 6

روتور 7

بدنهء روتور 8

سیم پیچ خفه كننده 9

حلقه های جمع كننده 10-9

هوا كشها 10

سیستم خنك كننده 10

مسیر هوا خنك كن در استاتور 11-10

مسیر هوا خنك كن در روتور 11

فیلترهای جبران كنندهء هوا 12-11

كولرها 12

یاتاقانها 13

روغن كاری 13

كنترل نظارت حرارتی توربین 13

رینگهای لغزشی و نگهدارنده های زغالی 13

بهره برداری 14

بهره برداری كلّی 14

سیم پیچ استاتور 14

روتور 15

هسته استاتور 15

پایداری و تثبیت وضعیت 15

اختلاف انبساط سیم پیچ استاتور و هسته آن 15

لرزشها و ارتعاشات 16

راه اندازی ،بارگیری و تریپ 16

ملاحضات 16

پیش راه اندازی 17

اخطار 17

راه اندازی 18-17

دستور العمل های سنكرون شدن 18

بهره برداری به هنگام پارالل 19

تغییر در بار راكتیو 19

تریپ یا قطع مدار 19

تریپ نرمال 19

تنظیم اتوماتیك ولتاژ 20

تنظیم دستی ولتاژ 20

بهره برداری در فركانس بالا 20

بهره برداری در فركانس كم 20

خروج از حالت سنكرون 21

قطع میدان تحریك 22

صفحه

تریپ همزمان 22

تریپ ژنراتور 22

تریپ كلید اصلی ژنراتور 22

تریپ ترتیبی 22

تریپ دستی 23

برگشت اصلی وتریپ 23

برگشت دستی 23

حفاظت های ژنراتور 24-23

پلاك مشخصات ژنراتور 25-24

تصویر ژنراتور 26

بخش دوّم 27

مقدمه سیستم تحریك 29-28

تحلیل سیستم تحریك 31-30

پل تریستوری 31

ولتاژ ،جریان نامی 32

مقادیر نامی سیستم تحریك 33

مقادیر نامی ترانس تحریك 34

فیوز ها 34

اسنابر 35

كروبار 35

مقاومت تخلیه 36

حفاظت های كانورتر 36

فیوز 36

حفاظت ماكزیمم جریان لحظه ای 36

حفاظت اضافه جریان تأخیری 37

حفاظت جریان نامتعادل 38

قسمت كنترلی 40-39

كارت های سیستم 42-40

دیاگرام تنظیم 42

فاز شیفتر و طراحی آن 43

آتش گیت تریستور ها 46-44

تست تریستور وزوایای آتش آن 47-46

ساختار نرم افزا ر 48-47

توابع رگولاتور 49-48

كنترل ریداندانت 49

پایانهء عیب یابی 50-49

نرم افزار پی سی ترم 51

فشرده ای از سیستم تحریك با شبكه 63-52

تصاویر سیستم تحریك 65-63

بخش سوّم 66

سیستم راه انداز 67

سیستم راه انداز نیروگا ه 69-68

معایب و مزایا 69

مشخّصات سیستم 69

بررسی قسمت های مختلف سیستم 74-70

شرح عملكرد كارت ها 81 -75

مشخصات ترانس سیستم راه انداز 82

نحوهء عملكرد وحلقهء اصلی كنترل در سیستم راه انداز 86-83

حفاظت های داخلی پانل 87

حفاظت های خارجی پانل 87

خطای باس 89

تصاویر 94-90

منابع ومراجع 95

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

سیستم های DCS و PLC كارخانه آلومینای جاجرم

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 1.247 مگا بایت
تعداد صفحات 50
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

سیستم های DCS و PLC كارخانه آلومینای جاجرم

فصل اول

DCS كارخانه آلومینای جاجرم

مقدمه ای بر DCS

(Distributed Control System) سیستم كنترل غیر متمركز (گسترده)

در سیستم های قدیمی اتوماسیون اطلاعات مربوط به هر واحد باید از حمل آن به اتاق كنترل توسط كابل هایی انتقال می یافت با ازدیاد این واحدها حجم كابل هایی كه به اتاق كنترل متصل می شدند نیز افزایش می یافت و بزرگترین اشكالاتی كه این سیستم داشت عبارت بودند از :

1- تراكم انبوه كابل های ارتباطی در اتاق كنترل كه به نوبه خود در هنگام عیب یابی سیستم مشكل آفرین بودند.

2- در هنگام بروز اشكال در اتاق كنترل كل سیستم فلج می شد.

3- در صورتی كه كنترل سیستم گسترده ای مد نظر بود پردازنده مركزی باید دارای حجم حافظه و سرعت بسیار بالایی می بود تا بتواند تمام داده های ارسالی و یا دریافتی را مورد پردازش قرار دهد و بدیهی است كه با افزایش تعداد Point ها در سیستم فاصله زمانی سرویس دهی دوباره به هر Point نیز افزایش می‌یابد كه از نظر كنترلی عیب بزرگی محسوب می شود.

در چنین شراطی بود كه مهندسین به فكر افتاندند كه اولا: تراكم كابل ها را در اتاق كنترل كاهش دهند. ثانیا: از مركزیت به یك قسمت به عنوان كنترل كننده مركزی جلوگیری كنند بدین منظور یك سیستم بزرگ صنعتی را به بخش های كوچك تقسیم كرده و كنترل آن قسمت را نیز به كنترلر مربوط به خودشان كه در همان محل قرار دارد واگذار كردند كه بدین ترتیب مفهوم كنترلر محلی(Locall Controller) شكل گرفت و تنها در صورتی كه اطلاعات آن قسمت مورد نیاز دیگر قسمت ها واقع می شد و یا تغییر مقدار یك point در آن قسمت از طرف سیستم های بالا مد نظر بود توسط شبكه های ارتباطی این امر صورت می گرفت.

سیستم كنترل غیر متمركز DCS

الف- اجزاء DCS

ب- نرم افزار DCS

ج- آدرس دهی DCS و Peerway

د- عیب یابی در سیستم DCS

هـ- كپی نقشه ها و كانالوگ DCS و Peerway

سیستم كنترل غیر متمركز (گسترده) DCS

سیستم كنترل فریاند تولید آلومینا در شركت آلومینای ایران(جاجرم) قسمت اعظم این فرآیند توسط سیستم DCS كنترل شده از یك اتاق كنترل مركزی CCR و چهار اتاق محل 4 و 3 و 2 و 1 LCR و توسط این چهار اتاق محل تعداد زیادی از واحد های كنترلی كوچك كه در آنها PCL تله مكانیك نصب شده توسط شبكه كابل نوری تبادل اطلاعاتی نموده و كل فرایند آلومینای تحت كنترل این سیستم های می باشد كه در این فصل به اختصار و به طور خلاصه به توضیح و بیان كنترل DCS می پردازیم و توضیح اینكه DCS مخفف كلمه Distributed control system می باشد. LCR مخفف Local control Room می باشد و مدل DCS سیستم R.S3 شركت Fisher Rosmount آمریكا می باشد.

الف- اجزاء اصلی DCS :

1- Peer way 2- Consoles 3-Control file 4- Input /Out put كارت 5- Peer way inter pace

سیستم كنترل و DCS و مجموع سخت افزار این كنترل به شرح ذیل بیان می شود:

ارتباط توسط شبكه شاه راه فیبر نوری بین این اجزا انجام شده و قسمت دوم مونیتورهای اپراتوری بوده كه جهت نمایش و دریافت و ارسال اطلاعات محیط خارجی به سیستم برقرار می شود. وقت چهارم سیستم های رابط می باشد كه مجموع كنترل فرایند DCS به صورت خط كمك یا اضافی یا Redundancy كار می كنند یعنی به محض معیوب شدن هر كدام از اجزاء فوق خط كمكی و مسیر اضافی به صورت اتوماتیك وارد مدار می شود. و اطلاعات همیشه در دو مسیر ارتباطی ارسال و دو نقطه همزمان پردازش می‌شود.

اجزاء كل DCS مدل RS3

1- Peer way 2- console 3- Control file 4- Peer way interface Devices

1- Peer way : یك شاه راه ارتباطی بوده كه تمام تجهیزات و دستگاههای كنترلی از طریق این شاه‌راه(Peer way) به هم متصل(Link) می شوند و خاصیت Red undancy این سیستم peer way این امكان را به تجهیزات می دهد تا مستقیم و خیلی راحت با هم ارتباط داشته باشند و این بزرگراه ارتباطی كه حالت Redundant كار می‌كند یعنی همیشه اطلاعات از دو مسیر در حال انتقال‌بوده و كار شبكه را در مواقع‌خرابی‌ شبكه راحت‌می‌كندو این‌شبكهPeer way در كارخانه‌آلومینا با كابل فیبرنوری‌انجام شده (Fiber optic cable) و تبادل اطلاعات شبكه به صورت سریال بوده كه در تمام نقاط فرستندگی و گیرندگی(node) ها بایستی این پورت سریال نصب گردد. این كابل فیبر نوری در تمام مسیرهای ارتباطی بصورت دو خط كه همزمان اطلاعات یكسان را تبادل كرده كار گذاشته شده اند و مسیرهای ارتباطی(F.O.C) كابل نوری بین PLC ها، [PLC25 PLC02 04 05 08 PLC23 PLC19 PLC15 PLC01 17 16 13 14] تا LCRها توسط كابل فیبر نوری انجام شده است یعنی ابتدا اطلاعات توسط یك سیگنال الكتریكی از واحد به اولین اتاق كنترل منطق PLC ها ارسال شده و از PLC به اتاق های كنترل محل (LCR1-4)DCS توسط كابل فیبر نوری ارسال می شود كه این اطلاعات توسط پورت سریال RS-232 و ماژول SCm22 توسط PLC ها ارسال می شود.

اجزاء سخت افزار Peer way

1-1 كابل ارتباطی (F.O.C):

ارتباط اولیه Peer way با تمام وسایل و تجهیزات RS3 به صورت داخل متصل می شوند(Link) كه اولین تجهیز این شبكه كابل ارتباطی می باشد كه می تواند هر نوعی از كابل باشد نوع كابل استفاده شده در شبكه Peer way كارخانه جاجرم جهت ارتباط كنترلی كارخانه كابل فیبر نوری(Fiber Optic Cable) می‌باشد و انواع دیگر كابلهای ارتباطی مثل كواكسیل الكتریكی (Twinax) ، كابلهای تركیبی نوری و الكتریكی باشد كه كابل فیبر نوری یك كابل نوری (شیشه ای) دوتایی (Dual) بود كه در طول تار شیشه ای نور منتقل شده و می تواند حجم زیادی را به خاطر بالا بودن سرعت نور به صورت سریال ارسال كند. تعداد Peer way 31 می توانند با كمك یك (HIAS) بهم وصل شدند.

High way interface adaptor

– HIA : دستگاهی رابط بوده كه می تواند چند Peer way را به هم وصل كند.

– Peer way Tap : جهت اتصال node به شبكه كنترل و ارتباطPeer way از این دستگاه استفاده می‌شود.

– node :هر وسیله یا دستگاهی مثل كنسول، كامپیوتر شخصی، كنترل فایل را به شبكه كنترلPeer way وصل شود را node گویند.

نكته: تمام متعلقات Peer way و خود شبكه Peer way به صورت دو خطی یا Redundant می باشند (دوتایی)

و كابل استفاده شده در كارخانه جاجرم فیبر نوری و Tap های آن هم Fiber optic Peer way Tap می‌باشد و دوتایی می باشند.(Tap A B)

2-1 Peer way Interface Devices :

این سیستم جهت ارتباط Peer way با اتاق های كنترل استفاده می شوند كه شامل تجهیزات زیادی بوده كه جهت این ارتباط مورد استفاده قرار می گیرند.

– Rosmount Network Interface : رابط بین شبكه كنترل RS3 و دیگر كامپیوترها می باشد.

Supervisery Computer Interface SCI : یك رابط بین شبكه كنترل RS3 و واحد كامپیوتری (Host. computer) و یا بین كنترل RS3 و خود كنترل سیستم Rosemount می باشد.

– Tap Peer way : Tap: جهت ارتباط هر node (هر ورودی به شبكه فیبر نوری) Peer way از سیستم و دستگاه Peer way Tap استفاده می كند.

– node : هر سیستم كنترلی كه به خط ارتباطی فیبر نوری یا هر شبكه ارتباطی وصل شود (اعم از ورودی یا خروجی) مثل كنترل فایل ها، كنسول ها، كامپیوترهای شخصی و … خیلی دستگاههای دیگر كه قابلیت ریختن اطلاعات به شبكه Peer way یا گرفتن اطلاعات از این شبكه ارتباطی شاه راه یا بزرگراه را داشته باشد node گویند.

انواع node

Control file –

Console –

Vax computer-

System resource unit (SRU)-

Vax Peer way-

RNI-SCI-

2- كنسول اپراتوری Consoles :

یك مونیتور رنگی 19 اینچ، صفحه كلید، برد و میكروپرسسور و كارت كیج های ارتباطی، هارد دیسك Video KPY board interface می باشد كه به مجموع اینها كنسول اطلاق می شود كه تعداد این كنسولها در كارخانه آلومینا به شرح ذیل می باشد؛ ضمنا این كنسول ها ساخت شركت Fisher. Ros آمریكا بوده و مدل RS3 می باشد كه در واحد CCR اتاق كنترل مركزی 4 عدد كنسول وجود دارد؛ 1عدد جهت واحد مدیریت عملیات كارخانه (Dispaching) و 1 عدد جهت كنترل واحد تولید هوای فشرده واحد P422 و 2 عدد مجموعا جهت كنترل مستقیم واحد ترتیب و فیلتراسیون هیدرات (P416 17 17A) انجام می شود و تعداد 2 عدد كنسول در واحد LCR1 واحد انحلال، 2 عدد كنسول در واحد LCR4 (PU24) واجد بویلر و 2 عدد كنسول در LCR2 جهت كنترل واحدهای P412 13 14 (تبخیر سرد و گل قرمز) و 2 عدد كنسول در LCR3 واحد P421 تحت تكنسین نصب شده اند. در دیاگرام كنترل PLC و DCS این نمایش بخوبی معلوم می باشد.

3- كنترل فایل Control file :

كنترل فایل محل قرار گرفتن پروسسورها می باشد كه در هر كنترل فایل این سیستم هشت عدد پروسسور قرار دارد كه به آنها كنترلر گوئیم. كه این كنترل پروسسورها وظیفه دریافت مقادیر ورودی و ذخیره اطلاعات و مقادیر لازم جهت استفاده NODE های دیگر را انجام می دهند و همچنین مقادیر دیتای ورودی را ارزیابی و پس از پردازش برای خروجیهای آنالوگ و دیجیتال ارسال می كنند.

نحوه ارسال اطلاعات در سیستم كنترل DCS شركت آلومینا به این قرار است كه ابتدا اطلاعات از واحد فیلد و MCCها و دیگر نقاط اندازه گیری و به اتاق های كنترل (LCR PLC) ارسال شده و توسط كارتهای ایزولاتور DCS و PLC وارد شبكه كنترل می شوند كه نمودار زیر بخوبی نشان می دهد. اطلاعات سپس وارد پانل ارتباطی ترمینال و از آنجا وارد كنترل فایل ها (پروسسورها) می شوند و در آنجا پردازش شده و تصمیم گیری می شود و از آنجا در صورت نیاز وارد شبكه Peer way می شوند.

كنترلر پروسسور چند منظوری مغز كامپیوتر می باشد كه در واقع تمام محاسبات آنجا انجام می شود.

– Marshaling panel flex terms card cages : همه جهت ارتباط واحدهای فرایندی (فیلد) با سیستم DCS و چگونگی ارتباط سیگنال و ارسال آن به شبكه كنترل را انجام می دهند.

اجزاء تشكیل دهنده كنترل فایل Control file

– كنترل فایل شامل یكسری كارتهای مدادی بوده كه وظایف حلقه كنترلی- مونیتورنیت پروسس، عملیات پردازش دیتاها را انجام می دهند و شامل كارتهای زیر است:

1-3 كنترل پروسسور چند منظوره

این كنترلر مقادیر زیادی ورودی را دریافت و ذخیره می كند و مقادیر خروجی را برای node های دیگر ارسال یا از آنها دریافت می كند و عملیات پردازش دیتا را انجام می دهد و مقادیر پیوسته (آنالوگ) و دیجیتال را پردازش و برای خروجیها ارسال می كند این كنترلر مغز كنترل و پردازش سیستم است و تمام عملكردهای آنالوگ و دیجیتال و محاسبات را انجام می دهد و این كنترلر پروسسور از طریق كابل RS-422 و Flexterm با Cardcage ارتباط داشته و اطلاعات را می گیرد. كارتهای مدادی كنترل فایل به دو گروه ساپورت كارت و كارتهای كنترلر پروسسور تقسیم می شوند.

2-3 Peer way Buffer card

این كارت ارتباط بافر الكتریكی و فرمت را با كنترل فایل و Peer way برقرار می كند و ارتباط بین تمام كنترلرهای هماهنگ كننده و Peer way می باشد. در هر كنترل فایل دو بافر موجود است.

3-3 Power regaluter card

این كارت تغذیه DC را برای همه كارتهای موجود در یك كنترل فایل برقرار می كند و این كارت ولتاژ تغذیه خود را از سیستم تغذیه USP گرفته و دارای دو خط ورودی بوده و به صورت Redundaut عمل میكند. ولتاژ ورودی این كارت 19 تا 36 ولت DC و ولتاژ خروجی و است.

4-3 كارت هماهنگ كننده Coordinator processor card

این كارت وظیفه مدیریت و هماهنگی ارتباط بین 8 كنترلر پروسسور دیگر را دارد و همچنین هماهنگی بین كنترل فایل Peer way و ورودی های پروسس و مقادیر محاسبه شده و خروجی هر كنترلر توسط این كارت هماهنگ و مدیریت می شود. تعداد این كارتها در كنترل فایل دو عدد بوده و بصورت Redundaut عمل می كند.

5-3 كارت Nonvolative Memory card

این كارت دیتای تمام كارت های كنترل پروسسورها و كارت هماهنگ كننده اطلاعات كانفیگور كردن و اطلاعات دیگر كنترل فایل در این كارت حافظه ذخیره می شود و هر كارت اطلاعات خود را از دست بدهد می توان این اطلاعات از دست رفته را دوباره از داخل حافظه این كارت احیاء و زنده كند.

– Redanduncy within controlfile

این یكی از مزیت های DCS می باشد كه تمام كارتهای كنترلر پروسسور و كارتهای ساپورت (بجز كارتهای حافظه [Nonvolative memory])همه Redundaut بوده و به این معنا است كه از هر مدل كارت دو تا مثل هم بوده و در دو slate (شیار) كنار هم قرار گرفته و به طور همزمان كار كرده و اطلاعات آنها مشابه بوده كه در صورت خرابی هر كارت اطلاعات در كارت كناری پردازش و ارسال می شود برد اینكه سیستم متوقف شود تا دوباره كارت معیوب باز و تعمیر گردد و یا جایگزین شود.

4- كارتهای ورودی و خروجی سخت افزار و ترمینالهای ورودی و خروجی سیستم:

– كارتهای آنالوگ ورودی و خروجی

– كارتهای دیجیتالی ورودی و رخوجی

– MYX كارت: Multiplayer card cage

– RBL/PLC كارت: (Communication flexterm)

كارت آنالوگ:

هر كارت آنالوگ شامل هشت Slate برای كارت FIC می باشد و یك كارت كیج آنالوگ دو تا ورودی و یك خروجی را می تواند یا ساپورت كند و دارای سیستم Bypass جهت جریان و قابلیت (4-20mA) را دارا هستند و از جمله:

– ایزولاسیون الكتریكی برای Processor I/O

– مبدل آنالوگ به دیجیتال A/D D/A

– یك كارت كیج آنالوگ ماكزیمم 24 تا ورودی و یا 8 تا خروجی می تواند داشته باشد.

Input Analog = 3×8=24

Out put Analog = 1×8 = 8

– این كارت ها به صورت نرم افزاری قابل برنامه ریزی می باشند.

كارت دیجیتال:

جهت ارسال و دریافت فرمانهای دیجیتالی از كنترل فایل به محیط خارج به صورت دیجیتال ارسال می‌شود كه شامل كارت و ترمینال مارشلینگ پانل و cauntact كارت كیج می باشند.

ب- نرم افزار DCS مدل RS3 :

این نرم افزار بكار رفته در DCS نصب شده در شركت آلومینای جاجرم به دو صورت 1- I/O block 2- Control Block مورد استفاده قرار گرفته است.

1- I/O بلاك ها (Input / Out put Block) وظیفه برنامه نویسی و برنامه ریزی دیتا و اطلاعات ورودی و خروجی فیلد(محیط خارجی) در این I/O بلوك ها انجام می شود یعنی محل نوشتن برنامه دیتای ورودی و خروجی از فیلد می باشد.

2- كنترل بلاك ها : وظیفه ارزشیابی و پردازش ورودی ها و خروجی های آنالوگ و دیجیتال را داشته كه به صورت یك حلقه كانفیگور می شوند تا محاسبات و توابع كنترل را تشكیل بدهد و كنترل بلاك حداقل به یك I/O بلاك نیاز دارد تا یك حلقه كنترل را تشكیل داده و قلب این كنترل در كنترلر پروسسور می باشد. I/O بلاك ها و كنترل بلاك های نرم افزاری هر دو در كنترل پروسسور اول قرار داشته و مجموعا با (FIC) ها یك حلقه كنترلی را می سازند.

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

ارائه روش جدید جهت حذف نویز آكوستیكی در یك مجرا استفاده هم زمان از فیلترهای وفقی و شبكه های عصبی در حالت فركانس متغیر

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 7.415 مگا بایت
تعداد صفحات 110
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

ارائه روش جدید جهت حذف نویز آكوستیكی در یك مجرا استفاده هم زمان از فیلترهای وفقی و شبكه های عصبی در حالت فركانس متغیر

چكیده

تاكنون برای حذف نویزهای آكوستیكی از روش های فعال[1] و غیر فعال[2]استفاده شده است. برخلاف روش غیر فعال می‌توان بوسیله‌ی روش فعال، نویز را در فركانس های پایین (زیر 500 هرتز)، حذف و یا كاهش داد. در روش فعال از سیستمی استفاده می شود كه شامل یك فیلتر وفقی است. به دلیل ردیابی خوب فیلتر [3]LMSدر محیط نویزی، الگوریتم FXLMS[4]بعنوان روشی پایه ارائه شده است. اشكال الگوریتم مذكور این است كه در مسائل كنترل خطی استفاده می شود. یعنی اگر فركانس نویز متغیر باشد و یا سیستم كنترلی بصورت غیرخطی كار كند، الگوریتم فوق به خوبی كار نكرده و یا واگرا می شود.

بنابراین در این پایان نامه، ابتدا به ارائه ی گونه ای از الگوریتم FXLMS می پردازیم كه قابلیت حذف نویز، با فركانس متغیر، در یك مجرا و در كوتاه‌ترین زمان ممكن را دارد. برای دستیابی به آن می توان از یك گام حركت وفقی بهینه () در الگوریتم FXLMS استفاده كرد. به این منظور محدوده ی گام حركت بهینه در فركانس های 200 تا 500 هرتز را در داخل یك مجرا محاسبه كرده تا گام حركت بهینه بر حسب فركانس ورودی به صورت یك منحنی اسپلاین مدل شود. حال با تخمین فركانس سیگنال ورودی به صورت یك منحنی اسپلاین مدل شود. حال با تخمین فركانس سیگنال ورودی بوسیله ی الگوریتم MUSIC[5] ، را از روی منحنی برازش شده، بدست آورده و آن را در الگوریتم FXLMS قرار می‌دهیم تا همگرایی سیستم در كوتاه‌ترین زمان، ممكن شود. در نهایت خواهیم دید كه الگوریتم FXLMS معمولی با گام ثابت با تغییر فركانس واگرا شده حال آنكه روش ارائه شده در این پایان نامه قابلیت ردگیری نویز با فركانس متغیر را فراهم می آورد.

همچنین‌به دلیل‌ماهیت غیرخطی سیستم‌های‌ANC ، به ارائه‌ی نوعی شبكه‌ی عصبی‌ RBF TDNGRBF ) [6] ( می‌پردازیم كه توانایی مدل كردن رفتار غیرخطی را خواهد داشت. سپس از آن در حذف نویز باند باریك فركانس متغیر در یك مجرا استفاده كرده و نتایج آن را با الگوریتم FXLMS مقایسه می كنیم. خواهیم دید كه روش ارائه شده در مقایسه با الگوریتم FXLMS، با وجود عدم نیاز به تخمین مسیر ثانویه، دارای سرعت همگرایی بالاتر (3 برابر) و خطای كمتری (30% كاهش خطا) است. برای حذف فعال نویز به روش TDNGRBF، ابتدا با یك شبكه ی GRBF به شناسایی مجرا می‌پردازیم. سپس با اعمال N تاخیر زمانی از سیگنال ورودی به N شبكه ی GRBF (با تركیب خطی در خروجی آنها)، شناسایی سیستم غیرخطی بصورت بر خط امكان پذیر می شود. ضرایب بكار رفته در تركیب خطی با استفاده از الگوریتم [7]NLMS بهینه می شوند.


[1] -Active

[2] -passive

[3] -Least mean square

4- Filter- x LMS

5 -Multiple signalclassification

6 -Time Delay N- Generalized Radial Basis Function

[7] -Normalized LMS

فهرست مطالب

عنوان

صفحه

چكیده

فصل صفر: مقدمه

1

2

فصل اول: مقدمه ای بر كنترل نویز آكوستیكی

7

1-1) مقدمه

8

1-2) علل نیاز به كنترل نویزهای صوتی (فعال و غیر فعال)

9

1-2-1) بیماری های جسمی

9

1-2-2) بیماری های روانی

9

1-2-3) راندمان و كارایی افراد

9

1-2-4) فرسودگی

9

1-2-5) آسایش و راحتی

9

1-2-6 جنبه های اقتصادی

10

1-3) نقاط ضعف كنترل نویز به روش غیرفعال

10

1-3-1) كارایی كم در فركانس های پایین

10

1-3-2) حجم زیاد عایق های صوتی

10

1-3-3) گران بودن عایق های صوتی

10

1-3-4) محدودیت های اجرایی

10

1-3-5) محدودیت های مكانیكی

10

1-4) نقاط قوت كنترل نویز به روش فعال

11

1-4-1) قابلیت حذف نویز در یك گسترده ی فركانسی وسیع

11

1-4-2) قابلیت خود تنظیمی سیستم

11

1-5) كاربرد ANC در گوشی فعال

11

1-5-1) تضعیف صدا به روش غیر فعال در هدفون

12

1-5-2) تضعیف صدا به روش آنالوگ در هدفون

13

1-5-3) تضعیف صوت به روش دیجیتال در هدفون

15

1-5-4) تضعیف صوت به وسیله ی تركیب سیستم های آنالوگ و دیجیتال در هدفون

16

1-6) نتیجه گیری

17

فصل دوم: اصول فیلترهای وفقی

18

2-1) مقدمه

19

2-2) فیلتر وفقی

20

2-2-1) محیط های كاربردی فیلترهای وفقی

22

2-3) الگوریتم های وفقی

25

2-4) روش تحلیلی

25

2-4-1) تابع عملكرد سیستم وفقی

26

2-4-2) گرادیان یا مقادیر بهینه بردار وزن

28

2-4-3) مفهوم بردارها و مقادیر مشخصه R روی سطح عملكرد خطا

30

2-4-4) شرط همگرا شدن به٭ W

32

2-5) روش جستجو

32

2-5-1) الگوریتم جستجوی گردایان

32

2-5-2) پایداری و نرخ همگرایی الگوریتم

35

2-5-3) منحنی یادگیری

36

2-6) MSE اضافی

36

2-7) عدم تنظیم

37

2-8) ثابت زمانی

37

2-9) الگوریتم LMS

38

2-9-1) همگرایی الگوریتم LMS

39

2-10) الگوریتم های LMS اصلاح شده

40

2-10-1) الگوریتم LMS نرمالیزه شده (NLMS)

41

2-10-2) الگوریتم های وو LMS علامتدار وو (SLMS)

41

2-11) نتیجه گیری

43

فصل سوم: اصول كنترل فعال نویز

44

3-1) مقدمه

45

3-2) انواع سیستم های كنترل نویز آكوستیكی

45

3-3) معرفی سیستم حذف فعال نویز تك كاناله

47

3-4) كنترل فعال نویز به روش پیشخور

48

3-4-1) سیستم ANC پیشخور باند پهن تك كاناله

49

3-4-2) سیستم ANC پیشخور باند باریك تك كاناله

50

3-5) سیستم های ANC پسخوردار تك كاناله

51

3-6) سیستم های ANC چند كاناله

52

3-7) الگوریتم هایی برای سیستم های ANC پسخوردار باند پهن

53

3-7-1) اثرات مسیر ثانویه

54

3-7-2) الگوریتم FXLMS

57

3-7-3) اثرات فیدبك آكوستیكی

61

3-7-4) الگوریتم Filtered- URLMS

66

3-8) الگوریتم های سیستم ANC پسخوردار تك كاناله

69

3-9) نكاتی درباره ی طراحی سیستم های ANC تك كاناله

70

3-9-1) نرخ نمونه برداری و درجه ی فیلتر

72

3-9-2) علیت سیستم

73

3-10) نتیجه گیری

74

فصل چهارم: شبیه سازی سیستم ANC تك كاناله

75

4-1) مقدمه

76

4-2) اجرای الگوریتم FXLMS

76

4-2-1) حذف نویز باند باریك فركانس ثابت

76

4-2-2) حذف نویز باند باریك فركانس متغیر

81

4-3) اجرای الگوریتم FBFXLMS

83

4-4) نتیجه گیری

85

فصل پنجم: كنترل غیرخطی نویز آكوستیكی در یك ماجرا

86

5-1) مقدمه

87

5-2) شبكه عصبی RBF

88

5-2-1) الگوریتم آموزشی در شبكه ی عصبی RBF

90

5-2-2) شبكه عصبی GRBF

93

5-3) شبكه ی TDNGRBF

94

5-4) استفاده از شبكه ی TDNGRBF در حذف فعال نویز

95

5-5) نتیجه گیری

98

فصل ششم: نتیجه گیری و پیشنهادات

99

6-1) نتیجه گیری

100

6-2) پیشنهادات

101

مراجع

I

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

مقاله در مورد PLC

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 435 کیلو بایت
تعداد صفحات 100
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

پایان نامه PLC

خلاصه:

Plc مخفف عبارت programming logic control میباشد.این سیستم وسیله ایاست كه متناسب بابرنامه ای كه دریافت میكند وظیفه ای خاص را اجرا میكند به عبارت دیگر plc نوعی كامپیوتر است كه برنامه ای خاص را اجرا میكند .

با ظهور plc تجهیزات و قطعات استفاده شده در كنترل فرایند های صنعتی و خطوط تولید تغییر نموده و مدار های رله كنتاكتوری و سخت افزاری حالت جامد كم كم جای خود را به كنترل كننده های قابل برنامه ریزی یعنی plc دادند .

امروزه در طراحی كنترل كننده خطوط تولید و فرایند های صنعتی استفاده از مدار های رله كنتاكتوری منسوخ گردیده و در اگثر كارخانه ها و مراكز صنعتی از سیستم plc اسنفاده میشود.

بدون تردید plc مهمترین و پر كاربرد ترین وسیله اتوماسیون در صنایع مدرن امروزی است .

در ماشین ها و خطوط تولید جدید كمتر موردی را میتوان یافت كه از كنترل كننده های منطقی قابل برنامه ریزی استفاده نشده باشد .

در حقیقت این وسیله بسیار قابل انعطاف كه خود یك كنترل كننده كامل است به عنوان قطعه ای برنامه ریز در صنایع گوناگون كاربرد وسیعی یافته است به گونه ای كه با پیشرفت تكنولوژی و حضور اتوماسیون در عرصه صنعت در طراحی كنترل كننده ها و مدار های فرمان خطوط تولید و فرایند های صنعتی استفاده از مدارهای فرمان قدیمی منسوخ گردیده و در اكثر مراكز صنعتی از كنترل كننده ها ی منطقی قابل برنامه ریزی استفاده میگردد.

پیشگفتار:

قرن بیستم قرنی است گسترده بین دو انقلاب .انقلابی در آغاز قرن و انقلابی در پایان آن .انقلاب اغازین ظهور تولید انبوه و پایان گرفتن عصر تولید دستی و انقلاب پایانی همانا ظهور تولید ناب و خاتمه یافتن تولید انبوه است . اكنون جهان در استانه عصر جدید به سر میبرد عصری كه

در ان دگرگونی شیوه های تولید مصنوعات و ساخته های بشر چهره زندگی را یكسره دگرگون خواهد كرد .

امروزه با رشد شگفت آور دانش فنی بشر و افزایش تعداد تولید كنندگان مناطق مختلف جهان سهم بیشتر بازار های جهان از ان كشور ها و شركت های است كه در خصوص كیفیت نواوری و تنوع محصول و… حرف های تازه ای را برای گفتن دارند . اكنون تولید كنندگانی در جهان ظهور كرده اند كه میتوانند با نیمی از نیروی كار و سرمایه و میزان مهندسی و مكان وزمان كه برای تولید كنندگان انبوه قدیمی لازم است محصولاتی به جهان عرضه كنند كه از نظر كیفیت و جنبه های نواورانه بسی برتر باشد .اكنون دیگر ان انبوه سازان كه زمانی الگو و قبله آمال دیگر تولید كنندگان بودند پس از دهها سال سروری به غیر از عقب نشینی و از دست ندادن سهم بازار خود و یا تغییر كلی شیو های خود راه دیگری ندارند بنابراین جا دارد كه بپرسیم تولید كنندگان محصولات برتر چگونه توانسته اند در مقابل تولید كنندگان انبوه قدیمی با وجود یك قرن تجربه در ساخت تولید و تجارت این میان قد علم كنند و با نیمی از سرمایه و نیروی فكری و كاری آنها و بهروری و كیفیت خود را چنین ارتقا بخشند ؟

امروزه صنعت كشور بیش از هر چیز نیازمند نو سازی و به كار گیری نگرش های نوین صنعتی میباشد روش های كهنه و مرسوم در صنعت كشور كاهش بهروری و افت كیفیت را به ارمغان آورد ه است و این در حالی است كه مرز های صنعت به سرعت در حال گسترش است و اصرار بر روش های سنتی فاصله ایران را با دنیای صنعتی افزایش خواهد داد . از طرف دیگر ورود صنعت بدون دانش فنی چیزی از این فاصله نخواهد كاست . اكنون اگر چه صنعت ایران گام هایی به سوی توسعه استفاده از اتوماسیون و سیستم های مدیریت صنعتی متكی براین دانش برداشته است اما متاسفانه انتقال دانش فنی در این عرصه با كندی صورت میگیرد .

مقدمه:

امروزه با پدیدار شدن ریز پردازنده ها و پیشرفت فن اوری حالت جامد در عرصه علم و تكنولوژی كه بی شك ان را میتوان بزرگترین پدیده در علم الكترونیك دانست چهره محیط های صنعتی به كلی دگرگون شده است .

Plc نیز مولود این پدیده یعنی ظهور ریز پردازنده ها بوده است .بدن تردید plc مهمترین و پر كاربرد ترین وسیله اتوماسیون در صنایع مدرن امروزی است در ماشین ها و خطوط تولید جدید كمتر موردی را میتوان یافت كه از كنترل كننده های منطقی قابل برنامه ریزی استفاده نشده باشد در حقیقت این وسیله بسیار قابل انعطاف كه خود یك كنترل كننده كامل است به عنوان قطعه ای برنامه پذیر كاربرد وسیعی یافته است به گونه ای كه با پیشرفت تكنولوژی و حضور اتوماسبون در عرصه صنعت در طراحی كنترل كننده ها و مدارات فرمان خطوط تولید و فرایند های صنعتی استفاده از مدارات فرمان قدیمی منسخ گردیده و در اكثر مراكز صنعتی از كنترل كننده های منطقی قابل برنامه ریزی استفاده میگردد.

اكنون برای توجه بیشتر به تفاوت ها و مزایای plc نسبت به مدارات كنتاكتوری موارد زیر را بر میشماریم :

  • استفاده از plc موجب كاهش حجم تابلوی فرمان میگردد
  • استفاده از plc مخصوصا در فرایند های عظیم موجب صرفه جویی قابل تئجهی در هزینه لوازم و قطعات میشود
  • Plc استهلاك مكانیكی ندارد بنابراین علاوه بر عمر بیشتر نیازی به تعمیرات و سرویس های دوره ای نخواهد داشت
  • Plc انرژی كمتری مصرف میكند
  • Plc ها بر خلاف مدارات رله كنتاكتوری نویز الكتریكی و صوتی ایجاد نمی كند
  • استفاده از plc منحصر به یك پروسه و فرایند خاصی نیست و با تغییراتی كه در برنامه میتوان به اسانی از ان برای كنترل پروسه های دیگر استفاده كرد
  • طراحی و اجرای مدارات كنترل و فرمان با استفاده از plc بسیار سریع و اسان است
  • برای عیب یابی مدارات كنتاكتوری الگوریتم و روش خاصی نداریم اما در عیب یابی مدارات plc براحتی با تغییرات در نرم افزار و simoulation كردن ان میتوان عیب

یابی كرد

كاربرد های plc در صنایع مختلف :

امروزه كاربرد های فراوانی از plc در پروسه های مختلف صنعتی به چشم میخورد كه خود نشانگر اهمیت فراوان plc در صنعت است . از جمله این استفاده ها میتوان به موارد زیر اشاره كرد :

  • صنایع اتومبیل سازی شامل سوراخ كاری و پاشش رنگ و حمل موتور lift drop
  • صنایع پلاستیك سازی شامل ذوب قالب گیری و دمش هوا
  • صنایع سنگین شامل كوره های صنعتی كنترل دمای اتوماتیك
  • صنایع شیمیایی شامل دستگاه های مخلوط شیمیایی
  • خدمات ساختمانی شامل آسانسور تهویه هواو…
  • سیستم های حمل و نقل شامل سیستم كانوایرو…

شرح مختصری بر رساله:

Plc سیستمی است كه متناسب با برنامه ای كه دریافت میكند وظیفه ای خاص را انجام میدهد امروزه دز طراحی كنترل كننده های خطوط تولید و فرایند های صنعتی از ان استفاده میشود به عنوان مثال در سالن پرس 3 ایران خودرواتوماسیون خط شولر ساخت شركت زیمنس و از نوع s7 و مدل cpu416-2dp كه از پیشرفته ترین نوع plc هابشمار میرود مورد استفاده قرار گرفته است

PLC در یك نگاه:

programmable logic controller :PLC كه با نام programmable controller نیز شناخته می شودكنترل كننده برنامه پذیری است كه از خانواده كامپیوتر ها بشمار می آید .این كنترل كننده كه عمدتا در مقاصد صنعتی بكار می رود ورودی ها را می گیرد و بر اساس برنامه ای كه در حافظه آن نوشته شده خروجی هایلازم را برای ماشین یا فرایندی كه تحت كنترل آن است صادر می نما ید .

بنا بر این در نگاه اول PLC از سه قسمت اصلی یعنی مدول های ورودی ،CPUو مدول های خروجی تشكیل شده است. مدول ورودی سیگنالهای متنوع دیجیتال یا آنالوگ را ازF IELD قبول میكند و سپس آنها را به سیگنال های منطقی (0و1)كه برای CPU قابل پردازش باشد تبدیل می نماید .CPUمطابق با برنامه ای كه قبلا كاربر در حافظه آن ذخیره كرده است دستورات كنترلی را اجرا كرده و خروجی لازم را بصورتسیگنال های منطقی به مدول های خارجی می فرستد .این مدول ها سیگنال های مذبور را به فرم دیجیتال یا با تبدیل به آنالوگ به تجهیزات FIELD مانند عملگر ها (ACTUATOR ) ارسال می نماید .

قبل از اینكه PLC در صنعت مورد استفاده قرار گیرد مدار های كنترلی كاملا سخت افزاری بودند این مدارهای بر اساس رله ها طراحی و سپس سیم بندی می شدند .بزرگترین عیب این روش آن بود كه كوچكترین تغییری در سیستم كنترل مستلزم تغییر سخت افزار و سیم كشی بود كه علاوه بر هزینه زیاد زمان زیادی را نیز برای اجرا نیاز داشت بعلاوهدر هنگام بروز خطا كار عیب یابی این مدار ها چندان ساده نبود.

سیستم جدید یعنی PLC مسایل فوق را به همراه نداشت .به سادگی قابل برنامه ریزی بود و تغییردر سیستم كنترل با تغییر در نرم افزار بر نامه كنترل بسهولت امكان پذیر می شد .

مزیتهای قوق همراه با مزایای دیگر ی چون كوچكترشدن ابعاد سیستم كنترل ،عیب یابی سریعتر ،خرابی كمتر توانایی اجرای فانكشنهای پیچیده ،توانایی تبادل اطلاعات با سیستم های دیگرو….موجب شد كه مدارهای رله ای بسرعت میدان را برای حضور PLC خالی كنند .

اولین PLC ها در سال 1968ساخته شدند در دهه 70 قابلیت برقراری ارتباط به آنهااضافه شد در دهه 80 پروتكل های ارتباطی استاندارد شد و بلاخره در دهه90 استاندارد زبانهای برنامه نویسیPLC یعنی استاندارد IEC1131 ارائه گردید

استانداردIEC1131

در سال 1979 یك گروه متخصص در IECكار بررسی جامع PLCها را شامل سخت افزار ،برنامه نویسی و ارتباطات بر عهده گرفت .هدف این گروه تدوین روش های استانداردی بود كه موارد فوق را پو شش دهد و توسط سازندگان PLCبكار گرفته شود .این كار حدود 12 سال بطول انجامیدو نهایتا پس ازبحث های موافق و مخالفی كه انجام شد استانداردIEC1131شكل گرفت و جنبه های مختلف این وسیله از طراحی سخت افزار گرفته تا نصب ،تست ،برنامه ریزی و ارتباطات آن را زیر پوشش قرار اد.

PLC های مختلف زیمنس

در طبقه بندی محصولات زیمنس PLC هادر زیر مجموعهمحصولات SIMATIC قرار می گیرند .برخی از آنها بصورت COMPACTطراحی و ساخته شده اند به این معنا كه منبع تغذیه وcpu ومدول های ورودی و خروجی بصورت یك پارچه در كنار هم بیكدیگر متصل هستند و یك واحد تلقی می شوند و بر خی دیگر به صورت مدولار هستند كه بر خلاف نوع compact كاربر میتواند مدول های دلخواه از آن خانواده را بسته به نیاز خود انتخاب و در كنار هم قرار دهد .plc های زیمنس را میتوان به پنج خانواده زیر تقسیم كرد

Simatic s5

این plcها كه نسبتا قدیمی هستند انواع مختلف دارند برخی مانند s5-95u به صورت compact بوده و

حوزه عملكرد محدود دارند .برخی دیگر مانند s5-100u وs5-115 مدولار بوده و برای سیستم های كنترلی با ابعاد متوسط بكار می روند برای حوزه های عملكرد وسیع plc های د یگری با نام های s5-135u وs5-155u از این خانواده عرضه شده اند . برنامه نویسی plcهای فوق با نرم افزار step5 انجام میگیرد .

Simatic s7

این plcها بعد از s5 عرضه شده اند و خود به سه خانواده مختلف تقسیم می شوندs7-200بصورت compact بوده و برای سیستم های كنترلی كوچك بكار می رود . s7-300 مدولار است و عملكرد متو سط دارد s7-400 نیز مدولار است ولی می تواند حوزه عملكرد وسیع داشته باشد . این plc ها با نرم افزار step7 برنامه نویسی و پیكر بندی می شوند .

Logo!logic modules

كنترل كننده ساده و ارزان قیمتی است كه برای كار های كنترلی كوچك (مانند ساختمان ها یا ماشین های كوچك )كاربرد دارد.این plcبصورت compact است و برنامه ریزی آن توسط كلید های روی آن انجام می شود .برای برنامه ریزی از طریق كامپیوتر باید نرم افزار logo !softcompactنصب گردد.

Simatic c7

C7 تركیبی است از s7-300 و oprator control علاوه بر اینكه كار كنترلی را انجام می دهد بر روی نمایشگر آن میتوان پیغام ها ،رخدادها ،مقادیر مرتبط با فرایند را دید و فانكشن هایی را نیز توسط صفحه كلید روی آن اعمال نمود. C7 كمپكت بوده و انواع مختلفی دارد كه توانایی آنها با هم متفاوت است

برای برنامه نویسی این plc ها باید علاوه بر step7 نرم افزار protocol نیز روی كامپیوتر نصب شود

Simatic505

سری 505 كه خود انواع مختلفی دارد برای كاربرد در حوزه های كوچك و متوسط طراحی شده است همه اعضای این خانواده به صورت compact عرضه می شوند و برنامه نویسی انها با نرم افزار texas instruments می باشد .

خانواده s7

s7-20

یك micro plc ارزان قیمت است .می تواند برای مقاصد ساده تا نسبتا پیچیده كنترلی بكار رود . نصب برنامه نویسی ،و كار با آن ساده است . بصورت compact عرضه می شود وi/o های آن

on-bord است .انواع مختلفی دارد و در برخی انواع آن می توان مدول اضافی نیز در كنار cpu قرار داد . برنامه نویسی آن با نرم افزار step7-micro/win انجام می شود .

S7-300

یك mini plc است .حوزه عملكرد آن متوسط است مدولار است مدول های آن تنوع زیاد دارد بسهولت قابل توسعه است بر نامه نویسی آن با step7 انجام می شود

s7-300f

برای سیستم های كه نیاز به ایمنی زیاد دارند یا اصطلاحا fail-safe هستند طراحی شده است پایه آن s7-300 است در انتهای كدcpuحرف fمعرف این نوع است مانند cpu315f

S7-300c

شبیه s7-300 است با این تفاوت كه cpu همراه با مدول دیگری مانند ورودی خروجی بصورت compact عرضه شده است در انتهای كد cpu حرف c معرف این نوع است مانند cpu314c 0

S7-400

حوزه عملكرد وسیع دارد مدولار است حجم زیادی از سیگنال ها را می تواند پو شش دهد براحتی قابل توسعه است در مقایسه با s7-300 سرعت پردازش بالاتر ،حافظه بیشتر و امكانات وسیعتری را داراست

برنامه نویسی آن با s7 انجام میشود

S7-400h

` پایه ان همان s7است ولی در جائی كه high availability مورد نیاز است بكار می رود مانند جائی كه هزینه راه اندازی مجدد سیستم پس از رفع عیب بالا است پروسه ای كه اگر متوقف شود منجر به خسارت زیاد می شود جائی كه بهره برداری از پروسه بدون مانیتورینگ و با حداقل پرسنل تعمیراتی انجام می شود .

S7-400fh

پایه آن s7-400 است توانائی های s7-400h را دارا است توانائی های f-system رادارا است یعنی برای كاربرد هائی كه درجه ایمنی بالائی دارند نیز متناسب است

S7 و نسخه های مختلف آن :

در نگاه اول نرم افزار s7 را باید به دو نوع زیر تقیسم نمود:

  1. s7-micro win كه برای plc های s7-200 بكار می رود

2. s7 كه برایs7-300.s7-400- و همچنین c7 بكار می رود.

مورد دوم یعنی s7 نسخه های مختلفی دارد كه آخرین انها نسخه step7 v5.3 می باشد از مارس 2004 عرضه شده است و تفاوت های مختصری با نسخه قبلی ان یعنی نسخه 5.2 دارد

Step7(5.2) از دسامبر 2002 به بازار آمد و جایگزین نسخه قبلی یعنی s7 v5.1 گردید به طور كلی آین نرم افزار قادر به انجام امور زیر روی كنترل كننده ها و متعلقات انها میباشد:

پیكر بندی سخت افزار و تنظیم پارامتر های ان

-پیكر بندی و تنظیم ارتباطات(شبكه)

-برنامه نویسی

-تست وراه اندازی و عیب یابی

ارشیو سازی

در v5.2 نسبت به نسخه قبلی امكانات جدید تری اضافه شده است كه از مهمترین انها می توان امكان پیكر بندی سخت افزار در مد كاری run یا اصطلاحا(configuration in run) cir را نام برده در فرایند های پیوسته كه هیچ توفیقی نباید ایجاد شود توسط این قابلیت میتوان در مد run پیكر بندی سخت افزار را تغییر داد مثلا یك مدول جدید اضافه كرد در این حال وقفه ای كه به پروسه داده می شود كمتر از یك ثانیه خواهد بود و در طول این مدت ورودی ها و خروجی ها آخرین حالت خود را حفظ می كند cir برای cpu های s7-400 از firam ware3.1 به بعد امكان پذیر است.

Step7 mini step 7 lite

این دو نسخه هایی از s7 هستند كه نسبت به step7 پایه(یعنی v5.1 یا v5.2 )امكانات كمتری در انها وجود دارد و برای كارهای نسبتا سادهتر طراحی شده اند به عنوان مثال نسخه lite :

فقط برای s7 300 قابل استفاده است .

برنامه نویسی فقط به سه زبان lad fbd stl امكان پذیر است

ارتباط با شبكه را ساپورت نمی كند .

Step 7 proffesional:

در این نسخه علاوه بر s7 v5.2 پكیج های دیگری كه قبلا به صورت optional عرضه می شدند یكجا ارائه شده اند كه عبارتند از :

S7-plcsim سیمولاتور نرم افزاری است

S7-pdiag برای تشخیص عیب بكار می رود

S7-graph v5.2 برای برنامه نویسی به صورت sfc بكار می رود

S7-scl v5.2 برای برنامه نویسی بصورت st بكار می رود

مزیت های s7 به s5 :

S7 نسبت به s5 نقاط قوت و مزیت های متعددی دارد اما از مهمترین ویژگی های ان می توان به دو مورد زیر اشاره كرد :

1- تطابق با استاندارد iec 1131 :

زیمنس مدعی است كه این استاندارد بویژه بخش سوم انرا كه مربوط به برنامه نویسی است در s7 تا حد زیاد رعایت كرده است در حالیكه s5 فاقد این تطابق است

كارت یا مبدل ارتباطی بین كامپیوتر و plc كه می تواند یكی از انواع زیر باشد :

Pc adaptor

این اداپتوراز یك طرف به پورت mpi كنترل كننده وصل می شود و از سمت دیگر به كامپیوتر .دو نوع آداپتور قابل اتصال به پورت usb را نشان می دهد

كارت برای نصب در اسلات isa یا pci كامپیوتر

با نصب این كارت خروجی مستقیما توسط كابل وكانكتور به plc متصل می گردد و نیاز به آداپتور بیرونی نمی باشد (مانند كارت cp5611 )

كارت pcmcia :

این كارت در اسلات notebook نصب می گردد مانند كارت cp5511

تذكر : اگر به جای كامپیوتر از pg استفاده شود نیازی به استفاده از مبدل های فوق نیست pg های زیمنس دارای پورت خروجی كه مستقیما به plc وصل می گردند هستند. پساز اینكه كارت ارتباطی در اسلات كامپیوتر قرار گرفت و توسط كابل ارتباطی به پورت plc متصل گردید باید تنظیم های لازم انجام پذیرد.برای اداپتور نیز ابتدا انرا به پورت plc وصل كرده و سپس ارتباطش را با كامپیوتر توسط كابل ارتباطی برقرار می كنیم تنظیمات لازم توسط برنامه set pag/pc inter face كه ایكون انرا بعد از نصب s7 میتوان در control panel مشاهده كرد امكان پذیر است .

Mpi در حالتی انتخاب می شود كه آداپتور به پورت mpi مربوط به plc متصل باشد

Profibus در حالتی انتخاب می شود كه آداپتور به پورت dp مربوط به plc متصل باشد auto هر دو حالت فوق را پوشش می دهد با كلیك رویperties pro می توان مشخص كرد كه اداپتور به كدام پورت سریال متصل شده است سایر پارامتر ها را معمولا برای اداپتور لازم نیست تغییر دهیم سرعت پیش فرض 19200 میباشد اگر 38400 انتخاب شود بشرط اینكه كابل ارتباطی انرا ساپورت كند باید این تنظیم توسط dip سوئیچ روی اداپتور در حالتی كه اكتیو نیست نیز انجام شود نكته دیگری كه باید خاطر نشان شود این است كه سیستم عامل های me 98 95 xp windows2000 به طور اتوماتیك كارت یا آداپتور را میشناسد ولی در windows nt باید به صورت دستی اختصاص داده شود چون nt قابلیت plug and play را ندارد.

نرم افزار های جنبی و مرتبط با s7 :

برخی نرم افزار های دیگر كه توسط زیمنس در خانواده simatic عرضه می شوند و بعضا مكمل step7 هستند با تقسیم بندی به سه دسته hmi runtime engineering در زیر آمده است

Engineering tools :

S7 scl

زبان برنامه نویسی سطح بالا میباشد كه با زبان st ذكر شده در استاندارد iec1131-3 تنطبیق دارد و برای plc های s7 300 cpu 314 وبالاتر و s7-400 c7 بكار می رود همانطور كه قبلا اشاره شد این نرم افزار در نسخه step 7 professional موجود است

S7 higraph

برای كنترل ترتیبی بصورت گرافیكی با ابزار های پیشرفته و در plc های s7-300 s7-400 c7 بكار می رود

S7graph

برنامه نویسی به صورت گرافیكی است كه برای كنترل ترتیبی بكار می رود و با زبان sfc مندرج در استاندارد iec 1131-3 تطبیق دارد و برای polc های s7-300 s7-400 بكار میز رود این نرم افزار در نسخه s7 professional موجود است .

S7plcsim :

سیمولاتور نرم افزاری است كه برای تست برنامه وقتی plc در دسترس نباشد بكار می رود این نرم افزار نیز در نسخه s7 professional موجود است

Cfc :

توسط این نرم افزار برنامه نویسی بصورت گرافیكی توسط یكسری بلوك های از پیش تعیین شده طراحی و انجام می شود .این نرم افزار را باید جداگانه تهیه كرد و برای s7-300 s7-400 f/h system كاربرد دارد

S7-pdiag :

ابزار عیب یابی است كه برای plc های s7-300 با cpu314 و بالاتر و s7-400 بكار می رود در نسخه s7 professional موجود است

Teleservice :

برای ارتباط با plc از طریق خط تلفن به كار می رود وقتی plc توسط آداپتور خاص (ts) به مودم متصل باشد با استفاده از كامپیوتر به صورت remote می توان انرا از هر نقطه ای برنامه نویسی و رفع عیب كرد

Docpro :

برای مستند سازی به كار می رود با استفاده از ان می توان پس از اتمام پیكر بندی و برنامه نویسی نقشه های wiring و متن برنامه را با فرمت مناسب تهیه و چاپ كرد

Standard pid control :

ابزار كمكی برای طراحی كنترل كننده های pid است كه برای plc های s7-300 با cpu31c و بالاتر و s7-400 c7 بكار می رود

Fuzzy conrol :

برای كنترل فازی است و در مواردی به كار می رود كه توصیف ریاضی پروسه مشكل یا نا ممكن با شد .در برخی موارد تركیب این روش با لوپ های pid نتیجه بهینه را برای سیستم كنترل بهمراه دارد

Modular pid control :

ابزلری است كه برای طراحی لوپ های كنترلی پیچده بكار می رود و دارای فانكشن ها و بلوك های از قبل طراحی شده می باشد

Neurosystem :

شبكه های عصبی مورد استفاده در سیستم كنترل را می توان با این ابزار طراحی كرد و آموزش داد.

Prodave mpi :

برای پردازش ترافیك دیتا در شبكه mpi بین سیستم های s7 m7 c7 بكار می رود

Simatic protocol :

ابزار پیكر بنی است كه برای سیستم های كنترل اپراتوری و بخش مانیتورینگ مربوط به c7 بكار می رود

Simatic win cc :

نرم افزاری است كه برای طراحی سیستم مانیتورینگ بكارمی رود

جایگاه نرم افزار s7 در سیستم كنترل :

در هنگام طراحی معمولا نیازی به اینكه plc یا ماشین در كنار pc یا pg موجود باشد نیست فقط لازم است كه قبل از شروع كار فرایند به خوبی مطالعه شده و وردی و خروجی ها مشخص باشند و منطق سیستم كنترل معلوم شده باشد بهتر است سخت افزار plc نیز انتخاب شده باشد با چنین معلوماتی می توان كار طراحی را با استفاده از s7 بصورت offline یعنی بدون اتصال به plc انجام داد.

پس از تكمیل برنامه لازم است آنرا به plc دانلود كنیم پس در این حالت pc یا pg و نرم افزار plc ابزار كار هستند اگر سیمولاتور نرم افزاری در دست باشد بسیاری از نیاز های این مرحاه را مرتفع می كند و نیاز چندانی به plc نیست .

در این مرحله ماشین یا تجهیز نیز به جمع قبلی می پیوندد و برنامه به صورت عملی و ابتدا در حالتی كه ماشین بدون بار است یا از تجهیز هنوز بهره برداری نمی شود تست می گردد كه به این مرحله تست سرد (cold test) نیز می گویند سیگنال ها به تدریج و نه یك دفعه وارد مدار می شوند و بخش های برنامه قدم به قدم تست می شود پس از ان تست گرم شروع می شود یعنی ماشین زیر بار می رود و از تجهیز به صورت ازمایشی بهره برداری می شود تا سایر ورودی خروجی هایی كه در تست سرد فعال نبودند تست گردند . برای انجام تست های فوق وجود s7 روی pc یا pg و ارتباط online با plc ضروزی است

operation یا بهره برداری :

پس از تكمیل مراحل تست و اعمال تغییرات لازم در برنامه plc كار عادی فرایند شروع می شود در اینجا نیازی به pg یا pc و نرم افزار s7 نیست اگر چه باید برای نیاز های احتمالی در دسترس باشند .

Troubleshooting یا عیب یابی :

در صورتیكه مشكلی در كار بهره برداری از فرایند پیش بیاید كه ناشی از اجزای سیستم كنترلی باشد . مجددا به pc یا pg و نرم افزار s7 نیاز پیدا می شود این برنامه با امكانات مختلفی كه در ان تعبیه شده می تواند به شناخت عیب و رفع ان كمك زیادی بنماید .

تنظیم پارامتر های كارت های di

در پنجره كاتالوگ در زیر مجموعه sm-300 كارت های digital input متنوعی را مشاهده می كنیم كه به كلیك روی آنها توضیحات مختصری راجع به كارت در پایین پنجره كاتالوگ ظاهر می شود به طور كلی این كارت ها را می توان به شكل زیر دسته بندی كرد

تقسیم بندی كارت های digital input

از نظر تعداد ورودی

از نظر ولتاژ

از نظر قابلیت های خاص

4ورودی

24vdc

بدون ویژگی خاص

8ورودی

48vdc

تشخیص قطع شدن تغذیه

16ورودی

120vdc

ایجاد وقفه بر اساس لبه ورودی

32ورودی

230vdc

تاخیر در گرفتن

برای كارت هایی كه قابلیت خاص ندارند وقتی روی انها كلیك می كنیم پنجره ای باز می شود كه دو بخش دارد

General :

در این بخش توضیحاتی راجع به كارت ویژگیها و كد سفارش آن همراه با نام ان آمده است كه كاربر در صورت تمایل میتواند نام را به دلخواه تغییر دهد .

Address :

در این بخش آدرس هایی كه توسط سیستم به كارت اختصاص داده شده آمده است . start آدرس شروع و end آدرس نهایی را نشان می دهد .بعنوان مثال برای كارتDI16XDC24V با 16 ورودی در شكل صفحه بعدمشاهده می كنیم كه آدرس شروع 0و ادرس انتها 1است بنابراین لیست آدرس های 16كانال كه هر كدام یك بیت (0و1) هستند مانند جدول زیر خواهد بود بعبارت دیگر این مدول دارای دو بایت آدرس است و میدانیم كه 2BYTE=16BIT

كانال

ادرس

0

0.0

1

0.1

2

0.2

3

0.3

4

0.4

5

0.5

6

0.6

7

0.7

8

1.0

9

1.1

10

1.2

11

1.3

12

1.4

13

1.5

14

1.6

15

1.7

اگر چند مدول DI مشابه یا متفاوت داشته باشیم نیز مشاهده می كنیم كه آدرس های تولید شده توسط سیستم با یكدیگر هیچ تداخلی ندارند .در S7-300 تغییر ادرس توسط كاربر بعضا امكان پذیر است برخی از CPU های 300این امكان را ساپورت می كنند از CPU315 به بالا .

در این حالت گزینه SYSTEM SELECTION قابل انتخاب است میتوان انرا غیر فعال نمود و ادرس جدید را وارد كرد شماره ادس نمی تواند از ADDRESS AREA مربوط به CPU بزرگتر باشد بعلاوه اگر ادرس جدید تداخلی با ادرس دیگر داشته باشد سیستم پیغام میدهد و در عین حال ادرس دیگری را پیشنهاد می دهد در مجموع پیشنهاد میشود كه حتی المقدور كاربر ادرس های پیش فرض سیستم را تغییر ندهد .

در بین كارت های DI موجود در كاتالوگ برخی از كارت ها قابلیت های خاص دارند . توانایی اعمال وقفه (INTERRUPT) مهمترین قابلیت انهاست كه این ویژگی در توضیحات زیر پنجره كاتالوگ دیده می شود بخش PROPERTIES این كارت ها نسبت به كارت های معمولی یك بخش اضافه بنام INPUT دارد كه از بخش های زیر تشكیل شده است

DIAGNOSTIC INTERRUPT :

در حالت عادی غیر فعال است اگر فعال شود در صورت قطع تغذیه سنسور (مثلا به علت قطع فیوز)شماره كانال مربوطه در بافر تشخیص عیب CPU ثبت می شود . در جلوی NO SENSOR SUPPLY یك گزینه برای ورودی های 0تا7و یك گزینه نیز برای ورودی های 8تا15 وجود دارد میتوان هر دو یا یكی را بدلخواه فعال نمود بدیهی است در صورت قطع تغذیه آنچه در بافر ثبت می شود آدرس گروه كانال است نه ادرس خود كانال .

HARDWARE INTRRUPT :

در حالت عادی غیر فعال است اگر فعال شود جدول پایین كه مربوط به تریگر كردن این وقفه است نیز فعال می شود در این جدول برای هر دو كانال ورودی یك گزینه وجود دارد . با انتخاب این گزینه میتوان تعیین كرد كه وقتی ورودی این كانال تغییر میكند (لبه مثبت یا منفی) وقفه اعمال نماید .

INPUT DELAY :

در این قسمت میتوان تعیین كرد كه ورودی را با چند میلی ثانیه تاخیر بگیرد توصیه میشود در دو حالت زیر این عدد را روی ماگزیمم بگذارید

1-با سوییچ های ساده و بدون حفاظت .تاخیر فوق باعث می شود كه پرش لحظه ای ولتاژ مشكلی ایجاد نكند .

2-اگر طول كابل تا سنسور زیاد و كابل بدون شیلد باشد تاخیر فوق باعث می شود كه ورودی را در زمان مناسب بگیرد .

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

بررسی برق شرکت گمک ماکارون

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 50 کیلو بایت
تعداد صفحات 61
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

بررسی برق شرکت گمک ماکارون

فصل اول

مقدمه :

توسعه صنعتی و شكوفایی اقتصادی كشور ، جزء لاینفك یكدیگر خصوصاً در جوامع روبه رشد می باشند . كه در اثر تشكیل كارخانجات ، خصوصاً توسعه شبكه تعاون كشور بوجود خواهد آمد .

جذب نقدینگی در دست مردم از طریق هدایت آن به سمت شركتهای تعاونی تولیدی مهمترین گام در راه خود كفایی یك كشور در حال توسعه می باشد .

تاریخچه :

شركت تعاونی و تولیدی ماكارونی ساقه با نام تجاری گمك ماكارون درسال 1376 در اداره ثبت شهرستان ایذه به ثبت رسیده است كه مدیریت این شركت پس از دو سال موفق به دریافت مجوز ساخت و ساز گردید و در ابتدای سال 79 كار ساخت و ساز را با مشاركت بانك تجارت شروع كرده و در شهریور ماه سال 1382 به صورت آزمایشی تولید خود را آغاز نموده و هم اكنون وارد چرخه تولید شده و در حال توسعه می باشد

هدف از تشكیل این واحد تولیدی ایجاد اشتغال برای جوانان در یك منطقه محروم ، توسعه صنعت كشور در جهت امر خود كفایی ، جذب سرمایه در قالب تشكیل تعاونی و برآورده كردن قسمت كوچكی از نیازهای مصرفی جامعه

شركت تعاونی و تولیدی ساقه (گمك ماكارون ) در ابتدای تأسیس دارای یك خط تولید بوده و هم اكنون با توجه به درخواست نیاز مصرف كنندگان خط تولید به دو عدد رسیده است اكثر كارخانجات تولیدی تازه تأسیس پیشرفت آنان بستگی به گذشت زمان دارد كه هر چه كاركرد كارخانه طولانی تر شود موفقیت آنان از نظر تجاری و اقتصادی بهتر خواهد شد علت آن است كه مارك اجناس تولید شده باید مدت زیادی طول بكشد تا در بین مردم شناخته شود .

تعداد اعضای شركت :

تعداد اعضای شركت 12 نفر می باشند كه شامل مدیر عامل و شامل سهامداران می باشند

تعداد پرسنل شركت :

تعداد پرسنل شركت 14 نفر می باشند كه عبارتند از : 1 نفر مرد و 13 نفر زن

1 نفر مسئول فنی

1 نفر مسئول آزمایشگاه

3 نفر در قسمت تولید

1 نفر در قسمت برش

4 نفر در قسمت بسته بندی

2 نفر درقسمت پرس

1 نفر در قسمت انبار آرد

1 نفر نگهبان

فصل دوم

فصل دوم :

مراحل تولید ماكارانی :

مرحله اول : قسمت انبار

انبار داری ظرفیت 12 تن آرد می باشد و نیز شامل یك الك برقی می باشد كه این الك برقی دارای یك موتور تك فاز با تعدادی چرخدنده می باشد كه باعث لرزش الك می شود و وظیفه ان گرفتن مواد زاید موجود در ارد می باشد سپس آرد وارد سیلو می شود و از آنجا به وسیله مارپیچ هایی كه روی آن قرار دارد وارد دستگاه خمیر گیر می شود .

مرحله دوم قسمت تولید :

این قسمت شامل یك خمیر گیر می باشد كه رنگ مخصوص ماكارونی ( بتا كاروتن ) و آرد گرفته شده از قسمت انبار را با آبی كه از طریق یك پمپ كه به صورت اتوماتیك عمل می كند وارد خمیر گیر می شود مخلوط می شود و به وسیله مار پیچ داخل خمیرگیر به هم می خورد . پس از آماده شدن خمیر از طریق 3 سلیندر كه توسط 3 موتور پر قدرت 3 فاز به چرخش در می آیند و خمیر تولید شده را به سمت قالب های مخصوص هدایت می كند و قبل از خارج شدن خمیر از قالب ها به وسیله پمپ واكیوم هوای خمیر گرفته می شود در نتیجه ما كارانی رنگ زرد به خود گرفته و از قالب ها خارج می شود كه پس از خروج از قالب ها ماكارونی توسط یك قیچی برقی در اندازه های یكسان برش داده می شود و آنها را روی نی های مخصوص می ریزند و نی ها را روی چرخ های حامل می گذارند و وقتی چرخ ها پر شد به داخل گرمخانه می برند قسمت های زائد ماكارونی توسط یك پمپ ( مكش ) كه زیر قیچی برقی قرار دارد به بیرون منتقل می شود .

مرحله سوم گرمخانه ها :

پس از انتقال ماكارونی به گرمخانه ، فن داخل گرمخانه روشن می شود و وقتی ظرفیت داخل گرمخانه ها تكمیل شد به مدت 48 ساعت ماكارونی داخل گرمخانه می ماند تا با استفاده از هوای گرم خشك شود كه این هوای گرم در قسمت سوخت كد شامل یك مشعل می باشد كه سوخت آن گازئیل آب مو جود در دیگ بخار گرم می شود و آب گرم شده توسط لو له های به اتاق های گرم خانه ها منتقل می شود و تبدیل به بخار می شود تو لید می شود و پس از خوشك شدن ما كارانی یك سالن منتقل می شود تا كاملأ سرد شود .

مر حله چهارم : برش و بسته بندی ماكارانی

پس از سرد شدن ما كارانی ،آنهارا به اتاق برش منتقل می كنند كه درآنجا ماكارونی ها را توسط دستگاه برش به اندازهای منا سب برش می زنند و پس به سالن بسته بندی منتقل می كنند و ما كارانی هارا به مقدار تعین شدۀ استاندار درون سلفون های مخصوص می ریزند و سپس به قسمت پرسانتقال داده پرس می شوند و آنها را به صورت بسته های 10تای ویا 20 تایی آماده می كنند سپس در سالن مخصوص انبار می شوند وآماده برای انتقال به با زار و مصرف مشتری می باشد

فصل سوم

فصل سوم

سیستم برق كارخانه :

برق فشار قوی از شبكه به ترانس 3 فاز 100 كیلو وات با جریان 200 آمپر از نوع روغنی وارد می شود . كه این ترانس بروی 2 پایه بتونی از نوع توپر نصب شده است . دلیل استفاده از پایه های بتنی از نوع توپر این است كه این پایه نسبت به پایه های چوبی سنگین تر بوده و از نظر مكانیكی بسیار قوی بوده و عمر طولانی تری دارد . سپس از ترانس 3 فاز و یك نول خارج می شود كه سیم نول آن در درون یك لوله قرار داده و زمین می شود و 3 سیم فاز آن به قسمت تابلو كنتورها داده می شود . تابلو كنتورها شامل 2 كنتور اكتیو و رآكتیو و 3 فاز می باشند و وظیفه آنها اندازه گیری توان حقیقی مشتركین بر حسب كیلو وات ساعت توسط كنتور اكتیو و اندازه گیری بار آكتیو مصرف كنندگان توسط كنتور آكتیو می باشد .

سپس برق 3 فاز از كنتورها وارد جعبه تقسیم می شود . و در جعبه تقسیم منشعب می شود سپس انشعابات آن به قسمت های مختلف كارخانه فرستاده می شود .

از جعبه تقسیم یك انشعاب وارد تابلوی برق قسمت انبار می شود . كه این تابلو شامل یك كلید زبانه ای صفر و یك ( 1- 0) می باشد كه برق اصلی همان قسمت را كنترل می كند و شامل 3 عدد فیوز فشنگی می باشد همراه با تعدادی تر مینال خروجی كه می توان برای كاربردهای مختلف از این ترمینالها انشعاب گرفت علاوه بر این از 3 لامپ سیگنال ( رنگی ) استفاده شده كه هر كدام نشان دهنده درستی یك فاز می باشند تا در صورت معیوب و یا ضعیف بودن هر فاز سریعاً وارد عمل شده رفع عیب نمایند.

یك انشعاب از جعبه تقسیم وارد 3 تابلوی اصلی برق كارخانه می شود كه این انشعاب به 3 قسمت تقسیم می شده و وارد تابلوی اصلی تابلوی خازن و تابلوی كنتاكتور اصلی می شود .

1-تابلوی برق اصلی كه برق ورودی را از ترانس 3 فاز می گیرد .

این تابلو شامل یك كلید 3 فاز كشویی اصلی می باشد كه سر راه مدار قرار دارد . و سر راه هر كدام از سیم های فاز یك فیوز 160آمپری كشابی قرار دارد . این تابلو همچنین شامل آمپر متر ، ولت متر و 3 عدد لامپ سیكنال به رنگ های سبز و زرد و قرمز وجود دارد كه هر كدام نشان دهنده یك فاز از 3 فاز برق می باشند تا درصورت معیوب بودن هر فاز به آسانی عیب را تشخیص داده و آن را رفع نمائیم .

علاوه بر این بروی تابلو كلیدهای اتاقك های گرمخانه كه شمل یك كلید زبانه ای ( 1- 0) می باشد قرار دارند . كلید قسمت تولید و قیچی برش نیز در این قسمت قرار دارد .

2-تابلوی خازن :

تابلوی خازن شامل یك خازن بزرگ می باشد كه وظیفه آن كمك به اصلاح ضریب قدرت مدار شبكه و جلوگیری از نوسانات برق و جلوگیری از صدمه دیدن وسایل برقی مورد استفاده در كارخانه می باشد و نیز شامل یك كنترل فاز می باشد تا زمانی كه برق نوسان پیدا می كند به طور اتوماتیك برق كل مدار قطع می شود

1- تابلوی كنتاكتور اصلی :

این تابلو شامل 2 عدد كنتاكتور 3 فاز قدرت می باشد كه ووظیفه آنها تغییر دادن جهت گردش موتورهای موجود در گرمخانه ها می باشد . این دو كنتاكتور از طریق یك تایمر الكترونیكی فرمان می گیرند . بروی هر موتور یك پروانه (فن ) قرار دارد . برای اینكه ماكارونی ها بهتر خشك شوند هر نیم ساعت یك بار از طریق تایمر الكترونیكی به هر كدام از این كنتاكتور فرمان داده می شود تا جهت گردش موتور عوض شود و در هر بار فرمان 3 دقیقه بین آنها برای خشك شدن موتور حالت STOP گذاشته می شود

علاوه بر این از یك وسیله دیگر به نام كنترل فاز برای حفاظت از این دو كنتاكتور استفاده می كنیم . زیرا این دو كنتاكتور هزینه زیادی داشته لذا لازم است از لحاظ حفاظتی بیشتر مورد توجه قرار گیرد. كنترل فاز از لحاظ ظاهری بسیار شبیه تایمر الكترونیكی بوده ولی از لحاظ كاربرد تفاوت زیادی باهم دارند . وظیفه كنترل فاز قطع مدار در هنگام وجود هر گونه اضافه بار و اتصال كوتاه و یا هر چیزی كه باعث صدمه زدن به مدار برقی می باشد سریعاً عمل كرده و كل برق مدار را قطع می كند .

برق قسمت تولید :

برق از تابلوی اصلی به وسیله یك كابل چهار سیمه ( 3 فاز و یك نول ) گرفته و وارد تابلو گوچكی كه كنار دستگاه تولید قرار گرفته می شود و از تابلو كوچك وارد تابلوی تولید می شود . 3 رشته سیم فاز وارد تابلو تولید می شود كه سر راه هر فاز یك فیوز 120 آمپری كشابی قرار دارد و برق هر رشته فاز تقسیم می شود و سر راه هر انشعاب یك فیوز فشنگی 60آمپری قرار دارد و بعد وارد كنتاكتورهای تابلو می شود . زیر هر كنتاكتور یك بی متا قرار دارد و از بی متال برق گرفته شده و وارد كلید هایی كه روی دستگاه قرار گرفته می شود و در تابلو برق تولید می شود كه قسمتی برای دستگاه قیچی قسمتی برای پمپ و قسمتی برای خمیر دادن كه برق در قسمت خمیر دان به جز كلید روشن و خاموش كردن 2 عدد میكرو سوئیچ نیز قرار گرفته شده برای رعایت ایمنی و تا زمانی كه درهای خمیر دان بسته نشوند خمیر دان روشن نمی شوند .

برق مدار قیچی دستگاه تولید بوسیله 3 عدد فیوز 60 آمپری و یك كنتاكتور و یك بی متال به دینام قیچی می رسد .و برای قیچی كردن ماكارونی های اضافه روی دستگاه تولید یك دینام قرار گرفته كه زمانیكه روشن می شود بوسیله مارپیچی كه به دینام وصل است آرد وارد دستگاه خمیر دان می شود و یك پمپ در دستگاه تولید قرار دارد به نام پمپ وواكیوم كه مدار پمپ واكیوم نیز مانند مدار قیچی می باشد . كار پمپ واكیوم مكیدن هوای خمیر می باشد .

با روشن كردن دستگاه تولید از طریق كلید موجود در تابلو برق تولید دستگاه توسط 3 موتور بزرگ القایی به چرخش درمی آید . با به چرخ در آمدن این موتورها 3 سیلندر كه از طریق یك كوپلینگ ( پیچ و مهره ) كه به سیلندر متصل شده ، سیلندرها را به چرخش در می آورد و همزمان با چرخش سیلندر مخلوط كن خمیر به چرخش در می آید و با درست شدن خمیر ، خمیر از طریق سیلندرها و قالب هایی كه به خمیر شكل می دهند از سه روزنه بیرون می آید كه ماكارونی های تولید شده توسط قیچی برقی برش داده می شود .

برق قسمت گرم خانه :

یك انشعاب از جعبه تقسیم وارد گرمخانه ها می شود . قسمت گرمخانه ها شامل 9 عدد اتاقك می باشد كه هر كدام از این اتاقك ها 2 عدد موتور 3 فاز با قدرت 2 اسب بخار و 1450 دور در دقیقه می باشد . بروی هر موتور یك پروانه بزذگ قرار دارد كه وظیفه آنها به گردش در آوردن هوای گرم درون اتاقك ها برای خشك كردن ماكارونی می باشد . كه این موتور ها علاوه بر حفاظت از طریق تابلوهای برق،خود دارای كلید های مینیاتوری می باشند كه علاوه بر روشن و خاموش كردن موتورها وظیفه حفاظت از آنها را نیز بر عهده دارند .

موتورها درون گرمخانه ها طوری قرار گرفته اند كه جلوی آنها ورقه های فلزی و لوله های بخار قرار دارند و تقریباً مانند رادیات ماشین هستند ولی كار آنها عكس رادیات است و داخل لوله های آب گرم می آید و تبدیل به هوای گرم می شوند . این هوای گرم باید طوری باشد كه ماكارونی ها خمیر نشوند . سپس هوای گرم اضافه باید از گرمخانه ها خارج شود كه این كار از طریق كانال كشی ها و هواكشی های بالا گرمخانه انجام می شوند . برق آن نیز از تابلوی اصلی گرفته شده و به هواكش می رسد و یك كلید سر راه هواكش قرار دارد جهت روش و خاموش كردن هواكش گرمخانه .

برق قسمت برش و بسته بندی و پرس:

برق این قسمت نیز از تابلو اصلی گرفته می شود و وارد تابلو سالن برش می شود كه شامل یك كلید زبانه ای جهت روشن و خاموش كردن مدار و چند عدد ترمینال آزاد و 3 عدد لامپ سیگنال رنگی جهت عیب یابی قسمت برش شامل یك دستگاه برش باقی می باشد كه از طریق یك كلید 3 فاز غلتكی روشن و خاموش می شود و كار آن بدین صورت است بعد از خشك شدن ها كارونی آنها را در یك جعبة مستطیلی شكل قرار می دهند و بعد از روشن كردن دستگاه آنها را به اندازه های دلخواه برش می دهند.

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

بررسی لامپ‌های پرقدرت مورد استفاده در رادار از نظر پهنای باند، قدرت، بهره ، راندمان و غیره

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 396 کیلو بایت
تعداد صفحات 66
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

بررسی لامپ‌های پرقدرت مورد استفاده در رادار از نظر پهنای باند، قدرت، بهره ، راندمان و غیره

چكیـده:

این سمینار در مورد بررسی لامپ‌های پرقدرت مورد استفاده در رادار از نظر پهنای باند، قدرت، بهره ، راندمان و غیره می‌باشد.

در فصل اول با مطالعه روی لامپ‌های با میدان متقاطع (M- Type) و توصیف انواع آن پیشرفت‌های اخیر در این زمینه را ارئه نموده است.

در فصل دوم به بررسی لامپ‌های با پرتو خطی (O-Type) و انواع مختلف آن و بررسی عمكرد تك‌تك آنها و آخرین تكنولوژی روز جهان پرداخته شده است.

«فهرست مطالب»

صفحه

عنوان

چكیده

1

فصل اول: لامپ‌های با میدان متقاطع مایكروویوی (Cross field)

2

مقدمه

3

1- اسیلاتورهای مگنترون

4

1-1- مگنترون‌های استوانه‌ای

6

2-1- مگنترون كواكسیالی

8

3-1- مگنترون با قابلیت تنظیم ولتاژ

10

4-1- مگنترون كواكسیالی معكوس

11

5-1- مگنترون كواكسیالی Frequency – Agile

13

6-1- VANE AND STARP

15

7-1- Ruising Sun

16

8-1- injection- Locked

16

9-1- مگنترون Beacom

17

2- CFA (Cross Field Ampilifier)

20

1-2- اصول عملكرد

25

فصل دوم: لامپ‌های با پرتو خطی (O- Type)

26

مقدمه

26

1- كلایسترون‌ها

28

1-1- تقویت‌كننده كلایسترون چند حفره‌ای (Multi Cavity)

29

2-1- كلایسترون‌های چندپرتوی (MBK)

29

1-2-1- كلایسترون چند پرتوی گیگاواتی (GMBK)

30

2- لامپ موج رونده (TWT)

31

1-2- تاریخچة TWT

33

2-2- اجزای یك TWT

35

3-2- اساس عملكرد TWT

37

4-2- كنترل پرتو

38

5-2- تغییر در ساختار موج آهسته

39

6-2- لامپ‌های TWT Couped Cavity

40

1-6-2- توصیف فیزیكی

41

2-6-2- اصول كار TWT Couped Cavity

43

3-6-2- تولید TWT Couped Cavity های جدید

47

7-2- لامپ‌های Helix TWT

56

8-2- TWT های پرقدرت

60

3- گایروترون‌های پالس طولانی و CW

61

1-3- پیشرفت‌های اخیر در تقویت‌كننده‌های گایروكلاسترون موج میلیمتری در NRL

62

2-3- WARLOC رادار جدید پرقدرت ghz 94

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

موتور سنکرون

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 4.562 مگا بایت
تعداد صفحات 150
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

موتور سنکرون

فصل اول

مبانی مدارهای الکتریکی

  • : مقدمه

اجزا واحدها در سیستم SI به صورت اعشاری است. برای مشخص کردن توان های ده، پیشوندهای خاصی همراه واحدهای این سیستم به کار می رود. این پیشوندها عبارتند از:

پیکو (P و 12-10) کیلو (K و 103)

نانو (n و 9-10) مگا (M و 106)

میکرو گیگا (G و 109)

میلی سانتی (C و 2-10)

1-2 : کمیات اساسی الکتریکی

1-2-1- بار

می دانیم که در یک اتم، الکترون بار منفی و پروتون بار مثبت دارد و بار یک الکترون با بار یک پروتون برابر است. واحد بار الکتریکی کولن (C) است. یک کولن برابر بار 108*24/6 الکترون است. یعنی یک الکترون دارای بار C 19-10*6/1 است.

1-2-2- جریان

بار متحرک نشان دهنده جریان است. جریان در یک مسیر مجزا، مثلاً یک سیم فلزی، علاوه بر مقدار، جهت نیز دارد. جریان، آهنگ عبور بار از یک نقطه در یک جهت خاص است.

پس از مشخص کردن یک جهت مرجع، کل باری که از زمان t=0 به بعد از یک نقطه مرجع در آن جهت عبور کرده را q(t) می نامیم. آهنگ عبور بار در لحظه t برابر است. با کاهش فاصله می‎توان نوشت:

(1-1)

جریان، برابر آهنگ زمانی عبور بار مثبت از یک نقطه مرجع در یک جهت مشخص است. جریان را با i یا I نشان می‎دهیم. بنابراین:

(1-2)

واحد جریان آمپر (A) است. یک آمپر، انتقال بار با آهنگ 1 کولن بر ثانیه را نشان می‎دهد. برای به دست آوردن باری که در فاصله t0 تا t منتقل شده، می‎توان از رابطه 1-3 استفاده کرد:

(1-3)

1-2-3- ولتاژ

هر عنصر را به صورت یک شکل دارای دو پایانه یا دو سر نشان می‎دهیم. (شکل 1-1)

فرض کنید جریانی به پایانه A عنصر مداری شکل 1-1 وارد شده و از پایانه B خارج می‎شود. برای عبور این جریان، باید مقداری انرژی صرف شود. در این صورت
می گوییم بین دو پایانه B A ، اختلاف پتانسیل یا ولتاژ الکتریکی وجود دارد. بنابراین ولتاژ روی یک عنصر، معیاری از کار لازم برای عبور بار از طریق آن است. ولتاژ یا اختلاف پتانسیل بنابر تعریف عبارت است از کار انجام شده برای انتقال بار q از یک نقطه به نقطه دیگر. یعنی:

(1-4)

که در آن v اختلاف پتانسیل بر حسب ولت (v)، w کار انجام شده و q بار الکتریکی است.

1-2-4- توان الکتریکی

توان آهنگ مصرف انرژی است. اگر برای انتقال 1 کولن بار از یک عنصر، 1 ژول انرژی مصرف شود، توان لازم برای انتقال یک کولن بار در ثانیه، یک وات خواهد بود. رابطه توان را می‎توان به صورت رابطه 1-5 نوشت:

(1-5) p=v .i

که p توان الکتریکی بر حسب وات (w) است. یعنی یک وات برابر یک ولت آمپر است.

1-2-5- مقاومت

هر عنصر مداری که در آن انرژی تلف شود، معمولاً ولتاژ دو سرش با جریان گذرنده از آن متناسب است. یعنی:

(1-6) V=RI

که R ثابت تناسب است و مقاومت آن عنصر می‎باشد. واحد مقاومت اهم است و رابطه 1-6 قانون اهم نام دارد.

شکل 1-2 علامت مداری یک مقاومت را نشان می‎دهد.

در یک مقاومت، جریان از نقطه با پتانسیل بیشتر به نقطه با پتانسیل کمتر جاری می گردد. معمولاً پتانسیل بیشتر را با علامت + و پتانسیل کمتر را با علامت – نشان می دهند. مقاومت، یک عنصر مصرف کننده انرژی الکتریکی است. یعنی ‎توان در آن تلف می‎شود. توان تلف شده در یک مقاومت از رابطه 1-7 به دست می‎آید.

فهرست

عنوان صفحه

1-1: مقدمه………………………………………………………………………………………………

1-2: كمیات اساسی الكتریكی……………………………………………………………………..

1-2-1: بار………………………………………………………………………………………………

1-2-2: جریان………………………………………………………………………………………….

1-2-3: ولتاژ……………………………………………………………………………………………

1-2-4: توان الكتریكی……………………………………………………………………………….

1-2-5: مقاومت………………………………………………………………………………………..

1-3: اتصال سری مقاومتها……………………………………………………………………………

1-4: اتصال موازی مقاومتها……………………………………………………………………..

1-5: منابع……………………………………………………………………………………………….

1-5-1: منبع ولتاژ…………………………………………………………………………………….

1-5-2: منبع جریان………………………………………………………………………………………

1-6: قانون ولتاژ كیرشهف (KVL)……………………………………………………………..

1-7: مقسم ولتاژ………………………………………………………………………………………

1-8: مقسم جریان…………………………………………………………………………………….

1-9: مدارهای مختلط………………………………………………………………………………..

1-10: زمین مدار……………………………………………………………………………………..

مسائل فصل 1………………………………………………………………………………………….

فصل دوم: جریان متناوب………………………………………………………………………………

2-1: موج سینوسی……………………………………………………………………………………

2-2: فركانس……………………………………………………………………………………………

2-3: مقدار متوسط……………………………………………………………………………………….

2-4: قوانین اهم در مدارهای AC……………………………………………………………….

2-4-1: فاز………………………………………………………………………………………………

2-5: فازور………………………………………………………………………………………………

2-6: اعداد مختلط……………………………………………………………………………………..

2-7: ساده كردن اعداد مختلط……………………………………………………………………

2-8: موج پالس…………………………………………………………………………………………

2-9: موج مثلثی………………………………………………………………………………………..

مسائل فصل دوم………………………………………………………………………………………

فصل سوم روشهای تحلیل مدار…………………………………………………………………

3-1: تبدیل منابع……………………………………………………………………………………….

3-2: قضیه جمع آثار…………………………………………………………………………………

3-3: روش ولتاژ گره ها……………………………………………………………………………

3-4: روش جریان مش……………………………………………………………………………..

3-5: روش تونن……………………………………………………………………………………….

3-6: روش نورتن…………………………………………………………………………………….

3-7: انتقالی حداكثر توان به بار………………………………………………………………….

مسائل فصل 3………………………………………………………………………………………….

فصل چهارم: وسایل اندازه گیری……………………………………………………………….

4-1: ولتمتر……………………………………………………………………………………………..

4-2: آمپرمتر……………………………………………………………………………………………

4-3: اهم متر……………………………………………………………………………………………

4-4: تست كردن قطعات الكتریكی……………………………………………………………….

4-4-1: سیم…………………………………………………………………………………………….

4-4-2: مقاومت………………………………………………………………………………………..

4-4-3: سلف……………………………………………………………………………………………

4-4-4: خازن…………………………………………………………………………………………..

4-5: اسیلسكوپ……………………………………………………………………………………….

مسائل فصل چهارم…………………………………………………………………………………..

فصل پنجم: خازن و سلف در جریان مستقیم………………………………………………..

5-1: خازن………………………………………………………………………………………………

5-2: خازن در جریان مستقیم…………………………………………………………………….

5-3: شارژ خازن……………………………………………………………………………………..

5-4: دشارژ خازن……………………………………………………………………………………

5-5: به هم بستن خازنها……………………………………………………………………………

5-6: سلف……………………………………………………………………………………………….

5-7: سلف در جریان مستقیم……………………………………………………………………..

5-8: تغییرات جریان در سلف…………………………………………………………………….

5-9: به هم بستن سلف ها………………………………………………………………………….

مسائل فصل پنجم……………………………………………………………………………………..

فصل ششم: خازن و سلف در جریان متناوب……………………………………………….

6-1: مدارهای RC…………………………………………………………………………………….

6-1-1: مدارهای RC موازی ………………………………………………………………………..

6-2: مدارهای RL…………………………………………………………………………………….

6-2-1: مدار RL سری……………………………………………………………………………..

6-2-2: مدار RL موازی……………………………………………………………………………

مسائل فصل ششم…………………………………………………………………………………….

فصل هفتم: مدارهای RLC…………………………………………………………………………

7-1: RLC سری…………………………………………………………………………………………..

7-1-1: فركانس تشدید مدار سری……………………………………………………………..

7-2: RLC موازی…………………………………………………………………………………….

7-2-1: فركانس تشدید در RLC موازی……………………………………………………..

7-3: پهنای باند………………………………………………………………………………………..

مسائل فصل هفتم……………………………………………………………………………………..

فصل هشتم ترانسفورماتورها…………………………………………………………………………

8-1: اندوكتانس متقابل………………………………………………………………………………

8-2: توان………………………………………………………………………………………………..

8-3: بازتاب امپدانس…………………………………………………………………………………

مسائل فصل هشتم……………………………………………………………………………………

فصل نهم: سیستم های چند فازه…………………………………………………………………

9-1: سیستم تك فاز………………………………………………………………………………….

9-2: سیستم سه فاز…………………………………………………………………………………

9-3: توان در مدارهای سه فاز…………………………………………………………………..

مسائل فصل نهم:………………………………………………………………………………………….

فصل 10: موتور و ژنراتورهای DC……………………………………………………………

10-1: موتورهای DC……………………………………………………………………………….

10-2: معرفی موتورهای DC……………………………………………………………………..

10-3: انواع موتورهای DC………………………………………………………………………..

10-4: مدار معادل موتورهای DC………………………………………………………………

10-5: موتورهای DC تحریك مجزا و موازی………………………………………………

10-6: مشخصه پایانه ای موتور DC موازی………………………………………………..

10-7: معرفی ژنراتورهای DC…………………………………………………………………..

10-8: ژنراتور تحریك مجزا………………………………………………………………………

10-9: مشخصات پایانه ای ژنراتورهای تحریك مجزا…………………………………..

10-11: كنترل ولتاژ پایانه ای…………………………………………………………………….

10-12: ژنراتور dc موازی………………………………………………………………………..

10-13: موتورهای سنكرون………………………………………………………………………

10-14: مدار معادل موتور سنكرون…………………………………………………………..

10-15: موتور سنكرون از دید میدان مغناطیسی………………………………………….

10-16: كار موتور سنكرون در حالت پایدار………………………………………………..

10-17: سختی مشخصه گشتاور در سرعت موتور سنكرون…………………………

10-18: اثر تغییرات بار روی موتور سنكرون………………………………………………

10-19: نمودار فیزوری ژنراتور سنكرون…………………………………………………..

10-20: ژنراتور سنكرون………………………………………………………………………….

10-21: ساختمان ژنراتور سنكرون…………………………………………………………….

10-22: سرعت و چرخش ژنراتور سنكرون………………………………………………..

10-23: اندازه گیری پارامترهای مدل ژنراتور سنكرون………………………………..

10-23-1: نسبت اتصال كوتاه……………………………………………………………………

10-24: اثر تغییرات جریان میدان بر موتورهای سنكرون……………………………..

10-25: موتور سنكرون كم تحریك و موتور سنكرون پر تحریك…………………..

مسائل………………………………………………………………………………………………………….

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

بررسی و امكان سنجی در طراحی ترانسفورماتورهای ولتاژ نوری و مقایسه آن با ترانسهای معمولی

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 764 کیلو بایت
تعداد صفحات 123
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

بررسی و امكان سنجی در طراحی ترانسفورماتورهای ولتاژ نوری و مقایسه آن با ترانسهای معمولی

مقدمه

انرژی الكتریكی به وسیله نیروگاههای حرارتی كه معمولاً در كنار ذخایر بزرگ ایجاد می شوند و نیروگاههای آبی كه در نواحی دارای منابع آبی قابل ملاحظه احداث می شوند ، تولید می شود . از این رو به منظور انتقال آن به نواحی صنعتی كه ممكن است صدها و هزاران كیلومتر دورتر از نیروگاه باشد ، خطوط انتقال زیادی بین نیروگاهها و مصرف كننده ها لازم است .

در هنگام جاری شدن جریان در طول یك خط انتقال مقداری از قدرت انتقالی به صورت حرارت در هادیهای خط انتقال تلف می شود . این تلفات با افزایش جریان و مقاومت خط افزایش می یابد .تلاش برای كاهش تلفات تنها از طریق كاهش مقاومت ، به صرفه اقتصادی نیست زیرا لازم است افزایش اساسی در سطح مقطع هادیها داده شود و این مستلزم مصرف مقدار زیادی فلزات غیر آهنی است .

ترانسفورماتور برای كاهش توان تلف شده و مصرف فلزات غیر آهنی بكار می رود . ترانسفورماتور در حالیكه توان انتقالی را تغییر نمی دهد با افزایش ولتاژ ، جریان و تلفاتی كه متناسب با توان دوم جریان است را با شیب زیاد كاهش می دهد .

در ابتدای خط انتقال قدرت ، ولتاژ توسط ترانسفورماتور افزاینده افزایش می یابد و در انتهای خط انتقال توسط ترانسفورماتور كاهنده به مقادیر مناسب برای مصرف كننده ها پایین آورده می شود و به وسیله ترانسفورماتور های توزیع پخش می شود .

امروزه ترانسفورماتور های قدرت ، در مهندسی قدرت نقش اول را بازی می كنند . به عبارت دیگر ترانسفورماتور ها در تغذیه شبكه های قدرت كه به منظور انتقال توان در فواصل زیاد به كار گرفته می شوند و توان را بین مصرف كننده ها توزیع می كنند ، ولتاژ را افزایش یا كاهش می دهند . به علاوه ترانسفورماتور های قدرت به خاطر ظرفیت و ولتاژ كاری بالایی كه دارند مورد توجه قرار می گیرند .

تامین شبكه های 220 كیلو ولت و بالاتر موجب كاربرد وسیع اتو ترانسفورماتور ها شده است كه دو سیم پیچ یا بیشتر از نظر هدایت الكتریكی متصلند ، به طوریكه مقداری از سیم پیچ در مدارات اولیه و ثانویه مشترك است .

در پستهای فشارقوی به دو منظور اساسی اندازه گیری و حفاظت ، به اطلاع از وضعیت كمیت های الكتریكی ولتاژ و جریان احتیاج است . ولی از آنجا كه مقادیر كمیت های مذبور در پستها و خطوط فشارقوی بسیار زیاد است و دسترسی مستقیم به آنها نه اقتصادی بوده و نه عملی است ، لذا از ترانسفورماتور های جریان و ولتاژ استفاده می شود . ثانویه این ترانسفورماتور ها نمونه هایی با مقیاس كم از كمیت های مزبور كه تا حد بسیار بالایی تمام ویژگیهای كمیت اصلی را داراست ، در اختیار می گذارد ، و كلیه دستگاههای اندازه گیری ، حفاظت و كنترل مانند ولتمتر ، آمپرمتر ، توان سنج ، رله ها دستگاههای ثبات خطاها و وقایع و غیره كه برای ولتاژ و جریان های پایین ساخته می شوند از طریق آنها به كمیت های مورد نظر در پست دست می یابند . بنابراین ترانسفورماتور های جریان و ولتاژ از یك طرف یك وسیله فشار قوی بوده و بنابراین می بایستی هماهنگ با سایر تجهیزات فشار قوی انتخاب شوند و از طرف دیگر به تجهیزات فشار ضعیف پست ارتباط دارند ، لذا لازم است مشخصات فنی آنها بطور هماهنگ با تجهیزات حفاظت ، كنترل و اندازه گیری انتخاب شوند .

ترانسفورماتور جریان حفاظتی جهت بدست آوردن جریان عبوری از خط انتقال یا تجهیزات دیگر در شبكه قدرت در مقیاس پایین تر به كار می روند و سیم پیچی اولیه آن بطور سری در مدار قرار می گیرد . تفاوت آن با ترانسفورماتور اندازه گیری آن است كه قابلیت آن را دارد كه جریانهای خیلی زیاد را به جریان كم قابل استفاده در رله ها تبدیل كند. از آنجا كه در اختیار گذاشتن جریان به طور مستقیم در ولتاژ های بالا میسر نیست ، و از طرفی چنانچه امكان بدست اوردن ان نیز باشد ، ساخت وسایل حفاظتی كه در جریان زیاد كاركنند به لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه نیست لذا این عمل عمدتاً توسط ترانسفورماتور های جریان انجام می شود . همچنین ترانسفورماتور جریان باید طوری انتخاب شود كه هم در حالت عادی شبكه و هم در حالت اتصال كوتاه ئ ایجاد خطا بتواند جریان ثانویه لازم و مجاز برای دستگاههای حفاظتی تامین كند .

ترانسفورماتور ولتاژ حفاظتی ترانسفورماتور هایی هستند كه در آن ولتاژ ثانویه متناسب و هم فاز با اولیه بوده و به منظور افزایش درجه بندی اندازه گیری ولتمتر ها ، واتمترها و نیز به منظور ایزولاسیون این وسایل از ولتاژ فشار قوی بكار برده می شود . همچنین از ثانویه ترانسفورماتور ولتاژ برای رله های حفاظتی كه هب ولتاژ نیاز دارند نظیر رلههای دیستانس ، واتمتری و… استفاده می شود . این ترانسفورماتور از نظر ساختمان به دو نوع تقسیم می شود كه عبارتند از :

الف- ترانسفورماتور ولتاژاندكتیوی

ب- ترانسفورماتور ولتاژ خازنی

همچنین این نوع ترانسفورماتور ها سد عایقی ایجاد می كنند به طوریكه رله هایی كه برای حفاظت تجهیزات فشار قوی استفاده می شود ، فقط نیاز دارند برای یك ولتاژ نامی 600 ولت عایق بندی شوند .

ترانسفورماتور های اندازه گیری : در بیشتر مدارهای قدرت ، ولتاژ و جریانها بسیار زیادتر از آنستكه بشود با دستگاههای اندازه گیری معمولی اندازه گرفت . از این رو ترانسهای اندازه گیری بین این مدارها و وسایل اندازه گیری قرار می گیرند تا ایمنی ایجاد كنند . در ضمن مقدیر اندزه گیری شده در ثانویه ، معمولاً برای سیم پیچ های جریان A 1یا A 5 و برای سیم پیچ های ولتاژ 120 ولت است . رفتار ترانسفورماتور های ولتاژ و جریان در طول مدت رخداد خطا و پس از آن در حفاظت الكتریكی ، حساس و مهم است زیرا اگر در اثر رفتار نا مناسب در سیگنال حفاظتی ، خطایی رخ دهد ، ممكن است باعث عملكرد نادرست رله هل شود . یك ترانسفورماتور حفاظتی نیاز است كه در یك محدوده ای از جریان كه چندین برابر جریان نامی است كار كند و اغلب در معرض شرایطی قرار دارد كه بسیار سنگین تر از شرایطی است كه ممكن است ترانسفورماتور جریان اندازه گیری با آن مواجهه شود . تحت چنین شرایطی چگالی شار تا وضعیت اشباع پیشرفت می كند كه پاسخ، تحت این شرایط و دوره گذرای اندازه گیری اولیه جریان اتصال كوتاه مهم است ، در نتیجه به هنگام گزینش ترانسفورماتور های ولتاژ یا جریان مناسب ، مسائلی مانند دورة گذرا و اشباع نیز باید در نظر گرفته شود .

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

سیستم های بیومتریک

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 10.854 مگا بایت
تعداد صفحات 51
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

سیستم های بیومتریک

فهرست مطالب

چکیده………………………………………………………………………………………………………………..7

مقدمه……………………………………………………………………………………………………………….9

فصلاول………………………………………………………………………………………………………….. 11

سیستمبیومتریك…………………………………………………………………………………………………..11

اجزاىسیستم بیومتریك ………………………………………………………………………………………….12

فصل دوم…………………………………………………………………………………………………………..14

تكنیك های بیومتریك……………………………………………………………………………………………..14

تكنیكهای فیزیولوژیكی ……………………………………………………………………………………….15

باز شناسی هویت از طریق اثر انگشت………………………………………………………………..15

اصول کلی در سیستمهای تشخیص اثر انگشت……………………………………………………..16

استخراج وی‍ژگی ها…………………………………………………………………………………….19

نحوه به دست آمدن تصویر اثر انگشت………………………………………………………………21

نحوه استخراج ویژگی ها………………………………………………………………………………24

باز شناسی هویت از طریق چشم………………………………………………………………………..25

1- باز شناسی هویت با استفاده از شبكیه…………………………………………………………..25

تاریخچه …………………………………………………………………………………………….25

آناتومی و یکتایی شبکیه…………………………………………………………………………..27

تکنولوژی دستگاههای اسكن …………………………………………………………………….29

منابع خطاها ……………………………………………………………………………………….29

استانداردهای عملکردی روشهای تشخیص هویت………………………………………………30

مزایا و معایب تشخیص هویت از طریق شبکیه………………………………………………….30

2-باز شناسی هویت با استفاده از عنبیه……………………………………………………………31

تاریخچه……………………………………………………………………………………………..31

کاربردهای شناسایی افراد بر اساس عنبیه……………………………………………………….34

مزایا و معایب تشخیص هویت از طریق عنبیه…………………………………………………..36

علم عنبیه…………………………………………………………………………………………..37

خصوصیات بیومتریک ژنتیکی و اکتسابی……………………………………………………….37

مقایسه بین الگوهای عنبیه مساوی از نظر ژنتیکی…………………………………………….38

باز شناسی هویت از طریق چهره……………………………………………………………………….39

مقدمه………………………………………………………………………………………………………………39

مشکلات اساسی در بازشناخت……………………………………………………………………….40

روشهای استخراج خصوصیات از چهره…………………………………………………………….41

روش اخذ تصاویر و تهیه بانک تصویر……………………………………………………………..43

تغییرات اعمال شده بر روی تصاویر…………………………………………………………………44

پارامترهای مهم در تعیین نرخ بازشناخت……………………………………………………………45

تكنیك هاى رفتارى…………………………………………………………………………………………….47

باز شناسی هویت از طریق گفتار………………………………………………………………………..47

مقدمه………………………………………………………………………………………………………………47

روشهای پیاده سازی سیستم های تصدیق گوینده……………………………………………………49

معرفی برخی از روشهای بازشناسی گفتار…………………………………………………………..51

باز شناسی هویت از طریق امضا………………………………………………………………………..52

طبیعت امضای انسان…………………………………………………………………………………..52

انواع جعل امضا………………………………………………………………………………………..53

انواع ویژگی های موجود در یك امضا……………………………………………………………….54

مزایا ومعایب …………………………………………………………………………………………..55

كاربردهاى بیومتریك………………………………………………………………………………………….57

مزایاى فناورى هاى بیومتریك……………………………………………………………………………….57

نتیجه گیری ……………………………………………………………………………………………………….58

فهرست منابع……………………………………………………………………………………………………..59

Abstract……………………………………………………………………………………………………….60

فهرست شكل ها

شكل 1: ویژگی های مینوتا در اثر انگشت……………………………………………………………………..17

شكل 2 : محل نقاط هسته و دلتا بر روی اثر انگشت………………………………………………………….20

شکل3: بلوک دیاگرام نحوه کد کردن اطلاعات اثر انگشت……………………………………………………21

شکل4: نمونه ای از پردازش اولیه تصویر به دست آمده از اسکن اثر انگشت…………………………….22

شكل5 : روش اسکن مستقیم نوری…………………………………………………………………………….23

شكل 7: نحوه عملكرد سنسور LE با استفاده از نمودار نوار انرژی……………………………………….34

شكل 8: نمونه ای از مدارات مجتمع برای پردازش اطلاعات اثر انگشت …………………………………..36

شکل 9: نشان دهنده شمای نزدیکی از الگوی رگهای خونی درون چشم …………………………………..39

شکل 10:تفاوتهای موجود در بافت عنبیه افراد……………………………………………………………….49

شكل11: شمای كلی یك سیستم تصدیق گوینده…………………………………………………………………49

شكل 12: انواع جعل امضاء…………………………………………………………………………………….53

چکیده

تشخیص هویت، نقشی حیاتی در جوامع پیشرفته امروزی پیدا كرده است. استفاده از روش‌های متداولی مثل كارت‌های هوشمند، رمزهای عبور و شماره‌های هویت فردی (PIN) روش‌های مناسبی هستند. مشكل اصلی در این روش‌ها عبارتند از گم شدن، دزدیده شدن و اینكه براحتی قابل حدس زدن، مشاهده شدن و یا فراموش شدن هستند. همانطور كه می‌دانیم هر فرد دارای خصوصیات فیزیولوژیكی منحصر بفردی است كه با زمان تغییر نمی‌كنند. این خصوصیات برای تشخیص هویت افراد بسیار مناسب به نظر می‌رسند. تا كنون مشخصه‌های مختلفی مورد استفاده قرار گرفته‌اند كه هر كدام از آنها مزایا و معایب خاص خودشان را دارند. یكی از این مشخصه‌ها هندسه دست و انگشتان می‌باشد كه در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفته‌اند. با وجود اینكه سیستم‌‌های تجاری وجود دارند كه از هندسه دست برای شناسایی هویت استفاده می‌كنند ولی مقالات موجود روی این زمینه بسیار كم و محدود می‌باشند. ضمنا این مقالات بر روی جمعیت‌های بسیار محدودی انجام شده‌اند و برای جمع‌آوری تصاویر از ابزار خاصی استفاده می‌كنند كه بسیار محدود كننده هستند. در این تحقیق سعی شده است تا هیچگونه محدودیتی هنگام جمع‌آوری تصویر روی فرد اعمال نشود و نسبت به مقالات پیشین مطالعه روی جمعیت بیشتری صورت گیرد. ضمنا غیر از استفاده از ویژگی‌های متداول مورد استفاده در سایر مقالات از ویژگی‌های متنوع دیگری نیز برای بالا بردن درصد تشخیص صحیح استفاده شده است. یكی از این ویژگی‌ها استفاده از اطلاعات فركانسی ژست‌های دست است. در بخش نتایج ملاحظه می‌شود كه استفاده همزمان از ویژگی‌های هندسی با اطلاعات فركانسی ژست‌ها نتایج بسیار مطلوبی را در بر خواهد داشت.

مقدمه

برای صدور اجازه ورود برای یک فرد نیاز داریم وی را شناسایی و هویت وی را تایید کنیم و مورد نظر ما انجام بررسیهایی است که بصورت خودکار توسط یک سیستم صورت بگیرد.

در اصل تمام روشهای شناسایی با سه مورد زیر در ارتباط است ::

۱- آنچه که شما میدانید (یک کلمه عبور یا PIN)

۲- آنجه که شما دارید (یک کارت یا نشانه های دیگر)

۳- آنچه که شما هستید (مشخصات فیزیکی یا رفتاری)

مورد آخر به نام زیست سنجی (Biometrics) نیز شناخته میشود.

كلمه بیو متریك از كلمه یونانی bios‌به معنای زندگی و كلمه metrikos به معنای اندازه گیری تشكیل شده است. همه ما می دانیم كه ما برای شناسایی همدیگر از یك سری ویژگی هایی استفاده می كنیم كه برای هر شخص به طور انحصاری است و از شخصی به شخص دیگر فرق می كند كه از آن جمله می توان به صورت و گفتار و طرز راه رفتن می توان اشاره كرد. امروزه در زمینه های فراوانی ما به وسایلی نیاز داریم كه هویت اشخاص را شناسایی كند و بر اساس ویژگیهای بدن اشخاص آن هارا بازشناسی كند و این زمینه هر روز بیشتر و بیشتر رشد پیدا می كند و علاقه مندان فراوانی را پیدا كرده است. علاوه بر این ها امروزه ID و password كارتهایی كه بكار برده می شوند دسترسی را محدود می كنند اما این روشها به راحتی می توانند شكسته شوند و لذا غیر قابل اطمینان هستند. بیو متری را نمی توان امانت داد یا گرفت نمی توان خرید یا فراموش كرد و جعل آن هم عملا غیر ممكن است.

یك سیستم بیو متری اساساً یك سیستم تشخیص الگو است كه یك شخص را بر اساس بردار ویژگی های خاص فیزیولوژیك خاص یا رفتاری كه دارد باز شناسی می كند. بردار ویژگی ها پس از استخراج معمولا در پایگاه داده ذخیره می گردد. یك سیستم بیومتری بر اساس ویژگی های فیزیولوژیك اصولا دارای ضریب اطمینان بالایی است .سیستم های بیو متری می توانند در دو مد تایید و شناسایی كار كنند. در حالی كه شناسایی شامل مقایسه اطلاعات كسب شده در قالب خاصی با تمام كاربران در پایگاه داده است ، تایید فقط شامل مقایسه با یك قالب خاصی كه ادعا شده است را می شود. بنابراین لازم است كه به این دو مسئله به صورت جدا پرداخته شود.

فصل اول

سیستم بیومتریك

سیستم بیومتریك یك سیستم تشخیص الگو است كه هویت اشخاص را تعیین یا تأیید مى كند و این عملیات را با استفاده از اطلاعات بیومتریك كاربران انجام مى دهد. نخستین گام در استفاده از این سیستم ثبت اطلاعات بیومتریكى كاربران در بانك اطلاعات (Data Base) سیستم است كه پس از ثبت اطلاعات افراد در این سامانه، دو نوع خدمت از سامانه بیومتریكى در خواست مى شود: تأیید هویت و تعیین هویت.

در فرایند تعیین هویت، سؤالى كه مطرح مى شود این است كه او چه كسى است؟

دستگاه بیومتریك پس از دریافت داده هاى بیومتریك توسط شخص متقاضى به انجام عمل مقایسه مى پردازد كه این مقایسه میان اطلاعات بیومتریك شخص با اطلاعات موجود در بانك اطلاعات انجام مى گیرد.در این حالت، فرض بر این است كه اطلاعات فرد در بانك اطلاعات موجود است.

اما در فرایند تأیید هویت، سؤالى كه به دنبال پاسخش مى گردیم، این است كه آیا او همان فردى است كه ادعا مى كند؟

در تأیید هویت، ابتدا متقاضى با استفاده از نام یا وارد كردن رمز عبور و یا یك مدرك شناسایى ادعا مى كند كه هویت خاصى را دارد. سپس سامانه به مقایسه داده هاى بیومتریكى مدعى با داده هاى ثبت شده در بانك مشخصات مى پردازد و ادعاى وى را مورد بررسى قرار مى دهد و نتیجه را اعلام مى كند

آزمایش زیست سنجى (Biometric) در سیستم بیومتریك شامل سه گام است: ثبت مشخصات، مقایسه و به روز رسانى.

۱- ثبت مشخصات: كاربران با سنجش هاى اولیه در سیستم ثبت نام مى شوند. این عمل در چندین مرحله براى ثبت اطلاعات دقیق انجام مى گیرد.

۲- مقایسه: گام بعدى مقایسه نمونه با الگوى مرجع است. در این مرحله تعیین سطوح مناسب خطاى مجاز (tolerance) خصوصاً براى سنجش رفتارى از اهمیت ویژه اى برخوردار است.

۳- به روز رسانى: تمامى سیستم هاى بیومتریك مخصوصاً آن هایى كه از خصوصیات رفتارى كاربر استفاده مى كنند، باید براى به روزرسانى الگوى مرجع طراحى شده باشند.

یك سیستم بیومتری ساده دارای چهار بخش اساسی است :

1- بلوك سنسور: كه كار دریافت اطلاعات بیومتری را بر عهده دارد.

2- بلوك استخراج ویژگیها: كه اطلاعات گرفته شده را می گیرد و بردار ویژگی های آن را استخراج می كند.

3- بلوك مقایسه: كه كار مقایسه بردار حاصل شده با قالبها را بر عهده دارد.

4- بلوك تصمیم: كه این قسمت هویت را شنااسایی می كند یا هویت را قبول كرده یا رد می كند.

اجزاىسیستم بیومتریك

سیستم بیومتریك از ۳ جزء اصلى تشكیل مى شود:

۱- ابزار اندازه گیرى: ابزار طراحى شده در سیستم بیومتریك در حقیقت نقش واسطه با كاربر را برعهده دارد و لذا باید به راحتى توسط كاربران قابل استفاده باشد و در عین حال احتمال خطا در آن بسیار كم باشد.

۲- نرم افزار: این نرم افزار كه براساس الگوریتم هاى ریاضى طراحى شده است، متغیرهاى سنجش شده را با الگوى مرجع موجود در بانك اطلاعات مقایسه مى كند.

۳- سخت افزار: در طراحى سامانه بیومتریكى، به قطعات سخت افزارى و كاربرد آنها باید بیش از سایر دستگاه هاى مشابه توجه نشان داد تا در انجام محاسبات دچار خطا نشود.

فهرست مطالب

چکیده………………………………………………………………………………………………………………..7

مقدمه……………………………………………………………………………………………………………….9

فصلاول………………………………………………………………………………………………………….. 11

سیستمبیومتریك…………………………………………………………………………………………………..11

اجزاىسیستم بیومتریك ………………………………………………………………………………………….12

فصل دوم…………………………………………………………………………………………………………..14

تكنیك های بیومتریك……………………………………………………………………………………………..14

تكنیكهای فیزیولوژیكی ……………………………………………………………………………………….15

باز شناسی هویت از طریق اثر انگشت………………………………………………………………..15

اصول کلی در سیستمهای تشخیص اثر انگشت……………………………………………………..16

استخراج وی‍ژگی ها…………………………………………………………………………………….19

نحوه به دست آمدن تصویر اثر انگشت………………………………………………………………21

نحوه استخراج ویژگی ها………………………………………………………………………………24

باز شناسی هویت از طریق چشم………………………………………………………………………..25

1- باز شناسی هویت با استفاده از شبكیه…………………………………………………………..25

تاریخچه …………………………………………………………………………………………….25

آناتومی و یکتایی شبکیه…………………………………………………………………………..27

تکنولوژی دستگاههای اسكن …………………………………………………………………….29

منابع خطاها ……………………………………………………………………………………….29

استانداردهای عملکردی روشهای تشخیص هویت………………………………………………30

مزایا و معایب تشخیص هویت از طریق شبکیه………………………………………………….30

2-باز شناسی هویت با استفاده از عنبیه……………………………………………………………31

تاریخچه……………………………………………………………………………………………..31

کاربردهای شناسایی افراد بر اساس عنبیه……………………………………………………….34

مزایا و معایب تشخیص هویت از طریق عنبیه…………………………………………………..36

علم عنبیه…………………………………………………………………………………………..37

خصوصیات بیومتریک ژنتیکی و اکتسابی……………………………………………………….37

مقایسه بین الگوهای عنبیه مساوی از نظر ژنتیکی…………………………………………….38

باز شناسی هویت از طریق چهره……………………………………………………………………….39

مقدمه………………………………………………………………………………………………………………39

مشکلات اساسی در بازشناخت……………………………………………………………………….40

روشهای استخراج خصوصیات از چهره…………………………………………………………….41

روش اخذ تصاویر و تهیه بانک تصویر……………………………………………………………..43

تغییرات اعمال شده بر روی تصاویر…………………………………………………………………44

پارامترهای مهم در تعیین نرخ بازشناخت……………………………………………………………45

تكنیك هاى رفتارى…………………………………………………………………………………………….47

باز شناسی هویت از طریق گفتار………………………………………………………………………..47

مقدمه………………………………………………………………………………………………………………47

روشهای پیاده سازی سیستم های تصدیق گوینده……………………………………………………49

معرفی برخی از روشهای بازشناسی گفتار…………………………………………………………..51

باز شناسی هویت از طریق امضا………………………………………………………………………..52

طبیعت امضای انسان…………………………………………………………………………………..52

انواع جعل امضا………………………………………………………………………………………..53

انواع ویژگی های موجود در یك امضا……………………………………………………………….54

مزایا ومعایب …………………………………………………………………………………………..55

كاربردهاى بیومتریك………………………………………………………………………………………….57

مزایاى فناورى هاى بیومتریك……………………………………………………………………………….57

نتیجه گیری ……………………………………………………………………………………………………….58

فهرست منابع……………………………………………………………………………………………………..59

Abstract……………………………………………………………………………………………………….60

فهرست شكل ها

شكل 1: ویژگی های مینوتا در اثر انگشت……………………………………………………………………..17

شكل 2 : محل نقاط هسته و دلتا بر روی اثر انگشت………………………………………………………….20

شکل3: بلوک دیاگرام نحوه کد کردن اطلاعات اثر انگشت……………………………………………………21

شکل4: نمونه ای از پردازش اولیه تصویر به دست آمده از اسکن اثر انگشت…………………………….22

شكل5 : روش اسکن مستقیم نوری…………………………………………………………………………….23

شكل 7: نحوه عملكرد سنسور LE با استفاده از نمودار نوار انرژی……………………………………….34

شكل 8: نمونه ای از مدارات مجتمع برای پردازش اطلاعات اثر انگشت …………………………………..36

شکل 9: نشان دهنده شمای نزدیکی از الگوی رگهای خونی درون چشم …………………………………..39

شکل 10:تفاوتهای موجود در بافت عنبیه افراد……………………………………………………………….49

شكل11: شمای كلی یك سیستم تصدیق گوینده…………………………………………………………………49

شكل 12: انواع جعل امضاء…………………………………………………………………………………….53

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

طراحی و ساخت فانكشن ژنراتور

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 677 کیلو بایت
تعداد صفحات 44
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

طراحی و ساخت فانكشن ژنراتور

پیشگفتار :

گسترش صنعت الكترونیك در كشور و نیاز به نیروهای متخصص برای پیشبرد هر چه بهتر این صنعت لزوم آشنایی دانشجویان این رشته با كاربرد های علمی وفنی را ایجاب می كند .

كمبود كاركردهای عملی و تئوریك بودن اكثر دروس و مطالب دانشگاهی ، باعث تك بعدی شدن دانشجویان و ایجاد مشكلاتی در استفاده از مطالب خوانده شده برای پیشرفته كردن صنعت كشور شده است .

همانطوریكه تا امروز در كشورما و بسیاری از كشورهای در حال پیشرفت دیده شده ، فقط تحقیقات و یا تعمیرات برای پیشرفته شدن یك كشور كافی نیست و در كنار تمام این فعالیت ها نیاز به بخش ها و افرادی برای تبدیل تحقیقات انجام شده به كاركردهای عملی احساس می شود و این بخش ها به عنوان پلی برای اتصال دو بخش تحقیقات و تعمیرات شمرده می‌شوند .

در این راستا پروژه كارشناسی ـ به عنوان آخرین آزمون دورة كارشناسی دانشجو ـ می تواند در جمع بندی بخشی ( و نه تمام ) مطالب مطالعه شده در دورة چهار سالة كارشناسی مفید واقع شود .

بنابراین ارائه پروژه های عملی از طرف اساتید دانشگاهی و كمك به دانشجویان در انجام این پروژه ها ؛ می تواند این جمع بندی نهایی از مطالب و نحوة بكار‌گیری مطالب تئوری در بخش های عملی توسط دانشجو را تحقق بخشد و شاید دانشجو را بیش از پیش به بعد عملی رشتة خود علاقه مند سازد

با تشكر از زحمات استاد گرامی جناب آقای دكتر فتاح كه در طول دورة كارشناسی و انجام پروژه های عملی همواره یاریگر دانشجویان بوده و هستند. و در طی این پروژه با رهنمودهای ارزندة خود ما را یاری كرده و ایرادها و كاستی‌های كار را نادیده

آرشیلا تقیان – آرش ایزدی

نام دانشجویان: آرشیلا تقیان ـ آرش ایزدی

عنوان پروژه: طراحی و ساخت فانكشن ژنراتور

مقطع تحصیلی: كارشناسی

استاد راهنما: آقای دكتر فتاح

گرایش: الكترونیك

دانشكده: مهندسی برق و كامپیوتر

دانشگاه: شهید بهشتی

تاریخ: فروردین 84

چكیده :

گزارشی كه پیش روی دارید ؛ گزارش پروژة كارشناسی با موضوع طراحی و ساخت فانكشن ژنراتور است . كه به منظور استفادة عملی از مطالب تئوری و نحوة ارتقاء دستگاههای آزمایشگاهی استفاده شده ، انتخاب شده است . این طراحی و ساخت به دو فرم كلی و كاملاً متفاوت- یكی از این دو فرم تكنولوژی استفاده شده درآی سی Max038 را به كار گرفته- انجام گرفته است .

ولی به دلیل محدودیت بازار ایران ، و موجود نبودن این آی سی در بازار ، طرح دومی بكمك گرفتن از قطعات پایة مورد استفاده در این آی سی صورت گرفته است .

ولی متأسفانه استفاده از قطعات جداگانه در مدار باعث پایین آمدن ماكزیمم فركانس ، در خروجی امواج شده است.

كلمات كلیدی: Duty Cycle ـ Offset ـ آستابل ـ انتگرال‌گیر میلر

فهرست مطالب

عنوان صفحه

چكیده ………………………………………………………………………………………………….. 4

كلمات كلیدی……………………………………………………………………………………………. 4

مقدمه ………………………………………………………………………………………………….. 6

فصل اول – فرم نهایی مدار با استفاده از آی سی های پایه و قطعات آنالوگ

1-1- مدار تولید موج مربعی با فركانس و duty cycle متغیر ودامنة ثابت ……………………………… 15

1-2- مدار مبدل موج مربعی به مثلثی ……………………………………………………………….. 20

1-3- مدار مبدل موج مثلثی به سینوسی ………………………………………………………………. 23

1-4- بخش تغییرات دامنه ……………………………………………………………………………… 25

فصل دوم – فرم نهایی با استفاده از آی سیMAX038 و قطعات آنالوگ

2-1- مشخصات آی سی ……………………………………………………………………………….. 27

2-2- فرم نهایی و مقادیر قطعات اصلی …………………………………………………………………… 31

نتیجه گیری ………………………………………………………………………………………..پیوست‌ها……………………………………………………………………………………………پیوست 1: اطلاعات فنی Max038…………………………………………………………..پیوست 2: اطلاعات فنی تایمر LM555…………………………………………………..پیوست 3: اطلاعات فنی آی‌سی 7414HC……………………………………………….پیوست 4: اطلاعات فنی آی‌سی CA3140……………………………………………….

فهرست منابع ……………………………………………………………………………………………..Abstract……………………………………………………………………………………………..Keywords…………………………………………………………………………………………..

فهرست اشكال

فصل اول……………………………………………………………………………………………..

شكل 1-1: طرح مدار با آپ آمپ‌ها و ترانزیستورها………………………………………………………..

شكل 1-2: طرح بلوك دیاگرامی مدار………………………………………………………………………

شكل 1-3: مدار آستابل با 555……………………………………………………………………………

شكل 1-4: مدار برای بدست آوردن خروج مثلثی………………………………………………………….

شكل 1-5: مدار برای بدست آوردن خروجی سینوسی……………………………………………………..

شكل 1-6: خروجی بخش مبدل مثلثی به سینوسی…………………………………………………………..

شكل 1-7: بلوك دیاگرام بخش‌های اصلی مدار………………………………………………………………

شكل 1-8: بلوك دیاگرام تولید موج مربعی…………………………………………………………………

شكل 1-9: مقادیر ارائه شده برای مدار آستابل با 555………………………………………………………

شكل 1-10: مقادیر ارائه شده برای مبدل مربعی به مثلثی……………………………………………………

شكل 1-11: مقادیر ارائه شده برای مبدل مثلثی به سینوسی………………………………………………….

شكل 1-12: خروجی سینوسی …………………………………………………………………………..

شكل 1-13: مدار بخش تغییرات دامنه………………………………………………………………………

شكل 1-14: شكل نهایی مدار …………………………………………………………………………….

فصل دوم…………………………………………………………………………………………….

شكل 2-1: فرم آی‌سی و پایه‌ها……………………………………………………………………………

شكل 2-2: نمودار بلوكی عملیاتی آی‌سی 8038…………………………………………………………….

شكل 2-3: فرم كلی مدار مولد شكل موج 8038………………………………………………………….

شكل 2-4: خروجی‌های آی‌سی Max038………………………………………………………………..

شكل 2-5: شمای داخلی آی‌سی و المان‌های مورد نیاز ………………………………………………………

شكل 2-6: شكل نمونه برای تولید موج سینوسی …………………………………………………………..

مقدمه :

برای طراحی مدار فانكشن ژنراتور از مطالعه كتابهای تكنیك پالس و مرور شیوه تولید امواج مختلف شروع كردیم .

با مطالعة مدارهای پایه و شیوة تولید و كنترلی امواج مختلف به دنبال ساده‌تر كردن بخش های مختلف و یا استفاده از تكنولوژیهای مختلف برای بالا بردن سطح فركانس امواج كاهش اعوجاج موجود در امواج خروجی ؛ با استفاده از جستجو در سایت های مختلف الكترونیك و محصولات كارخانه های مختلف ؛ تصمیم به استفاده از آی سی Max038 – تولید كارخانة ماكسیم – گرفتیم كه در میان آی سی های موجود دارای بالاترین فركانس و كمترین اعوجاج بود ویژگیهایی خاص داشت كه در بخش دوم این فصل به طراحی مدار و بررسی این ویژگیها پرداخته شده است .

به دلیل عملی نبودن این مدار – موجود نبودن آی سی مربوط – سعی در طراحی مدار با استفاده از مدارهای پایه داشتیم كه ساخت مدارنهایی با توجه به این طرح صورت گرفته است .

بنابراین به دلیل ساخت علمی این مدار بوسیلة فرم ساخت ، قطعات پایه ؛ این فرم در فصل اول و فرم ساخت با آی سی در فصل دوم بررسی خواهد شد .

مقدمات تولید امواج با استفاده از دو طرح مختلف :

دو طرحی كه در ادامه بررسی می شوند ؛ می توانند به طور جداگانه در تولید امواج سه گانة سینوسی ، مثلثی و مربعی به كار گرفته شوند . توضیحات ارائه شده در این دو طرح ، فقط به منظور آشنایی با مطالب پایه و مرور روشهای تولید موج است و در طرح نهایی مدار پروژه از قوانین بنیادی تولید این امواج استفاده شده است .

1) طرح ارائه شده با آپ امپ ها و ترانزیستورها :

شكل (1-1)

مدار ما از سه بخش تقویت كننده، بافر و انتگرال گیر كه با شماره های 1 2 3 مشخص شده اند تشكیل شده است . برای تحلیل مدار ودرك نحوة كاركرد آن ابتدا فرض می كنیم ، در لحظة اول آپ امپ شمارة 1 در حالت اشباع مثبت باشد . با در نظر گرفتن حالت اشباع مثبت آپ امپ 1 ؛ خروجی آن در مقدار تقریبی +Vcc خواهد بود كه این باعث روشن شدن ترانزیستورپایینی و هدایت ولتاژ Um – به ورودی پایة مثبت آپ امپ 2 می شود .

آپ امپ 2 به عنوان یك بافر عمل كرده و ولتاژ Vm را به خروجی خود می برد باعث ایجاد جریان I1 در مقاومت R شده و شروع به شارژ خازن می كند .

شارژ خازن تا جایی ادامه می یابد كه ولتاژ خروجی ما با مقدار ولتاژ برابر شود با رسیدن Vo به این مقدار آپ امپ 1 به حالت اشباع منفی رفته و ترانزیستور روشن به عوض خواهد شد ( ترانزیستور بالایی روشن شده ) و ولتاژ ایجاد شده باعث دشارژ خازن می شود و این امر تا جایی كه ولتاژ خروجی به Vcc برسد ادامه پیدا می كند .

شارژ و دشارژ خازن باعث ایجاد موج مثلثی با دامنه ثابت بین می شود كه به دلیل ثابت بودن جریان I1 و خطی بودن آن ؛ موج كاملاً مثلثی لست .

با توجه به توضیحات داده شده می بینیم كه مدار در دو مقدار كار می كند كه این دو مقدار در خروجی های مختلف متفاوت است . بناراین در خروجی آپ امپ 1 و یا ورودی و خروجی آپ امپ 2 بسته به دامنة موج مورد نظر ؛ موج مربعی خواهیم داشت ، تا بحال توانسته ایم با این مدار دوموج مربعی و مثلثی را بدست آوریم .

برای بدست آوردن موج سینوسی ؛با بافر كردن ، خروجی مثلثی آن را به یك مدار مبدل مثلثی به سینوسی می دهیم تا موج مثلثی بدست آوریم .

این مدار برای تولید موج ثابت ؛ مناسب است ، برای تغییرات دامنه با توجه به رابطة باید بتوانیم R1 و R2را كه تنها متغییرهای مفید هستند تغییر دهیم .

با بدست آوردن رابطة فركانس مدار با مقاومت ها و ولتاژ های موجود : می بینیم كه با تغییر مقاومت های R1 وR2 فركانس ما نیز متغیر بوده و فركانس با تغییرات دامنه تغییر خواهد كرد.

البته می توان به نسبت تغییرات را طوری انتخاب كرد كه اثر تغییرات R1 وR2 از بین برود ولی جواب آخر ما مقدار دقیق نبوده و شكل موج ها واضح نخواهند بود . بنابراین با توجه به این ضعف مدار از طراحی به این شكل صرفنظر كرده و به طراحی مدار به فرم زیر پرداختیم .

(2 طراح ارائه شده با استفاده از آی سی 555 :

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

سویچینگ رگلاتور 75 وات

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 80 کیلو بایت
تعداد صفحات 35
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

سویچینگ رگلاتور 75 وات

یک رگلاتور ولتاژ مودری است که یک ولتاژ تقریبا” ثابت را به عنوان ورودی دریافت می کند و به عنوان خروجی ولتاژی پایین تر از ولتاژ اولیه تحویل می دهد که این ولتاژ خروجی در برابر محدوده مسیعی از تغییرات بار خروجی و یا ولتاژ ورودی ثابت می ماند و ب اصطلاح گوله شده است – البته در بعضی از انواع منابع تغذیه suntching ولتاژ خروجی حتی بالاتر از ولتاژ ورودی نیز هست . یک منبع تغذیه ولتاژ ac را از منبع تحویل می گیرد و آن را کویی کند و سپس با استفاده از متغیر مناسب ورودی IC رگو لاتور فراهم می شود و در خروجی ولتاژ گوله شده را خواهیم داشت .

Ic های رگولاتور ولتاژ در محدوده وسیعی از ولتاژهای خروجی موجود هستند . این Icها همچنین می توان برای هر ولتاژ خروجی دلخواه با انتخاب مقاومتهای خروجی مناسب بکار برد .

بلاگ دیاگرام یک منبع تغذیه معمولی در شکل نشان داده شده است . ولتاژ متناوب موجود (معمولا” 120v) به یک ترانسفورماتور متصل شده است که سطح ولتاژ را بالا یا پایین می آورد ( معمولا” در مدارها ولتاژهای پایین مورد نیاز است ) ولتاژ خروجی ترانسفورماتور به یک یکسو ساز نیم موج یا تمام موج ( عموما” تمام موج ) دیودی متصل است . خروجی یکسو ساز به یک فیلتر مناسب متصل است تا تغییرات و متاژاین ناجیه نرمتر شود . این ولتاژ که با ripple یا اعد جاج همراه است به عنان ورودی یک IC رگولاتور ولتاژ مورد استفاده قرار می گیرد خروجی این IC ها در برابر تغببرات وسیع جریان با اعد جاج معیار کم همراه است.

* فیلتر ها

وجود مدار در یکسو ساز برای تبدیل ولتاژ متناوب ورودی با میانگین صفر به سیگنال و تعارضی که میانگین غیر صفر داشته باشد ضروری است . اما خروجی مدار یکسو ساز به هیچ وجه یک سیگنال dc خاص نیست البته برای مداری مانند شارژ کننده باطری ماهیت نوسانی سیگنال تا زمانی که سطح dc آن به شارژ معقول باطری بیان جامد اهمیت چندانی نخواهد داشت اما برای مداری مانند ضبط یک 1 رادیو فرکانسهای غیر صفر موجود در ورودی در کار مدار اختلال ایجاد خواند کرد برای همین منظور ولتاژ تولید شده باید سپار نوح ترو دارای تغییرات کم تو نسبت به خروجی مدار مدار یکسو ساز باشد.

p-( 10)

*دکو لاسیون و ولتاژ ripple

در این قسمت به طراحی چند معیار برای مقایسه کیفیت کار مدارهای فیلتر می پردازیم : شکل 2= یک خروجی فیلتر ساده را نشان می دهد . خروجی این فیلتر دارای یک سطح dc و مقداری اعدجاج) ( ripple می باشد اگر چه باطری عموما” دارای خروجی dc می باشد اما ولتاژ dc حاصل از یک سو سازی و فیلترینگ یک منبع متناوب دارای اعد جاج خواهد بود . هرچه مقدار این اعدجاج ها به نسبت سطح dc کمتر باشد عملکرد مدار بهتر ارزیابی می شود .

فرض کنید بوسیله یک ولتمتر ولتاژ dc و ac سیگنال خروجی را اندازه بگیریم . در این صورت تعریف می کنیم :

1- رگولاسیون ولتاژ ( voltage regulation)

عامل مهم دیگر ارزیابی کیفیت عملکرد بیک رگولاتور ولتاژ مقدار تغییرات ولتاژ خروجی در محدوده عملیاتی مدار می باشد . ولتاژ خروجی هنگامی که از خروجی مدار جریانی کشیده می شود کمتر از حالت بی باری است . مقدار تییرات ولتاژ خروجی در حالت بی باری و یا بار کامل مورد توجه بسیار فرد ااستفاده کننده از منبع تغذیه خواهد بود . این وجه عملکرد مدار با استفاده از تعریف زیر سنجیده می شود .

2- اگر مقدار ولتاژ بی باری با ولتاژ بار کامل مساوی باشد V.R برابر صفر خواهد بود که بهترین حا لت ممکن است . این مقدار نمایانگر این است که منبع تغذیه مورد نظر یک منبع تغذیه ایده آل است که در آن ولتاژ خروجی مستقل از جریان کشیده شده از منبع است . ولتاژ خروجی بسیاری از منابع با افزایش جریان خروجی آنها کاهش می یابد . هر چه مقدار کاهش این ولتاژ کوچکتر باشد درصد r.v کمتر است و عملکرد منبع تغذیه بهتر ارزیابی می شود .

* ضریب اعوجاج سیگنال یکسو شده:

اگرچه ولتاژ یکسو شده، یک سیگنال فیلتر شده نیست اما به هر حال دارای یک جزء dc و یک جزء ac است. بنابراین ما می‌توانیم این مقادیر dc و ac را محاسبه کرده و ضریب اعوجاج سیگنال یکسو شده نیم موج یا تمام موج را محاسبه کنیم. محاسبات نشان می‌دهند که سیگنال تمام موج دارای درصد کمتری از اعوجاج است و بنابراین نسبت به سیگنال نیم موج از کیفیت بهتری برخوردار است. البته درصد اعوجاج همیشه مهمترین عامل محسوب نمی‌شود. اگر پیچیدگی و یا هزینه مدار برای ما مهم باشند و درصد اعوجاج در درجه دوم اهمیت باشد یک سیگنال نیم موج نیز انتظارات را برآورده می‌سازد. هم‌چنین اگر مدار یکسوساز جریان کمی را به بار تحویل دهد و نیز یکسوساز موج قابل قبول خواهد بود. از طرفی دیگر وقتی می‌خواهیم منبع تغذیه حاصل کمترین اعوجاج ممکن را داشته باشد، بهتر است که کار را با یکسوساز تمام موج شروع کنیم، زیرا همانطور نشان خواهیم داد این سیگنال دارای ضریب اعوجاج کمتری نسبت به سیگنال نیم‌موج است.

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

تحقیق در مورد فیبر نوری

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 326 کیلو بایت
تعداد صفحات 80
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

فیبر نوری

چکیده

از كجا مرور تاریخی این موضوع را شروع كنیم؟! نورهمیشه با ما بوده است . مخابرات با استفاده از نور در اوائل دوران پیشرفت بشری ، از زمانی كه بشر ابتدا با استفاده از علامت دادن با دست پیام خود را ارسال می‌كرد، شروع شده است . این خود بطور بدیهی یك نوع مخابرات نوری است و در تاریكی قابل اجرا نمی‌باشد . درخلال روز ،منبع نور برای سیستم مورد مثال خورشید است . اطلاعات از فرستنده به گیرنده روی پرتو نور خورشید حمل می‌گردد . نور برحسب حركات دست تغییر وضعیت داده و یا مدوله می‌گردد . چشم پیام را آشكار كرده و مغز پردازش لازم را روی آن انجام می‌دهد . در این سیستم ، انتقال اطلاعات كُند ، میزان اطلاعات قابل انتقال در یك زمان معین محدود و احتمال خطا زیاد است . سیستم نوری دیگری كه برای مسیرهای طولانی‌تر مفید است ارسال علائم دودی است . پیام با استفاده از تغییر شكل دود حاصل از آتش ارسال می‌گردیده است. در این سیستم به طرح و یادگیری یك رمز بین فرستنده و دریافت‌كننده نیاز می‌باشد. این سیستم با سیستمهای جدید مخابرات دیجیتال كه درآن از رمزهای پالسی استفاده می‌شود قابل قیاس است .

در سال 1880 الكساندر گراهام بل یك سیستم مخابرات نوری به نام فوتوفون را اختراع كرد . در این سیستم ، بل از آئینه نازك كه توسط صدا به لرزه در می‌آید استفاده نمود . نور خورشید منعكسه از این آئینه اطلاعات را حمل می‌كند . در گیرنده ، این نور خورشید مدوله شده به سلنیوم هادی نور اصابت می‌كند و در آن به یك سیگنال الكتریكی تبدیل می‌شود . این سیگنال الكتریكی در یك تلفن مجدداً به سیگنال صوتی تبدیل می‌گردد . با وجودی كه سیستم فوق نسبتاً خوب كار می‌كرد هرگز یك موفقیت تجارتی كسب نكرد . ابداع لامپهای ساخته بشر منجر به ساخت سیستمهای مخابراتی ساده مثل چراغهای چشمك زن بین دو كشتی و یا بین كشتی و ساحل ، چراغهای راهنمای اتومبیلها ویا چراغهای راهنمائی گردید . در واقع هر نوع چراغ راهنما در اصل یك سیستم مخابرات نوری است .

تمام سیستمهای شرح داده شده فوق دارای ظرفیت اطلاعاتی كمی هستند . یك جهش اساسی كه منجر به ایجاد سیستمهای مخابرات نوری با ظرفیت زیاد شد كشف لیزر بود كه اولین نوع آن در سال 1960 ساخته شد . لیزر یك منبع انتشار نور با عرض باند كم مناسب ، قابل استفاده به عنوان حامل اطلاعات را فراهم می‌آورد . لیزرها قابل قیاس با منابع فركانس رادیوئی مورد استفاده در مخابرات معمولی هستند . سیستمهای مخابرات نوری هدایت نشده (بدون تار) كمی بعد از كشف لیزر توسعه یافتند . مخابره اطلاعات توسط پرتوهای نوری كه در جو سیر می‌كنند به آسانی انجام گردید . نقاط ضعف عمده این سیستمها عبارتند از :نیاز به یك جوّ شفاف ، نیاز به داشتن دید و مسیر مستقیم به فرستنده و گیرنده ، و احتمال آسیب رسیدن به چشم بیننده‌ای كه به طور ناآگاهانه ممكن است به پرتو نگاه كند . موارد استفاده اولیه سیستمهای نوری ، هر چند محدود ، باعث ایجاد علاقه به سیستمهای نوری شد كه بتواند پرتو نور را هدایت كند و بر معایب ذكر شده در ارسال هدایت نشده نور غلبه نماید .

بعلاوه ، پرتو هدایت شده می‌تواند در گوشه‌ها (انحراف مسیر) خم شود و خطوط انتقال آن می‌توانند در زیر زمین كار گذاشته شوند . كارهای اولیه انجام شده روی سیستمهای لیزری جوی اكثر اصول نظری و خیلی از ادوات لازم برای مخابرات نوری را فراهم نموده‌اند . در خیلی از موارد دیودهای نورگسیل (LED ) كه به باریكی لیزر هم نیستند مناسب می‌باشند .

در سالهای 1960 جزء كلیدی در سیستمهای عملی تاری ، یعنی یك تار با كارائی مناسب ، وجود نداشت . هر چند كه ثابت شده بود نور می‌تواند توسط یك تار شیشه‌ای هدایت شود ، تارهای شیشه‌ای موجود بیش از اندازه نور را تضعیف می‌نمود . در سال 1970 اولین تار واقعی با افت كم ساخته شد و مخابرات تار نوری عملی گردید . این موضوع درست 100 سال پس از آزمایش جان‌تیندال فیزیكدان انگلیسی بود كه به مجمع سلطنتی نشان داد كه نور می‌تواند در طول یك مسیر منحنی در بخار آب هدایت شود . هدایت نور توسط تارهای شیشه‌ای و توسط بخار آب شواهدی بر یك پدیده واحد هستند ( پدیده انعكاس داخلی كلی).

فهرست:

فصل 1……………………………………………………………………………………………………….1

فیبر نوری ………………………………………………………………………………………………..2

فصل 2 ……………………………………………………………………………………………………14

سیستمهای مخابراتی …………………………………………………………………………..15

مدولاتور ………………………………………………………………………………………………….16

تزویج کننده مدولاتور …………………………………………………………………………19

کانال اطلاعات ……………………………………………………………………………………….20

پردازشگر سیگنال ………………………………………………………………………………..23

محاسبه سطوح توان بر حسب دسیبل ……………………………………………32

فصل 3 ……………………………………………………………………………………………………35

طبیعت نور ……………………………………………………………………………………………..36

طبیعت ذره­ای نور ………………………………………………………………………………..38

مزایای تارها ………………………………………………………………………………………….39

کاربردهای مخابرات تار نوری ……………………………………………………………46

فصل 4 …………………………………………………………………………………………………..63

ساختارهای مخابرات ………………………………………………………………………….65

برج­های خودپشتیبان …………………………………………………………………………65

سازمان ماهواره­ای ارتباطات ……………………………………………………………..71

شرکت PANAM SMAT ………………………………………………………….72

اتحادیه ارتباطات تلفنی بین­الملل …………………………………………………….74

کنسول ITU ……………………………………………………………………………………….75

بخش ارتباطات رادیویی ……………………………………………………………………..75

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

بررسی سیستم های كنترل گسترده DCS

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 10.254 مگا بایت
تعداد صفحات 115
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

بررسی سیستم های كنترل گسترده DCS

معرفی سیستم PROCONTROL

معرفی سیستم PROCONTROL P

سیستم PROCONTROL P ساخت شركت[1] ABB یكی از سیستم ها كنترل گسترده است كه برای كنترل نیروگاه ها استفاده می شود. در این سیستم با استفاده از حافظه در ریزپردازنده سعی شده است كه تا حد ممكن از نرم افزار به جای سخت افزار استفاده گردد. همچنین به جای استفاده از روش سیم كشی معمول از سیستم باس[2] استفاده شده است. باس حاوی تمامی سیگنال ها و اطلاعات كامل سیستم است. این سیستم به گونه ای طراحی شده است كه تمام وظایف كنترل ‏فرآیند و نمایش آن را انجام دهد. این وظایف عبارتند از:

تبدیلات سیگنالها[3]

انتقال اطلاعات

نظارت

كنترل دیجیتال

كنترل آنالوگ

حفاظت

مدیریت فرآیند

بهره برداری و مراقبت فرآیند

PROCONTROL P دارای یك شاهراه ارتباطی[4] است كه انتقال اطلاعات با این وسایل و اجزای كنترلی را برقرار می سازد.

انتقال اطلاعات به صورت سریال و پیوسته برای كنترل سیستم از طریق یك شاهراه ارتباطی صورت می گیرد. این شاهراه غالباً دارای یك ساختار دو كاناله و به خاطر افزونگی است. ایستگاهها[5] به شاهراه ارتباطی متصل می شوند. از این ایتسگاه ها به منظور انجام اعمال تبدیل سیگنال ها و كنترل دیجیتال و آنالوگ استفاده می شود.

شكل 1- عملكرد اپراتور- نظارت- ثبت

كنترل و نظارت اپراتور بر فرآیند به وسیله دستگاه ارتباط با اپراتور[6] POS انجام می‌پذیرد. Pos برای این نمایش فرایند از تصویرهای رنگی و برای دریافت پیام از صفحه كلیدها و یا Mouse استفادهمی كند. به وسیله سیستم عیب یاب[7] CDS علاوه بر عیب یابی خودكار سیستم و تجهیزات، قابلیت مشاهده و دسترسی به تمامی اطلاعات سیستم فراهم گشته است.

رابطهای استاندارد امكان ارتباط ببین Procontrol P و كامپیوتر و یا سایر سیستم های كنترل را برقرار می سازند. Procontrol P وظایف كنترل و حفاظت قسمت های مهم و حساس مثل كنترل و حفاظت توربین و یا حفاظت دیگ بخار را نیز به عهده می گیرد.

سیستم ها و اجزاء منحصر به فرد و غیر متمركز با تركیب شدن با یكدیگر گروه های پردازشی جامع و كاملی را در سطوح مختلف سیستم كنترلی، به صورت سلسله مراتبی به وجود می آورند.

شكل 2- ساختار عملیاتی سیستم كنترل

یك مدول الكترونیك عمل كنترل یك یا چندمحرك وابسته به هم را انجام می دهد. این كار در سطح كنترل محرك صورت می گیرد. در سطح بالون كنترل محرك، چندین مدول كنترل محرك كه مربوط به یك قسمت از فرآیند هستند، با استفاده از یك مدول در سطح كنترل گروهی، هدایت و هماهنگ می شوند.

در سیستم های پیشرفته كنترل خودكار، كنترل تمام سیستم توسط یك واحد كنترل، از سطح واحد صورت می گیرد. به خاطر ساختار غیر متمركز و قابلیت پیشتیبانی، سیستم POS می تواند تمام نیازها برای دسترسی به سیستم را پاسخ دهد. سطح مدیریت، وظیفه مدیریت و نظارت روی چندین واحد مختلف، برای انجام عملیاتی معین (از قبیل بهینه كردن قیمت و …) را بر عهده دارد.

نیازها و ملزومات مختلف قابل دسترسی و یا پشتیبانی برای سیستم های نیروگاهی عبارتند از:

– دسترسی سریع برای سیستم هایی كه تاثیر مستقیم بر روی تولید دارند.

– دسترسی متوسط به قسمت هایی كه یك اشكال یا خطای كوتاه مدت در آنها باعث تاثیر بر روی تولید نشود.

– امكان دسترسی به قسمت هایی كه تاثیرات اندكی روی تولید دارند.

نیازهای دسترسی در هر یك از موارد بالا به وسیله یك طراحی مناسب با ایجاد سیستم پشتیبانی صورت می گیرد.

خصوصیات این سیتسم در ضمیمه الف ارائه شده است.

  1. 1. سیستم عیب یاب

سیتسم كنترل Procontrol P به طور خودكار اشكالات سیستم را نشان می دهد. مبدلها، اندازه گیرها، مدولها سیستم انتقال و كنترل كننده ها به طور كامل بررسی و كنترل می شوند. تمام مدولها دارای قابلیت خود عیب یابی هستند.

تجهیزات عیب یابی كاملا از وسایل و تجهیزات عملیاتی مستقل هستند. علائم هشدار دهنده، علاوه بر اینكه بر روی مدولهای مختلف مشخص هستند، همراه با جزئیات در قسمت اطاق كنترل نیز نمایش داده می شوند. عملكرد خودكار تشخیص عیب برای تجهیزات كنترلی، عیب یابی سریع كاهش زمان تعمیرات و در نتیجه، بالارفتن قابلیت اعتماد را در خواهد داشت.

2.دستگاه POS

این قسمت با بهره گیری از واحد نمایش رنگی ویدیوئی VDU[8] و صفحه كلید ها، Mouse امكان نمایش و زمان در تنظیم و هدایت فرآیند را مهیا می سازد. سیستم ارتباط با اپراتور طراحی شده برای اتاق كنترل، pos 20 و یا pos 25 است، كه هر كدام دارای خصوصیاتی می باشند. Pos 20 نسخه قدیمی تر این سیستم است كه بر مبنای كامپیوترهای VAX كار می كند و از نظر عملیاتی از pos 25 (كه جدیدتر است) ضعیفتر می باشد. Pos 25 براساس كامپیوتر های شخصی كار می كند. این كامپیوتر ها باید دارای قابلیت هایی همچون حافظه زیاد و پردازشگر قوی باشند. در هر حال، هر دو سیستم با توجه به تفاوت هایی كه دارند قابلیت ارتباط وسیعی را مابین اپراتور و فرایند فراهم می كنند.

مشتركات این دو سیستم در اینجا بحث می شود و خصوصیات آنها در ضمایم ب و ج در آخر گزارش ارائه شده است.

با توجه به خصوصیات سیستم سلسله مراتبی،در اتاق فرمان نیز برای نمایش اطلاعات از این روش استفاده شده است. دستگاه pos دارای ساختار غیر متمركز است كه در شكل 3 نشان داده شده است.

شكل 3- ساختار غیر متمركز Pos

دستگاه pos برتری های زیر را نسبت به اتاق فرمان های معمولی دارد.

– بنا به نیاز اپراتور، اطلاعات را روی صفحه تصویر، نمایش می دهد. نمایش اطلاعات در هر تصویر به اندازه كافی و لازم با درج جزئیات در هر زمان می باشد.

– هماهنگی بهتر با ساختار غیر متمركز برای هدایت فرایند، نسبت به كنترل فرایند از اتاق فرمان های معمولی با حجم اطلاعات زیاد احتیاج به فضای كمتری دارد.

– قابلیت تطبیق ساده و انعطاف پذیر نسبت به وظایف متغیر

– قابل برنامه ریزی

– نمایش با كیفیت عالی

– نگاهداری ساده

– قابل توسعه (سادگی)

مشخصه ویژه دستگاه POS امكان نمایش گرافیكی و چند جانبه در سطوح مختلف است. این نمایش ها عبارتند از:

1- نمایش كل فرایند: نمایش بخش های مختلف فرایند و اعلام اشكالات آنها

2- نمایش ناحیه: نمایش جامع گروه های عملیاتی بخشی از فرایند (ناحیه) و اعلام اشكالات انها

3- نمایش گروه: نمایش جامع عملیات حلقه های كنترل یك گروه مشخص یا مقادیر اندازه گیری شده

4- نمایش حلقه: مسیر كامل عملیات یك حلقه كنترل و مقادیر اندازه گیری شده را نمایش می دهد.

5- تصور Mimic: نمایش عمومی و شبیه سازی شده فرایند و نمایش اطلاعات جاری فرایند

6- نمایش منحنی: نمایش كمیت ها نسبت به زمان «امكان ثبت و نمایش 6 محنی روی صفحه تصویر با دقت و درجه بالای گرافیكی وجود دارد.»

7- تصویر مشخصه[9]: نمایش منحنی مشخصه د رمحورهای X – Y كه نشان دهنده نقاط كار جاری اجزا مهم فرایند

8- نمایش نمودار[10]: نمایش گروهی از كمیت ها، (مثل درجه حرارت) كه دارای یك واحد یكسان می باشند.

9- نمایش اخطار یا هشدار: تمام اشكالات و هشدارهای سیستم نمایش داده می شود و در صورت بروز اشكال با فشردن یك كلید بدون توجه به هر سطح می توان به نمایش هشدار رجوع كرد.

یكی از قابلیت های پیشرفته این سیتسم استفاده از چند VDU برای نمایش اطلاعات فرایند و صفحه كلیدهایشان برای انتخاب نوع تصویر می باشد. این وسایل می توانند باكامپیوترهای موجود در شبكه ارتباط داشته باشند. كامپیوترها به یك باس مركزی متصل هستند و از طریق اطلاعات كل فرایند رامنتقل می كند. یك قابلیت مهم دیگر این سیستم طراحی اتاق كنترل بدون در نظر گرفتن اندازه كل فرایند است. این مسئله در جایی اهمیت خود را نشان می دهدكه فرایند به تدریج و به مرور زمان تكمیل گردد. چرا كه مقدار اطلاعات كه نمایش داده می شود، فقط به تعداد كامپیوترهای غیر متمركز كه مورد استفاده قرار می گیرند، بستگی دارد. بنابراین احتیاج به تغییر سیستم نداریم. برای هر كدام از كامپیوترهای موجود می توان یك كامپیوتر به عنوان افزونه در نظر گرفت تا قابلیت اطمینان افزایش یابد.

اجزا سخت افزار سیستم POS عبارتند از:

· رابط برای اتصال به شاهراه ارتباطی دوگانه (دوبل)

· سرویس دهنده[11] و وسایل جانبی (چاپگر، صفحه كلید، كامپیوتر و ….)

· شبكه استفاده شده در این سیستم Ethernet می باشد. این شبكه معمولا دارای افزونگی است.

به وسیله شبكه LAN چندین واحد پردازشگر با صفحه كلیدها، چاپگرها، و … می توانند با هم در ارتباط باشند. ارتباط با شاهراه ارتباطی دوگانه به وسیله مدولهای رابط كه هوشمند هستند انجام می گیرد. بدین وسیله انتقال اطلاعات در مسیر سیستم كنترل به pos و بالعكس، از مسیر pos به سیستم كنترل جریان می یابد. واحد پردازنده مركزی یك كامپیوتر پر قدرت 32 پیتی با حافظه زیاد است.

«فهرست مطالب»

عنوان

صفحه

فصل اول:

1- معرفی سیستم PROCONT ROL P

2

1-1- سیستم عیب یابی

7

2-1- دستگاه POS

7

2- تجهیزات كنترل و ابزار دقیق

11

الف- مدول ورودی آنالوگ

13

ب- مدول ورودی دیجیتال

15

ج- مدول ورودی سپكنال آنالوگ

17

د- مدول خروجی دیجیتال

17

هـ – مدول كنترل آنالوگ و دیجیتال

17

3- رابط های استاندارد

20

4- سیستم انتقال اطلاعات

21

1-4- شاهراه ارتباطی

21

2-4- باس ایستگاه

22

3-4- ساختار تلگرام

23

5- سیستم ایمنی و حفاظتی قابلبرنامه ریزی

25

6- سیستم مهندسی، طراحی و سرویس EDS

26

فصل دوم:

معیارهای ارزیابی و اولویت بندی

29

اتاق كنترل مركزی

29

پانل كنترل واحد (UCB)

30

سیستم انتقال اطلاعات و مدارهای واسط (باس و شبكه)

31

سیستم های جنبی و پشتیبان DES

31

مشخصه های سازندگان

31

مشخصه های ساختار سیستم های بررسی شده

32

اختصاص امتیاز برای معیارهای ذكر شده

32

بررسی سیستم های بررسی شده از نظر فنی

33

مزایای ABB

33

فصل سوم

سیستم های كنترل گسترده Des

37

1-3- با مقدمه، تعریف و تاریخچه

37

2-3- كنترل گسترده

46

سیستم های كامپیوتر مركزی دوگانه

50

الزامات اساسی در سیستم كنترل گسترده

52

طراحی ورودی و خروجی

55

1- الزامات ورودی و خروجی

55

2- روش های ورودی و خروجی

55

واحد كنترل محلی

55

زبان های برنامه نویسی كنترلی

59

واسطه های اپراتور

62

نظارت پروسه

64

كشف موارد غیر عادی

65

كنترل فرایند

66

ثبت نتایج فرایند

68

عملیات معمول در واحد LCU در ایستگاه های جدید

70

اعلام كننده های هوشمند

71

انتخاب مولفه های ایستگاه

72

فصل چهارم:

معرف نرم افزار شبیه سازی DCS

74

برنامه نویسی به روش شیء گرا

74

الف- اشیاء

76

ب- كلاسها

78

ج- وراثت

79

دلایل استفاده از روش شیء گرا

80

تسهیل و نگهداری

81

بهره گیری از حالت های عمومی

81

كم كردن پیچیدگی

82

طراحی نرم افزار

83

شرح نرم افزار

83

چگونگی استفاده از برنامه

84

محاسبات و كنترل فرایند سیستم

87

صفحه های نمایشی اپراتور

93

صفحات نمایشی برنامه

93

گرایش های آماری

95

شرح بعضی جزئیات

105

تعریفل توابع عملیاتی مورد استفاده در برنامه

108

توابع ایجاد كننده خروجی های Plant

112

فصل اول


[1]- ASEA BROWN BOVERT

[2]- BUS

[3]- Signal condilioning

[4]- Remote BUS

[5]- Stations

[6] – Process operator station

[7] – Control Dignosis system

[8] – Video Diplay Unit

[9]- charactristic

[10]- Profile

[11]- Server

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

پرتکل های مسیریابی و درجه مشارکت نودها در مسیریابی

دسته بندی کامپیوتر و IT
فرمت فایل doc
حجم فایل 122 کیلو بایت
تعداد صفحات 81
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

پرتکل های مسیریابی و درجه مشارکت نودها در مسیریابی

امروزه تمایل به استفاده از شبكه های بی سیم روز به روز در حال افزایش است ،‌ چون هر شخصی،‌ هر جایی و در هر زمانی می تواند از آنها استفاده نماید . در سالهای اخیر رشد شگرفی در فروش كامپیوترهای laptop و كامپیوترهای قابل حمل بوجود آمده است . این كامپیوترهای كوچك،‌به چندین گیگا بایت حافظه روی دیسك ،‌ نمایش رنگی با كیفیت بالا و كارتهای شبكه بی سیم مجهز هستند . علاوه بر این ،‌ این كامپیوترهای كوچك می توانند چندین ساعت فقط با نیروی باتری كار كنند و كاربران آزادند براحتی آنها را به هر طرف كه می خواهند منتقل نمایند . زمانی كه كاربران شروع به استفاده از كامپیوترهای متحرك نمودند ،‌ به اشتراك گذاشتن اطلاعات بین كامپیوترها یك نیاز طبیعی را بوجود آورد . از جمله كاربردهای به اشتراك گذاری اطلاعات در مكانهایی نظیر سالن كنفرانس ،‌كلاس درس ‌،‌ ترمینالهای فرودگاه و همچنین در محیط های نظامی است .

دوروش برای ارتباط بی سیم بین كامپیوترهای متحرك وجود دارد .

1- استفاده از یك زیر ساخت ثابت كه توسط یك Acces point خارج شد آنگاه در محدوده رادیویی Wireless Access point ها فراهم می آید . كه در این گونه شبكه ها ،‌ نودهای متحرك از طریق Access Point ها با یكدیگر ارتباط برقرار می كنند و هنگامیكه یك نود از محدوده رادیویی Access Pointدیگری قرار می گیرد . مشكل اصلی در اینجا هنگامی است كه یك اتصال باید از یك Access Point به Access Point دیگری تحویل داده شود ،‌ بدون آنكه تاخیر قابل توجهی به وجود آید ویا بسته ای گم شود .

2- شكل دادن یك شبكه بی سیم Adhoc در بین كاربرانی است كه می خواهند با هم ارتباط داشته باشند . این گونه شبكه ها زیر ساخت ثابتی ندارند و كنترل كننده و مركزی نیز برای آنها وجود ندارد .

شبكه های بی سیم Adhoc از مجموعه ای از نودهای متحرك تشكیل شده اند كه این نودها قادرند به طور آزادانه و مداوم مكانشان را در شبكه تغییر دهند . نودهای موجود در شبكه Adhoc همزمان به عنوان client و مسیریاب عمل می كنند و با توجه به عدم وجود ساختار ثابت در این گونه شبكه‎ها ،‌ نودها مسئولیت مسیریابی را برای بسته هایی كه می خواهند در شبكه ارسال شوند بر عهده دارند و در انجام این امر با یكدیگر همكاری می كنند .

هدف ما نیز در اینجا بررسی و مطالعه بر روی خصوصیات و ویژگی های این تكنیكهای مسیر یابی است . لازم بذكر است پروتكل های مسیریابی متفاوتی برای استفاده در شبكه های Adhoc پیشنهاد شده اند كه پس از مطالعه اجمالی برروی نحوه عملكرد هر یك از آنها ،‌ قادر خواهیم بود آنها را بر طبق خصوصیاتشان قسمت بندی نمائیم .

چرا نیاز به طراحی پروتكلهای مسیر یابی جدیدی برای شبكه های Adhoc وجود دارد ؟‌

در شبكه های سیم دار تغییرات در توپولوژی شبكه بندرت اتفاق می افتد . بیشتر host ها و نودهای دیگر در یك جای مشخصی در شبكه قرار دارند ویك شكستگی در لینك زمانی اتفاق می‎افتد كه یك قطع فیزیكی نظیر fail‌ شدن host و یا خسارت فیزیكی كامل اتفاق بیفتد . برای این نوع شبكه های سیم دار با ساختار ثابت یك الگوریتم مسیریابی كلاسیك به خوبی كار می كند.

برای اینكه اطلاعات جداول مسیریابی بروز باشند ،‌مسیریابها به صورت دوره ای اطلاعاتشان را با یكدیگر مبادله می كنند و در حالتی كه یك failure‌ ی در لینكی اتفاق بیفتد مسیرها باید مجدداً محاسبه شوند ودر شبكه منتشر گردند. این پروسه یك مدت زمانی طول می كشد كه چنین چیزی در شبكه های سیم دار طبیعی است و آشكار است كه چنین روشی در شبكه های Adhoc كار نخواهد كرد . در این شبكه ها از آنجایی كه نودها مرتباً در حال حركت هستند ،‌ تغییراتی كه در لینكها به وجود می آید نیز بسیار مداوم خواهد بود . به عنوان مثال زمانی را در نظر بگیرید كه 2 تا نود در حالی با هم ارتباط برقرار كرده اند كه مدام از همدیگر فاصله می گیرند . تا زمانی كه هردوی آنها در محدوده ارتباطی همدیگر باشند این ارتباط می تواند حفظ گردد. ولی هنگامیكه فاصله بین نودها بیشتر شود دیگر این ارتباط نیز میسر نخواهد بود . حال تصور كنید كه تعداد زیادی از نودها مطابق این سناریو رفتار نمایند ،‌ در این حالت لینكهای زیادی شكل خواهند گرفت ومسیرهای جدیدی به سمت مقصدها محاسبه خواهد شد و در مقابل لینكهای بسیاری نیز شكسته خواهند شد و مسیرهای بسیاری نیز از بین خواهند رفت .

از دیگر مواردی كه می توان به عنوان دلایل نیاز به طراحی پروتكلهای مسیریابی جدید برای شبكه‎های Adhoc به آنها اشاره كرد عبارتند از :‌

– پروتكلهای مسیریابی شبكه های سیم دار بار محاسباتی بسیار زیادی را به صورت مصرف زیاد حافظه و همچنین مصرف زیاد انرژی بر روی هر كامپیوتر قرار می دهند .

– پروتكلهای مسیریابی مورد استفاده در شبكه های سیم دار از مشكلات به وجود آوردن حلقه‎های كوتاه مدت وبلند مدت رنج می برند .

– متدهایی كه برای حل مشكلات ناشی از بوجود آوردن حلقه ها در پروتكلهای مسیریابی سنتی استفاده می شوند در شبكه های Adhoc عملی نیستند .

این تفاوتها بین شبكه های سیم دار و بی سیم به راحتی آشكار می كند كه یك پروتكل مسیریابی برای شبكه های Adhoc باید یكسری از مشكلات اضافه تری را حل نماید كه این مشكلات در شبكه های سیم دار وجود نداشته است .

در زیر لیستی از مواردی را كه یك پروتكل مسیریابی باید آنها را مدنظر قرار دهد ذكر گردیده كه بعضی از این خصوصیات مهمتر از خصوصیات دیگر هستند .

به طور كلی اهداف طراحی پروتكلهای مسیریابی این است كه پروتكلی ساخته شود كه :‌

1- وقتی كه توپولوژی شبكه گسترش می یابد این پروتكل نیز بتواند همچنان مسیریابی را انجام دهد .

2- زمانی كه تغییراتی در توپولوژی شبكه به وجود می آید این پروتكل سریعاً قادر به پاسخگویی باشد .

3- مسیرهایی را فراهم كند كه بدون حلقه باشد .

4- تاخیر را به حداقل رساند (‌باانتخاب مسیرهای كوتاه )‌

5- برای اجتناب از تراكم چندین مسیر را از مبدأ به مقصد فراهم نماید .

پروتكل طراحی شده برای مسیریابی در یك شبكه Adhoc باید خصوصیات زیررا دارا باشد .

1- اجرای غیر مركزی داشته باشد ،‌ به این معنی كه نباید به یك نود مركزی وابسته باشد .

2- استفاده از پهنای باند را كار اگرداند (overhead مسیریابی را می نیمم كند )

3- هم از لینكهای یكطرفه و هم از لینكهای دو طرفه استفاده كند .

تقسیم بندی پروتكلهای مسیریابی در شبكه های Adhoc

چندین معیار متفاوت برای طراحی و كلاس بندی پروتكلهای مسیر یابی در شبكه های Adhoc وجود دارد . به عنوان مثال اینكه چه اطلاعات مسیریابی مبادله می شوند ؟ چه زمانی و چگونه این اطلاعات مبادله می‎شوند ؟‌ چه زمانی و چگونه مسیرها محاسبه می شوند .

كه ما در این بخش در مورد هر یك از این معیارها مطالبی را بیان خواهیم كرد .

– مسیریابی Link State در مقابل مسیریابی DisTance Vector

همانند شبكه های سیم دار عرف ،‌ LSR و DVR مكانیزم های زیرین برای مسیریابی در شبكه‎های Adhoc بی سیم می باشند . در LSR‌ اطلاعات مسیریابی به شكل بسته های Link State
(Link State Packets) مبادله می شوند . LSP یك نود شامل اطلاعات لینكهای همسایگانش است . هرنود زمانی كه تغییری را در لینكی شناسایی كند LSP‌ هایش را فوراً در كل شبكه جاری می كند . نودهای دیگر بر اساس اطلاعاتی كه از LSP های دریافتی شان بدست می آورند ‌، توپولوژی كل شبكه را ترسیم می كنند و برای ساختن مسیرهای لازم از یك الگوریتم كوتاهترین مسیر نظیردایجكسترا استفاده می كنند .

لازم به ذكر است تعدادی از هزینه های لینكها از دید یك نود می توانند غیر صحیح باشند واین بدلیل تاخیر زیاد انتشار و قسمت بندی بودن شبكه است . این دیدهای ناسازگار از توپولوژی شبكه می تواند مارا به سمت تشكیل مسیرهایی دارای حلقه سوق دهد . اگرچه این حلقه ها عمرشان كوتاه است وبعد از گذشت مدت زمانی (‌مدت زمانی كه طول می كشد تا یك Message‌ قطر شبكه را بپیماید ) ناپدید می شوند . مشكلی كه در LSR‌ وجود دارد overhead‌ بالای مسیریابی است كه بدلیل حركت سریع نودها در شبكه و در نتیجه تغییرات سریع در توپولوژی شبكه اتفاق می افتد .

در مكانیزم DVR ،‌ هر نود یك بردار فاصله كه شامل شناسه مقصد ،‌ آدرس hop‌ بعدی ،‌ كوتاهترین مسیر. می باشد را برای هر مقصدی نگهداری می كند . هر نود بصورت دوره ای بردارهای فاصله را با همسایگانش مبادله می كند . هنگامیكه نودی بردارهای فاصله را از همسایگانش دریافت می كند ،‌ مسیرهای جدید را محاسبه می كند و بردار فاصله اش را نیز Update‌ می كند و یك مسیر كاملی را از مبدأ تا مقصد شكل می دهد . مشكلی كه در مكانیزم DVR وجود دارد همگرایی كند آن وتمایلش به تولید مسیرهای دارای حلقه است .

Event – driven Update در مقابل Periodical Update

برای تضمین اینكه اطلاعات مربوط به موقعیت لینكها و توپولوژی شبكه بروز باشد ،‌ اطلاعات مسیریابی باید در شبكه منتشر شوند . براساس اینكه چه زمانی اطلاعات مسیریابی منتشر خواهند شد قادر خواهیم بود كه پروتكلهای مسیریابی را به 2 دسته تقسیم بندی نمائیم . دسته اول پروتكلهایی هستند كه به صورت دوره ای اطلاعات مسیریابی را منتشر می كنند و دسته دوم مربوط به پروتكلهایی است كه در زمان وقوع تغییری در توپولوژی شبكه اطلاعات مسیریابی را انتشار می‎دهند .

پروتكلهای Periodical Update ،‌ اطلاعات مسیریابی را بصورت دوره ای پخش می كنند . این پروتكلها ،پروتكلهای ساده ای هستند و پایداری شبكه ها را حفظ می كنند و مهم تر از همه این است كه به نودهای جدید امكان می دهند كه اطلاعات مربوط به توپولوژی و موقعیت لینكها را درشبكه بدست آورند. اگرچه ،در صورتی كه مدت زمان بین این بروز رسانی های دوره ای طولانی باشد آنگاه این پروتكلها نمی توانند اطلاعات بروز ر انگه دارند . از طرف دیگر ،‌ در صورتی كه این مدت زمان كوتاه باشد ،‌ تعداد بسیار زیادی از بسته های مسیریابی منتشر خواهند شد كه در نتیجه پهنای باند زیادی را از یك شبكه بی سیم مصرف خواهد كرد .

در یك پروتكل بروز رسانی Event – Driven‌ ،‌ هنگامیكه یك حادثه ای اتفاق می افتد ،‌ ( نظیر اینكه یك لینك fail‌ می شود و یا اینكه یك لینك جدیدی بوجود می آید )،‌ یك بسته مسیریابی جهت بروزرسانی نمودن اطلاعات مسیریابی موجود در نودهای دیگر ،‌ broadkact‌ می شود . مشكل زمانی بوجود خواهد آمد كه توپولوژی شبكه بسیار سریع تغییر كند ، كه در آن هنگام تعداد زیادی از بسته های بروز رسانی تولید و در شبكه پخش خواهند شد كه این موجب مصرف مقدار زیادی از پهنای باند ونیز تولید نوسانات بسیاری در مسیرها می گردد .

مكانیزم های بروز رسانی دوره ای و بروز رسانی Event Driven‌ می توانند با یكدیگر استفاده شوند و یك مكانیزمی به نام مكانیزم بروز رسانی تركیبی (‌Hybrid Update ) را به وجود آورند .

– ساختارهای مسطح (Flat ) در مقابل ساختارهای سلسله مراتبی (‌Hierarchical‌)

دریك ساختار مسطح همه نودها در شبكه در یك سطح قرار دارند و دارای عملكرد مسیریابی مشابهی می باشند ،‌ مسیریابی مسطح برای استفاده در شبكه های كوچك ،‌ ساده وكارا است .

در مسیریابی سلسله مراتبی نودها به صورت دینامیك در شبكه به قسمتهایی كه clustor‌‌ نامیده می‎شوند سازماندهی می گردند ،‌ سپس مجدداً این clustor‌ هادر كنار یكدیگر تجمع می كنند وSuperclustor‌ ها را می سازند وبه همین ترتیب ادامه می یابد .

سازماندهی یك شبكه به clustor‌ به نگهداری توپولوژی یك شبكه نسبتاً پایدار كمك می كند .

در شبكه هایی كه عضویت در آنها و همچنین تغییرات در توپولوژی بسیار داینامیك باشد استفاده از cluster‌ ها كارایی چندانی نخواهد داشت .

– محاسبات غیر متمركز(Decentralizad) در مقابل محاسبات توزیع شده (Distributed)

براساس اینكه چگونه و در كجا یك مسیر محاسبه می شود 2 بخش برای پروتكلهای مسیریابی به وجود می آید . محاسبات Decentralized و محاسبات توزیع شده .

در یك پروتكلی كه بر اساس محاسبات Decentralized باشد ،‌ هرنود در شبكه از اطلاعات كاملی راجع به توپولوژی شبكه نگهداری می كند بطوریكه هر زمان كه مایل باشد بتواند خودش یك مسیری را به سمت مقصد مورد نظر محاسبه كند . برخلاف آن ،‌ در پروتكلی كه بر اساس محاسبات توزیع شده باشد هر نود در شبكه فقط قسمتی از اطلاعات مربوط به توپولوژی شبكه را نگهداری می كند . هنگامیكه یك مسیری نیاز به محاسبه داشته باشد ،‌ تعداد زیادی از نودها با هم همكاری می كنند تا آن مسیررا محاسبه كنند .

– Source Routing درمقابل hop- by-hop Routing

بعضی از پروتكلهای مسیریابی كل مسیر را در header‌ مربوط به بسته های اطلاعاتی قرار می دهند بنابراین نودهای میانی فقط این بسته ها را بر طبق مسیری كه در header‌ شان وجود دارد forward‌ می‎كنند . به چنین مسیریابی ،‌ مسیریابی از مبدأ یا Source Routing گفته می شود . مزیت این گونه مسیریابی ها در این است كه نودهای میانی نیازی ندارند كه اطلاعات مسیریابی بروز شده را نگهداری كنند چون خود بسته ها شامل تمام تصمیمات مسیریابی می باشند . بزرگترین مشكل این مسیریابی، زمانی است كه شبكه بزرگ باشد ومسیرها طولانی باشند در این حالت قرار دادن كل مسیر در header هر بسته مقدار زیادی از پهنای باند را مصرف خواهد كرد . لازم بذكر است كه مسیریابی Source Route ،‌ امكان تولید چندین مسیر را به سمت یك مقصد خاص فراهم می كند . در مسیریابی hop- by- hop ‌،‌ هنگامیكه یك نود بسته ای را برای یك مقصدی دریافت می كند ،‌ بر طبق آن مقصد بسته را به hop بعدی forward خواهد كرد . مشكل این است كه همه نودها نیاز دارند كه اطلاعات مسیریابی را نگهداری كنند وبنابراین این امكان وجود دارد كه مسیرهای دارای حلقه شكل بگیرند .

-مسیرهای منفرد در مقابل مسیرهای چندگانه

بعضی از پروتكلهای مسیریابی یك مسیر منفرد را از مبدأ به مقصد پیدا می كنند كه این گونه پروتكلها معمولاً عملكرد ساده ای دارند . پروتكلهای مسیریابی دیگری نیز هستند كه چندین مسیر را به سمت یك مقصد معین پیدا می كنند كه مزیت آن قابلیت اطمینان بالاتر و همچنین بهبودی راحتتر در هنگام وقوع failure می باشد . علاوه بر این ،‌ نود مبدأ می تواند بهترین مسیر را از میان مسیرهای در دسترس انتخاب نماید .

مسیریابی ProActive در مقابل مسیریابی ReAvtive

بسته به اینكه چه زمانی مسیرها محاسبه می شوند ،‌ پروتكلهای مسیریابی می توانند به 2 بخش تقسیم شوند . مسیریابی ProActive و مسیریابی ReActive .

مسیریابی ProActive ،‌ مسیریابی Precomputed‌ و یا Table-Driven نیز نامیده می شود . دراین متد ،‌ مسیرها از قبل به سمت تمام مقصدها محاسبه می شوند . برای محاسبه مسیرها ،‌ نودها نیاز دارند كه تمام ویا قسمتی از اطلاعات را در مورد موقعیت های لینكها و توپولوژی شبكه نگهداری كنند و برای اینكه این اطلاعات را بروز رسانی نمایند ،‌ احتیاج دارند كه بصورت دوره ای ویا در زمانی كه موقعیت لینكی یا توپولوژی شبكه ای تغییر كرد اطلاعاتشان را منتشر نموده و براساس اطلاعات بدست آمده جداولشان را نیز Update‌ نمایند . مزیت مسیریابی ProActive‌ این است كه زمانی كه یك مبدأ نیازمند ارسال بسته ای به مقصدی باشد ،‌ مسیر مورد نظر در دسترس است و هیچ اتلاف زمانی صورت نمی پذیرد . عیبی كه برای این گونه مسیریابی ها مطرح می باشد این است كه بعضی از مسیرهای تولید شده ممكن است هیچ گاه استفاده نشوند و همچنین اینكه در هنگامیكه تغییرات در توپولوژی شبكه سریع باشد ،‌ انتشار اطلاعات مسیریابی ممكن است مقدار زیادی از پهنای باند را مصرف نماید .

مسیریابی ReActive ،‌ مسیریابی On-Demand نیز نامیده می شود . دراین متد ،‌ مسیر به سمت یك مقصد وجود ندارد و فقط هنگامیكه آن مسیر مورد نیاز باشد اقدامات لازم جهت محاسبه آن صورت می پذیرد . ایده اصلی این نوع مسیریابی به صورت زیر است :‌

هنگامیكه یك مبدأ نیاز دارد كه بسته ای را به سمت یك مقصدی بفرستد ،‌ ابتدا یك یا چند مسیر را به سمت آن مقصد شناسایی می كند كه به این پروسه ‌، پروسه كشف مسیر و (‌Route Discovery) گفته می شود . بعد از اینكه آن مسیر یا مسیرها بدست آمدند ،‌ مبدأ بسته مورد نظر را از طریق یكی از آنها ارسال می كند . در طول انتقال بسته ها ،‌ ممكن است كه بدلیل حركت مداوم نودها در شبكه ،‌ مسیرها شكسته شوند .

مسیر های شكسته شده نیازمند بازسازی هستند . پروسه شناسایی شكست مسیرها و بازسازی آنها نگهداری مسیر و (‌Route maintenance) نام دارد .

مزیت اصلی مسیریابی On-Demand صرفه جویی در پهنای باند است زیرا از انتشار اطلاعات مسیریابی به صورت دوره ای و یا جاری نمودن این اطلاعات هنگامیكه تغییری در موقعیت لینكی اتفاق می افتد جلوگیری می كند.

مشكل اصلی این نوع مسیریابی تاخیر زمانی زیادی است كه در ابتدا برای انجام عمل كشف مسیر باید انجام بگیرد .

لازم بذكر است كه استراتژی دیگری نیز برای مسیریابی در شبكه های Adhoc‌ وجود دارد و این استراتژی تركیبی از مسیریابی هایProActive‌ و ReActive‌ می باشد و اصطلاحاً به آن Hybrid می گویند . در این گونه پروتكلها یك شبكه به تعدادی ناحیه تقسیم می شود كه از مسیریابی ProActive‌ در داخل این نواحی و از مسیریابی ReActive برای مسیریابی در بین نواحی مذكور استفاده می شود . این روش برای شبكه های بزرگی كه تقسیم بندی نواحی در آنها انجام می گیرد بسیار مناسب و كارا است . به غیر از مكانیزم های فوق ،‌ مكانیزم مسیریابی دیگری نیز وجود دارد كه Flooding نامیده می شود . در Flooding‌ ،‌ هیچ مسیری محاسبه و یا كشف نمی شود . یك بسته به تمام نودها در شبكه فرستاده می شود و انتظار داریم كه حداقل یك كپی از بسته به مقصد مورد نظر برسد . ناحیه بندی می تواند برای محدودتر كردن سرباركاری در مكانیزم Floding استفاده شود .

این متد ساده ترین متد مسیریابی است زیرا نیاز به هیچ دانشی در مورد توپولوژی شبكه ندارد و عموماً برای ارسال بسته های كنترلی (‌اطلاعات مسیریابی )‌ استفاده می شود ،‌ نه برای ارسال بسته های اطلاعاتی .

هدف ما در این جا مطالعه برروی 2 دسته پروتكلهای Table- Driven‌ و On-Demand‌ می باشد . دراین راستا به بررسی خصوصیات و ویژگی های چند نمونه از پروتكلهای مسیریابی می پردازیم و آنها را بر اساس عملكردشان در دسته های ذكر شده فوق قرار می دهیم .

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

اصول و نحوه عملكرد میكروكنترلرها، فرستنده ها و گیرنده های رادیویی

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 57 کیلو بایت
تعداد صفحات 55
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

اصول و نحوه عملكرد میكروكنترلرها، فرستنده ها و گیرنده های رادیویی

مقدمه:

از آنجایی كه ساخت و ارائه پروژه یكی از مهمترین اركان تحصیل یك دانشجو در رشته الكترونیك میباشد لذا انتخاب و ارائه پروژه ای متناسب با رشته تحصیلی بسیار شایان اهمیت است.

پروژه ای كه در اینجا به بررسی آن می‎پردازیم به ما این امكان را می‎دهد كه اطلاعات را در باند 433M بین دو میكروكنترلر انتقال دهیم این كار بصورت بی سیم و بدون استفاده از پورت سریال صورت گرفته ما در این پروژه ابتدا از ماژولهای RF استفاه كردیم اما به دلیل ساخت نامناسب آنها و فركانس بالایی كه ما در آن كار می كردیم شاهد نویزهایی بودیم كه نتیجه دلخواه را به ما نمی داد بنابراین برای اخذ نتیجه بهتر تصمیم بر استفاده ازكیتهای PT گرفتیم. PT ها به ما این امكان را می دادند كه با كد كردن اطلاعات در برد فرستنده آنها را بدون هیچ پارازیتی درگیرنده ببینیم البته برنامه نویسی مربوط به PT ها نقش مهمی را در این امر ایفا می‎كند كه ما در پیوست برنامه فرستنده و گیرنده را خواهیم دید.

بدین ترتیب هر عددی كه ما در برد و فرستنده بوسیله كیبرد انتخاب می كنیم پس از نمایش روی LCD بوسیله pt22 كد می‎شود و به برد گیرنده فرستاده می‎شود pt22 وظیفه Dcode كردن دیتا را به عهده دارد و پس از بازگشایی كد میكرو آن را روی LCD نمایش می‎دهد.

فهرست مطالب

مقدمه

فصل 1: اصول و نحوه عملكرد میكروكنترلرها

فصل 2: اصول و نحوه عملكرد فرستنده ها و گیرنده های رادیویی

فصل 3: مدار فرستنده و گیرنده

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

بررسی پارامترهای طراحی ترانسفورماتورهای قدرت تكه فاز و ارائه الگوریتم مناسب برای طراحی بهینه آن با استفاده از نرم افزار MATLAB

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 224 کیلو بایت
تعداد صفحات 134
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

بررسی پارامترهای طراحی ترانسفورماتورهای قدرت تكه فاز و ارائه الگوریتم مناسب برای طراحی بهینه آن با استفاده از نرم افزار MATLAB

مقدمه

در میان مباحث مختلف علوم بحث طراحی یكی از مهمترین موضوعاتی است كه در مورد آن باید تحقیقات وسیعی انجام شود. در مورد دستگاهها و وسایل الكتریكی نیز موضوع طراحی جایگاه ویژه ای دارد.

شاید پركاربردترین وسیله ای كه در اغلب دستگاههای الكتریكی و الكترونیكی بصورت مستقیم یا غیرمستقیم و در اندازه های كوچك و بزرگ استفاده می شود، ترانسفورماتور می باشد.

ترانسفورماتورها از نظر كاربرد انواع مختلفی دارند: ترانسفورماتورهای ولتاژ (VT) ، ترانسفورماتورهای جریان (CT) ، ترانسفورماتورهای قدرت (PT) ، ترانسفورماتورهای امپدانس، ترانسفورماتورهای ایزولاسیون و اتوترانسفورمرها . هر كدام از این نوع ترانسفورماتورها كاربرد و تعریف خاص خود را دارند.

در روند طراحی ترانسها مسایل مختلفی مطرح می شود، و مراحل متعددی باید طی شود تا یك طراحی بصورت پایدار و مناسب ، قاب ساخت و استفاده بصورت عملی باشد.

در این پروژه، بعد از بررسی مقدماتی و تعریف بعضی از پارامترهای مهم در مبحث ترانس، از جمله میل مدور (CM) ، ضریب شكل موج (Form Factor) و نیز ضریب انباشتگی سطح مقطع (Stacking factor) به معرفی دو فرمول اساسی مورد استفاده در روند طراحی پیشنهادی در این پروژه می پردازیم و در فصول بعدی به معرفی ضرایب مورد استفاده در طراحی هسته و سیم پیچی و نیز معرفی و ارایه كاتالوگها و نمودارهای موردنیاز برای طراحی انواع هسته و سیم پیجی، كه از مباحث اساسی در ترانسفورماتورها می‌باشد، پرداخته میشود.

در ادامه مبحث اصلی و در واقع نتیجه ای كه از مباحث قبلی گرفته شده است، در جهت ارائه یك نتیجه كلی، روندی برای طراحی ترانسفورماتورهای قدرت بصورت یك الگوریتم و روش برای طراحی آورده شده است.

در انتها نیز یك برنامه كامپیوتری در جهت بهبود روند طراحی و سرعت بخشیدن به انجام فرایند حجیم محاسباتی مبحث طراحی و بهبود بعضی از پارامترهای مهم از جمله راندمان، ارائه شده است. در پایان این بخش نیز نتایج چند طراحی آورده شده است.

فصل اول

مفاهیم اساسی در طراحی

در این قسمت به عنوان توضیح بعضی از تعاریف و مقدمات و چند مبحث بصورت گذرا مطرح می شود، كه با توجه به اهمیت آشنایی با این مفاهیم در بحث طراحی می تواند بسیار مفید باشد.

تعاریف و مفاهیم:

مدل مدور (Circular Mil) :

میل مدور یكی از واحدهای متداول بین كننده سطح مقطع هادیها می‌باشد. وقتی كه قطر هادی برابر با یك میل (mil) باشد، سطح مقطع هادی طبق روابط زیر و با توجه به شكل یك میل مدور خواهد بود.

(mil) قطر هادی D =

(CM) سطح مقطع هادی A=

1 mil = 0.001 inch

1 inch = 2.54 cm

(1-1)

ضریب شكل موج (From Factor) :

ضریب شكل موج برابر با نسبت مقدار rms موج ولتاژ مورد استفاده به مقدار میانگین این شكل موج است، كه بدین ترتیب برای هر شكل موج مشخصه موجود، این ضریب متفاوت خواهد بود. برای مواردی كه از موج متناوب سینوسی استفاده می شود، مقدار این ضریب برابر با 11/1 در نظر گرفته خواهد شد.

(2-1)

در شكل موج سینوسی روابط 3-1 و 4-1 برقرار می باشند:

(3-1) و (4-1)

و از روابط قبل برای موج سینوسی بدست می آید:

(5-1)

ضریب انباشتگی در سطح مقطع (Stacking Factor) :

ضریب انباشتگی در سطح مقطع برای بیان این واقعیت مطرح می‌شود كه، سطح مقطع محاسبه شده هسته همیشه از مقدار واقعی سطح مقطع آهن هسته بیشتر است. بنابراین برای استفاده از پارامتر سطح مقطع در فرمولها باید این ضریب را كه مقدار آن اغلب عددی نزدیك یك بوده و تقریباً 0.9 و یا 0.95 می باشد، به مقدار سطح مقطع ضرب كرد.

در اغلب موارد و نیز در این پروژه فاكتور انباشتگی با حرف كوچك s نمایش داده می شود.

معرفی دو فرمول اساسی در طراحی‌ها:

در طراحی ترانسها دو فرمول اساسی كاربرد زیادی دارند كه در زیر آورده شده اند. با استفاده از این دو فرمول می توان به نتایج ارزشمندی رسید و روند طراحی را بصورت مدون و مشخص ارائه نمود. در این روابط مقدار ضریب انباشتگی سطح مقطع (s) را تقریباً برابر با یك در نظر گرفته ایم.

فرمول ولتاژ:

در این فرمول مقدار موثر تولید شده در یك سیم پیچی توسط رابطه (6-1) بیان می شود:

(6-1)

F : ضریب شكل موج

f : فركانس (Hz)

a : سطح مقطع هسته

N : تعداد دور سیم پیچی

B : چگالی شار مغناطیسی

: ولتاژ تولید شده در سیم پیچی (ولت)

با استفاده از این رابطه می توان یكی از مهمترین پارامترهای طراحی یعنی تعداد دور به ازای هر ولت را براحتی محاسبه كرد و با توجه به شكل موج ولتاژ مورد استفاده یك رابطه مشخص بین این پارامتر و پارامترهای دیگر بدست آورد:

(7-1)

اگر در رابطه (7-1) مقدار a بجای برحسب بیان شود و نیز مقدار F هم برای موج سینوسی شكل در فرمول جاگذاری شود، رابطه (8-1) بدست خواهد آمد:

(8-1)

فرمول ظرفیت توان:

این فرمول مقدار توانی را كه در یك هسته مشخص با چگالی جریان مشخص و در یك فركانس معین می تواند تولید شود بیان می‌شود:

(9-1)

J : چگالی جریان سیم

f : فركانس (Hz)

W : مساحت پنجره هسته

a : سطح مقطع هسته

B : چگالی شار مغناطیسی

P : ظرفیت توان تولیدی (ولت آمپر)

با استفاده از این رابطه نیز می توان یكی دیگر از فاكتورهای مهم در طراحی را بدست آورد. این فاكتور كه در واقع حاصلضرب دو پارامتر W و a می باشد، با نام حاصلضرب Wa ، شناخته می شود و در حالتی كه مقدار a و W را با واحد ، و مقدار J را بر حسب بیان شده و رابطه (9-1) را مرتب كنیم، رابطه (10-1) بدست خواهد آمد كه از مهمترین و پرمصرف ترین روابط در طراحی می‌باشد:

(10-1)

در روابط (9-1) و (10-1) ، اگر میزان چگالی جریان را با پارامتر دیگری كه دارای واحد اندازه گیری معكوس چگالی جریان قبلی است، بیان كنیم و پارامتر جدید را با S نمایش دهیم، بعد از اعمال سایر ضرایب معادل سازی، روابط (11-1) و (12-1) بدست خواهد آمد كه در آن واحد سنجش چگالی جریان جدید (S) برابر با میل مدور بر آمپر بیان می گردد:

(11-1)

(12-1)

تلفات و افت ولتاژ در ترانسفورماتورها:

فلز هسته مانند سیمهای مسی توسط یك شار مغناطیسی متغیر لینك می شود. در نتیجه این شار یك جریان گردشی در هسته القا می‌شود. این جریان كه eddy current نامیده می شود به همراه اثری دیگر بنام هیسترزیس یك تلفات توان به شكل گرما در آهن هسته ایجاد می كنند، كه اغلب آن را تلفات آهن می گویند.

همچنین جریان بی باری در سیم پیچی اولیه با مقاومت سیم مسی روبرو می شود كه باعث ایجاد تلفات و نیز افت ولتاژ می شود. این تلفات مستقل از بار بوده و به همراه تلفات آهن بخش عمده تلفات بی باری را تشكیل می دهند.

علاوه بر موارد بالا جریان بار كه از مقاومت سیمهای اولیه و ثانویه عبور می كنند، تلفات را بوجود می آورد كه سیمهای مسی را گرم می كند و ایجاد افت ولتاژ می كند. این تلفات را تلفات بار می گویند. تلفات توان هسته آهنی و جریان های بار سیم پیچ اولیه هم فاز می‌باشد و بنابراین بطور مستقیم جمع پذیرند. این تلفات قسمت غالب تلفات توان را جواب می دهند و اغلب تنها فاكتوری می باشند كه در طراحی ها به حساب آورده می شوند.

منابع دیگر تلفات از جمله تلفات ناشی از جریان مغناطیس كنندگی نیز وجود دارند. این جریان به راكتانس سیم پیچی اولیه مربوط می‌باشد و مستقل از بار است. بخاطر اینكه این جریان نسبتاً راكتیو است، تلفات ناشی از آن نیز با تلفات توان هسته و جریان های بار هم فاز نمی باشد و نمی تواند بطور مستقیم با آنها جمع شود و زمانیكه این مقادیر باید به حساب آورده شوند (كه البته تقریباً به ندرت و در تعداد كمی از ترانسهای قدرت) باید بصورت برداری وارد محاسبات گردند. خازن پراكنده و اندوكتانس نشتی دو فاكتور مهمی هستند كه در تلفات و سایر پدیده های نامطلوب اثر می گذارند.

فهرست مطالب

عنوان

مقدمه

فصل اول: مفاهیم اساسی در طراحی

فصل دوم: هسته ترانسفورماتور

فصل سوم: سیم پیچی ترانسفورماتور

فصل چهارم: طراحی ترانسفورماتور

منابع و مراجع

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

بررسی اصول طراحی روشنایی ایستگاه مترو پانزده خرداد

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 435 کیلو بایت
تعداد صفحات 60
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

بررسی اصول طراحی روشنایی ایستگاه مترو پانزده خرداد

مقدمه :

یکی از مهم ترین بخش از تاسیسات مترو ، روشنایی آن می باشد .

به دلیل آنکه مترو از هیچ گونه نور طبیعی نمی تواند استفاده کند بحث روشنایی و طراحی آن از اهمیت زیادی برخوردار است . روشنایی بایستی رضایت بخش باشد تا پرسنلی که در ایستگاه مشغول کار هستند دچار خستگی چشم، سر درد و نقص در بینایی نشوند وهمچنین مسافران در مدت زمانی که در ایستگاه هستند احساس خستگی ننمایند .

دراین پروژه به بیان انواع تاسیسات در مترو به خصوص محاسبات شدت روشنایی ، روشنایی اضطراری ،تعیین سطح مقطع کابل ها ، چگونگی استفاده از فیوزها و کلیدها و مشخصات الکتریکی آنها می پردازیم .

مصارف مهم یک ایستگاه عبارتند از :

١) مدارات روشنایی

٢) هواسازها

٣) پمپ های جمع کننده آب های سطحی

٤) هوا کش ها

٥) هیترها

٦) پریزها

٧) موتورگیت های بلیت فروشی

٨) upsهای علائم و مخابرات

چگونگی تامین برق ایستگاه :

به این ایستگاه دو فیوز 20 kv از پست های عباس آباد و شهر ری وارد می شود .

( از دو فیوز استفاده شده است تا ضریب خاموشی در استگاه را کاهش دهند).

قسمت شرقی ایستگاه از فیوز 20 kv شهر ری و قسمت غربی ایستگاه از فیوز20 kv عباس آباد تغذیه می نمایند . جهت پائین آوردن ولتا ژ تا حد کار کردن دستگاه ها و تاسیسات از دو ترانس خشک 20 / 400 kv با اتصال ستاره- مثلث ، ساخت کارخانه شانگهای چین در دو قسمت غربی و شرقی ایستگاه استفاده شده است .

مهم ترین اتاق فنی در هر ایستگاه که انشئابات در آنجا تقسیم می شود اتاق LPS می –با شد که ترانس 20 / 400 kv در آن قرار گرفته است .

LPS سه قسمت عمده را تغذیه می کند :

١) تابلوهای MLP ( Moin Lihting Panel ) مربوط به تابلوی مدارات روشنایی

٢) تابلوهای μcc مربوط به هوا سازها

٣) قسمت های فرعی دیگر مثل upsهای مخابرات ، علائم و … .

● مدارات روشنایی در سکوی شرقی از MLP1 که آن هم به نوبه خود از lps1 تغذیه می کنند، انرژی می گیرند .

● مدارات روشنایی در سکوی غربی از MLP2 که آن هم به نوبه خود از lps2 تغذیه می کنند، انرژی می گیرند .

● بین MLP1 و MLP2 ، chenge over sowich وجود نداشته و با قطع هر قید ورودی به MLP ها ، همان قسمت از ایستگاه از روشنایی اضطراری لستفاده می کند.

بر خلاف مدارات روشنایی ، تغذیه مربوط به هواسازها از هر دو LPS می باشد و با قطع شدن هر یک از LPS ها ، هواساز می تواند از LPS دیگر تغذیه نماید که ابن کار توسط chenge over sowich صورت می گیرد .

تغذیه UPS های علائم و مخابرات هم شبیه تغذیه هواسازها می باشد.

در شکل زیر دیاگرام اصلی مربوط به تاسیسات رسم شده است :

LP-1-1 20KV/400 V

MLP1

LP-1-2 LPS1 پست شهرری

MCC

LP-2-1

MLP2 20 KV/400 V

LP-2-2 پست عباس آباد

LPS2

LP-2-3

MCC

تابلو های روشنائی :

تابلوهای روشنائی بنا بر اصلی و فرعی بودن به دو دسته تقسیم می شوند که هر کدام بخشی از مدارات روشنائی را تغذیه می کند.

١) تابلوهای MLP :

این تابلوها به دو دسته تقسیم می شوند :

● MLP1 : که قسمت شرقی ایستگاه را از نظر روشنائی تغذیه می کند .

● MLP2 : که قسمت شرقی ایستگاه را از نظر روشنائی تغذیه می کند .

٢) تابلوهایLP :

برای تغذیه روشنائی قسمت هواسازها و قسمت اداری ایستگاه می باشند .

تجهیزات سیستم روشنایی:

1- تابلوی برق شامل :

كلید اتوماتیك اصلی

(جهت حفاظت در مقابل خطرهای اضافه بار و جریانهای مختلف اتصال كوتاه و همچنین سنجش مقدار واقعی جریان موثر بكار می رود)

كلید فیوز كاردی

(جهت حفاظت در اثر اضافه شدن جریان در یك زمان مشخص و جلوگیری از عبور جریان بیش از حد از مدار بكار می رود)

فیوزهای باكس (جهت حفاظت مدار از جریانهای كم تا جریان نامی اتصال كوتاه بكا رمی رود)

كلیدهای مینیاتوری

(جهت حفاظت در مقابل اتصال كوتاه و همچنین جهت قطع و وصل جریان مورد استفاده قرار می گیرند )

كنتاكتورهای فرمان و قدرت

(جهت قطع و وصل در حالت های كاری مورد استفاده قرار می گیرند)

-اندیكاتورهای اندازه گیری (مقدار ولتاژ و آمپراژ را نشان می دهند)

-لامپهای سیگنال

-كلیدهای قطع و وصل

-شستی های استپ و استارت(stop start)

2- سیم ها و كابل های انتقال دهنده برق

3- جعبه های تقسیم و ترمینال ها

4- قاب ها و لامپ های تامین كننده روشنایی شامل :

-لامپ های كم مصرف 18 و 10 وات (آفتابی و مهتابی )

-لامپ های فلورسنت 40 و 20 وات (آفتابی ومهتابی )

-لامپ های رشته ای 40 و 60 و 100 وات

از این سیستم جهت تامین برق ساعت های دیجیتالی ابتدای سكوها حشره كش ها و نشان دهنده های برقی مختلف داخل و خارج ایستگاهها وتونل نیز مورد استفاده قرار می گیرد. این سیستم به صورت محلی از روی تابلو و همچنین بصورت اتوماتیك به وسیله سیستمBAS از طریق كامپیوترMU ایستگاه و یا مركز كنترل قابل كنترل و راهبری می باشد.

روشنایی اضطراری:

از این سیستم در زمان قطع برق روشنایی عادی جهت تامین روشنایی به منظور هدایت مسافرین به خارج از ایستگاه و یا سوار شدن مسافرین به قطار در حد محدود استفاده می شود.

روشنایی اضطراری در شرایط عادی نیز زیربار می باشد تا در مواقع ضروری بدون فوت وقت (روشنایی دائم و پایدار ) از این سیستم بهره برداری شود.

تجهیزات سیستم روشنایی اضطراری

1- باطری های تامین كننده جریان مورد نیاز مستقر در باطریخانه LPS ها

2- دستگاه شارژر شارژ باطریها در حالت نرمال و همچنین تغذیهD C ورودی به اینورتو را تامین می نماید.

3- اینورتر :دستگاهی است كه ورودیDC به خود را به خروجی AC متناوب تبدیل می نماید.

فهرست مطالب

عنوان صفحه

– مقدمه………………………………………………………………………………………………… 1

– مصارف مهم ایستگاه………………………………………………………………………….. 2

– تابلوهای روشنائی………………………………………………………………………………. 4

– روشنائی اضطراری……………………………………………………………………………. 7

*تابلو MLP1………………………………………………………………………………….. 9

*تابلو MLP2………………………………………………………………………………….. 13

– محاسبات مربوط به روشنائی………………………………………………………………. 17

*محاسبه روشنائی سكوها………………………………………………………………. 17

* محاسبه روشنائی برای سالن‌ بلیت‌فروشی و هال ورود به سكو……….. 20

* محاسبه روشنائی برای محل‌های اتاق مدیر ایستگاه به باجه بلیت‌فروشی- اتاق حسابداری 21

* محاسبه روشنائی راهروهای بخش تهویه و تهویه تونل…………………… 22

* محاسبه روشنائی تهویه تونل………………………………………………………… 23

* محاسبه روشنائی اتاق فنی……………………………………………………………. 25

* محاسبه روشنائی اتاق باتری………………………………………………………… 26

* محاسبه روشنائی اتاق كنترول محلی و اتاق حراست……………………….. 27

– محاسبه روشنایی بخش پله ورودی به ایستگاه………………………………………. 28

– تابلوهای فرعی روشنائی……………………………………………………………………… 29

– تعیین سطح مقطع كابل‌های تابلوهای اصلی…………………………………………….. 29

* تعیین سطح مقطع كابل تابلو MLP1………………………………………………… 29

* تعیین سطح مقطع كابل تابلو MLP2………………………………………………… 39

* تابلو LP-1-1………………………………………………………………………………….. 42

* تابلو LP-2-1………………………………………………………………………………….. 46

* تابلو LP-2-2………………………………………………………………………………….. 46

* تابلو LP-2-3………………………………………………………………………………….. 48

– سیستم جمع‌آوری آب‌های سطح‌الارضی………………………………………………… 51

– تعیین سطح مقطع كابل تابلوی DEWATERING- PANEL……………………….. 52

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

کاربرد ماهوراه ( انتشار امواج ) و ارتباط با سکو های دریایی

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 23.116 مگا بایت
تعداد صفحات 101
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

کاربرد ماهوراه ( انتشار امواج ) و ارتباط با سکو های دریایی

انتشار امواج ماوراء افق

کلیات

مقدمه

این فصل اختصاص به انتشار امواج ماوراء افق با استفاده ا لایه تروپوسفر در ارتفاعات چندین کیلومتری سطح زمین دارد. بطوریکه در فصول قبل بیان شد افق رادیویی یک فرستنده که آنتن آن در ارتفاع ht از سطح زمین قرار دارد با فرض آنکه از کلیه ارتفاعات مسیر صرفنظر و فقط انحنای سطح زمین مدنظر باشد از رابطه زیر تبعیت می نماید.

که بعنوان مثال برای شرایط هوای استاندارد 33/1=K و ارتفاع 30 متری آنتن این فاصله به حدود 6/22 کیلومتر بالغ می گردد. برای آنکه بتوان امواج را مستقیماً و بدون نیاز به ایستگاههای واسط به فواصلی دورتر از افق رادیویی ارسال داشت از تکنیکهای خاص می بایست بهره گرفت که یکی از مهمترین آنها با کارآئی مناسب بهره گیری از ارتباطات تروپواسکاتر می باشد که در این فصل به توضیحاتی در خصوص آن پرداخته می شود.

روش های ارتباطات ماوراء افق

روش های ارسال و دریافت امواج رادیویی با استفاده از هاپ های بلند و از طریق ارتباطات رادیویی ماورای افق عبارتند از:

ارتباطات HF و MF

در این روش از شکست و بازتاب برای ارسال امواج تا فواصل هزاران کیلومتر استفاده می شود. پهنای باند متوسط مجاز ارسال در حد یک یا دو کانال تلفنی است. محدودیت اساسی دیگری که برای استفاده از زیر باندهای این طیف وجود دارد وابستگی اینگونه ارتباطات به ساعت شبانه روز و شلوغی آن می باشد. این روش بویژه قبل از مطرح شدن ارتباطات ماهواره ای بطور وسیعی استفاده می گردید.

اسکاتر یونسفری

این روش از اسکاترینگ امواج رادیویی در لایه یونسفر (یک پدیده مشابه تروپواسکاتر) بهره می برد و در فرکانس های VHF تا MHz 100 می تواند هاپ هائی تا چندین هزار کیلومتر را تشکیل دهد.

پهنای باند متوسط در این روش خیلی محدود است، به طوریکه فقط امکان ارسال چند کانال تلفنی وجود دارد. همچنین محدودیت های ناشی از محوشدگی سبب شده است که از این روش بندرت استفاده شود.

ترکش های شهابی

در این روش از انعکاسات حاصل از دنباله های یونیزه شده شهابها که همیشه در لایه های بالای اتمسفر وجود دارند بهره گیری می شود. به خاطر فیزیک پدیده، پیوستگی ارسال تأمین نگردیده و امواج باید در قالب ترکشها ارسال شوند. این پدیده در حال مطالعه است و در حال حاضر مورد استفاده قرار نمی گیرد.

تروپواسکاتر

این روش که موضوع این مطالب را تشکیل می دهد، ارسال تا بیش از صد کانال تلفنی را با هاپ هائی تا صدها کیلومتر امکان پذیر می نماید. این فن آوری در برخی مواقع راه حل مناسبی برای شبکه های محلی با هاپ های طولانی قلمداد می گردد.

دیفرکشن (پراش)

این تکنیک، ارسال تعداد زیادی کانال تلفنی را تا فواصل کوتاهی فراتر از افق ممکن می سازد. این پدیده در ارتباطات سیار و در باندهای UHF/VHF مورد استفاده

می باشد .

ماهواره ها

مناسب ترین روش برای هاپ های خیلی طولانی (مثلاً ارتباطات بین قاره ای) است، اما جایگزینی شبکه های ماورای افق با آن بعضاً به خاطر هزینه و عدم ظرفیت کافی مقرون به صرفه نیست.

جایگاه فعلی ارتباطات تروپواسکاتر

با وجود اینکه امروزه ارتباطات مایکروویو و ماهواره در سطح وسیعی گسترش یافته، ارتباطات تروپواسکاتر هنوز در جهان دارای اهمیت هستند. بطور مثال طول یک هاپ در لینک های تروپو از لینک های ارتباطات مایکروویو بلندتر است و به Km 600~500 می رسد که خود دلیل خوبی برای اهمیت این نوع ارتباط می باشد.

ظرفیت و کیفیت ارتباطات تروپو نسبت به ارتباطات MF/HF در وضعیت بهتری قرار دارد، بطوریکه سیستم های تروپو قادرند بیش از 60 کانال صوتی دیجیتال یا بیش از 300 کانال صحبت آنالوگ و یا کانال تلویزیون تک رنگ را انتقال دهند (مسائل فنی برای ارسال کانال تلویزیون رنگی نیز مورد بررسی قرار گرفته است)

بعلت باریک بودن اشعه رادیویی در ارتباط تروپو، امنیت، بقا و قابلیت ضد پارازیت (اغتشاش) در مقایسه با مخابرات ماهواره در سطح بالاتری قرار دارد. برای لینک های ارتباطی با مجموع طول مساوی، هزینه اولیه و هزینه نگهداری آن در مقایسه با ارتباطات مایکروویو کمتر است. حتی در مقایسه با خطوط اجاره ای ماهواره هزینه هر کانال صوتی وقتی که گستره ارتباط تروپو کمتر از 400 کیلومتر باشد بمراتب پایین تر است. از طرفی تعداد دستگاههای مورد نیاز برای ارتباط تروپو از ارتباط مایکروویو با فاصله زیاد کمتر است، بنابراین پرسنل کمتر لازم بوده و امنیت سایت ها به راحتی تأمین می شود.

پهنای باند در ارتباط تروپو حدود صد برابر پهنای باند در ارتباط دنباله شهابی است. امنیت ارتباطات تروپواسکاتری نسبت به ارتباطات ماهواره ای و نیز شبکه های تلفن عمومی متفاوت می باشد. بنابراین ارتباطات تروپو بعنوان یک وسیلۀ ارتباطی کارآمد و مطمئن در برخی نواحی از قبیل بیابان، باتلاق، جنگل، جزایر و نواحی پرجمعیت دوردست و پراکنده می تواند پیشنهاد شود.

ارتباطات تروپو همچنین به عنوان یک روش ارتباطی قابل رقابت برای ایجاد لینک های ارتباطی در میدان های نفتی دور از ساحل می تواند مطرح شود. در انتشار تروپواسکاتری لکه های خورشیدی، طوفان های مغناطیسی و انفجارهای هسته ای اثری ندارند، از این رو برای ارتباطات نظامی در جنگ های هسته ای مناسب هستند.

تجهیزات تروپو قادرند اطلاعات تلفن دیجیتال، تلکس، فاکس و تصویر را انتقال دهند و نیز می توان آنها را در سنجش از راه دور، اندازه گیری از راه دور، تلویزیون تک رنگ و انتقال دیتا (با تغییرات در تجهیزات) بکار گرفت.

مشخصات و کاربردهای اصلی

مشخصات اصلی

مشخصه های اصلی سیستم های ترواسکاتر را می توان در موارد زیر خلاصه نمود:

  • مسیرهای طولانی تا چند صد کیلومتر
  • تضعیف مسیر خیلی بالا
  • توان تشعشعی زیاد در فرکانس های رادیویی مربوطه
  • آنتن های با گین بالا (سهمیگون های بزرگ)
  • گیرنده های کم نویز و خیلی حساس
  • محدودۀ فرکانسی MHz 5000 – 200
  • مدولاسیون فرکانس
  • ظرفیت ترافیک بیش از 120 کانال تلفنی
  • پهنای باند محدود
  • بهره گیری از روش تنوع فاصله آنتن[1] جهت بهبود کیفیت دریافت امواج رادیویی

کاربردهای اصلی

بلحاظ کاربردی، داشتن هاپهای بلند را بعنوان جالبترین مشخصه ارتباطات تروپواسکاتر می توان نام برد. این هاپهای بلند نیازی به تکرار کننده های واسطه نداشته و مسافتهائی بزرگتر از لینک های مایکروویو با دید مستقیم رادیویی را تأمین می نمایند. این خاصیت بویژه در مواردی که بلحاظ مسائل طبیعی مشکلاتی از نظر ارتباطی وجود دارد همچون موارد زیر مفید است:

  • ارتباط بین ایستگاهها در بیابان یا جنگل
  • ارتباط یک جزیره دوردست با خشکی و یا جزیرۀ دیگر
  • شبکه های نظامی که بایستی از امکان خرابکاری در ایستگاههای تکرارکننده مصون بمانند.
  • ارتباط یک سکوی نفتی دوردست در دریا با دفاتر و کارخانه ها در ساحل

سیستم های تروپواسکاتر قادرند سرویس های تلفنی، فاکس، تصویر، سنجش از راه دور[2] و تلویزیون تک رنگ را تأمین کنند و با بهره گیری از تجهیزات اصلاح خطا برای تبادل دیتا مورد استفاده قرار گیرند. این سیستم ها جهت برقراری لینک های محرمانه با اهداف خاص مانند ترانک های ارتباطی نظامی با ظرفیت کم و یا متوسط در لینک های تروپوی تاکتیکی کاربرد داشته و علاوه بر آن با شبکه های سرویس دیجیتالی مجتمع، ISDN[3] سازگار شده و بعنوان یک وسیله ارتباط بین دو نقطه در سیستم های دفاع هوائی خودکار بکار می روند.

مزایای سیستم های تروپواسکاتر

مهمترین فواید سیستم های ترواسکاتر بصورت زیر خلاصه می شوند:

  1. امکان ارتباط در مسیر طولانی بطوریکه هر هاپ می تواند طولی به اندازه صدها کیلومتر یعنی حدود ده برابر طول یک هاپ ارتباط دید مستقیم معمولی داشته باشد.
  2. امکان طراحی ساده برای سطوح ناهموار، چرا که تنها نکته مهم در طراحی سیستم تروپواسکاتر، انتخاب سایت ها بگونه ای است که در آنها آنتن ها تا حد امکان بصورت افقی یا کمی متمایل به طرف پایین جهت گیری شوند پس نوع و چگونگی عوارض زمین دخالت کمی در طراحی سیستم دارند.
  3. پوشش نواحی بسیار وسیع، که با چند هاپ قابل تأمین است.
  4. عدم نیاز به تکرار کننده به دلیل بلندی طول هاپ
  5. کاهش تعداد ایستگاهها و استفاده بهینه از طیف فرکانسی به دلیل افزایش طول هاپ
  6. کاهش مشکلات ناشی از تعمیر و نگهداری به دلیل کاهش تعداد ایستگاهها
  7. افزایش ضریب ایمنی یک سیستم به دلیل کاهش تعداد ایستگاهها
  8. سیستم تروپواسکاتر روشی مناسب برای ارتباط سکوهای نفتی دور از ساحل با نرخ ارسال 2 تا 8 مگابیت در ثانیه و برای فواصل 100 تا500 کیلومتر محسوب می گردد.
  9. به دلیل کاهش تعداد تکرارکننده و به دنبال آن ساختمان ها، جاده ها، تجهیزات تغذیه الکتریکی، لوازم یدکی، دستگاههای اندازه گیری و پرسنل نگهداری، هزینه ها کاهش می یابند.

10. مصونیت بالا، در برابر قطع شدن مسیر موج[4] ، به دلیل استفاده از آنتن هائی با پهنای اشعه[5] بسیار باریک

11. انتشار تروپوسفریک بعلت مصونیت نسبی در مقابل اثرات منفی لکه های خورشیدی[6] ، طوفان های مغناطیسی[7] و انفجارهای هسته ای[8] برای ارتباطات نظامی در جنگ های هسته ای مناسب هستند.

12. هزینه زیاد برای ایجاد یک سیستم رادیویی تروپواسکاتری در مقایسه با فواید این نوع سیستم ها می تواند قابل چشم پوشی باشد.

انتشار امواج تروپوسفر

تروپوسفر پایین ترین لایه اتمسفر است که در آن معمولاً با افزایش ارتفاع، دما کاهش می یابد. گسترش این ناحیه از سطح زمین تا ارتفاع 9 کیلومتر در قطب های زمین و 17 کیلومتر در استوا می باشد. در تروپوسفر تغییرات دما، فشار و رطوبت مثل ابر و باران بر انتشار امواج رادیویی از یک نقطه به نقطه دیگر تأثیر می گذارد.

یونیزاسیون گازهای اتمسفر در داخل تروپوسفر قابل چشم پوشی است ولی در ارتفاع 60 تا 1000 کیلومتری وجود این یون ها کاملاً محسوس است. این لایه ها ناحیه یونسفر را تشکیل می دهند که تأثیر قابل توجهی روی امواج رادیویی در فرکانسهای زیر 40 مگاهرتز می گذارد. در فرکانسهای بالای 40 مگاهرتز مسائل زیر مطرح می باشند:

  • پراکنده شدن امواج رادیویی بعلت نوسانات ضریب شکست متمرکز در یک مکان در تروپوسفر
  • بازتاب بعلت تغییرات ضریب شکست در لایه های افقی
  • داکتینگ بعلت گرادیان های منفی بزرگ در ضریب شکست

تمام این مکانیزم ها می توانند انرژی را به ماورای افق منتقل نمایند و منجر به تداخل بین یک مسیر رادیویی و مسیر دیگر بشوند. بازتاب، بیشتر، فرکانس های بین 30 تا 1000 مگاهرتز را تحت تأثیر قرار می دهد و پدیده داکتینگ، بیشتر در فرکانس های بالای 1000 مگاهرتز اتفاق می افتد. خوشبختانه اتفاق اخیر خیلی به ندرت روی زمین رخ می دهد و غالباً داکت ها در بالای دریاها وجود دارند.

بعلاوه تغییرات در ضریب شکست متناسب با ارتفاع سبب خم شدن امواج رادیویی مخصوصاً در وسعت افق رادیویی ماورای افق اپتیکی می شود. این پدیده در زوایای عمودی کوچک برای تمام فرکانس ها می تواند مهم باشد.

انتشار رادیویی، جدای از اثرات ضریب شکست، در فرکانس های بالای 3 گیگاهرتز در حضور باران های سنگین ممکن است شدیداً تحت تأثیر واقع شود، و در 15 گیگاهرتز و بالاتر تضعیف امواج به سبب اکسیژن و بخار آب در هوا اهمیت پیدا می کند. بعلاوه تضعیف بوسیله باران و گازهای اتمسفر موجب انتشار یک نویز حرارتی معادل خواهد شد.

علاوه بر موارد فوق اثرات زمین غالباً از اهمیت قابل توجهی برخوردار بوده و در فرکانس های بیشتر از 30 مگاهرتز حضور تپه ها و شکل آنها اثرات مهمی روی میزان انرژی میدان انتشار یافته در ماورای افق دارد. در فرکانس های بالاتر ساختمان ها و دیگر موانع اثرات قابل ملاحظه ای، بواسطه پراش و پراکندگی[9] و مکانیزم های بازتاب مستقیم، زمانیکه طول موج در مقایسه با ابعاد مانع کوچک باشد، بجای می گذارند.

هندسه مسیر امواج تروپواسکاتر

مقدمه

هندسه مسیر تروپواسکاتر نقش مهمی را در محاسبات طراحی بازی می کند و شامل پارامترهای مورد نیاز برای پیش بینی افت و اعوجاج مسیر می باشد. تعریف پارامترهای هندسی و فرمول اصلی مربوط به این پارامترها در این بخش مطرح خواهد شد. ابتدا به اطلاعات پایه و اساسی پرداخته و سپس به تعریف پارامترها و نیز برخی روابط اضافی اشاره می گردد.


1. Antenna Space Diversity

2. Remote Sensing

3. Integrated Services Digital Network ISDN

1. Interception

2. Beam Width

3. Sun Spots

4. Magnetic Storms

5. Nuclear Explosion

1. Scattering

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

مقالات رباتیک

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 14.817 مگا بایت
تعداد صفحات 40
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

رباتیک

چکیده

این مقاله الگوریتمی جدید برای مسئله برنامه ریزی مسیرکلی به یک هدف ، برای ربات متحرک را با استفاده از الگوریتم ژنتیک ارائه می دهد .الگوریتم ژنتیک برای یافتن مسیر بهینه برای ربات متحرک جهت حرکت در محیط استاتیک که توسط نقشه ای با گره ها و لینک ها بیان شده است ،بکار گرفته شده است.موقعیت هدف و موانع برای یافتن یک مسیر بهینه در محیط دو بعدی داده شده است .هر نقطه اتصال در شبکه ژنی است که با استفاده از کد باینری ارائه شده است.تعداد ژن ها در یک کروموزوم تابعی از تعداد موانع در نقشه (نمودار)می باشد.

بنابراین از یک کروموزوم با طول ثابت استفاده کردیم.مسیر ربات ایجاد شده ، در مفهوم کوتاهترین مسیر ،بهینه است .ربات دارای محل آغاز و محل هدف تحت فرضیه ای است که ربات از هر محل فقط یکبار می گذرد یا اصلا نمی گذرد.نتایج بدست آمده در شبیه سازی ؛قدرت الگوریتم پیشنهادی را تایید می نماید.

مقدمه

مسئله طراحی مسیر ربات متحرک را می توان بصورت ذیل بیان کرد:

داده های مسئله (محل شروع،محل هدف، نقشه ای دو بعدی مسیرهاكه شامل موانع ساكن می باشد).هدف بدست آوردن یک مسیر بدون تصادم بین دو نقطه خاص در ایفای معیار بهینه سازی با در نظر گرفتن محدودیت ها (به احتمال زیاد:کوتاهترین مسیر)می باشد. مسئله طراحی مسیر از نظر محاسباتی بسیار پر هزینه است.

با اینکه حجم زیادی از تحقیقات برای حل بیشتر این مسائل انجام شده است،با این وجود،روش های معمول ،غیر قابل انعطاف می باشند.

1.اهداف مختلف بهینه سازی و تغییرات اهداف

2. عدم قطعیت ها در محیط ها

3. محدودیت های متفاوت برای منابع محاسباتی

مرور و بازنگری روش های موجود برای حل مسئله طراحی مسیر ،در [1] ارائه شده است . روش های زیادی برای ایجاد یك مسیر بهینه از قبیل برنامه ریزی دینامیك و روش های تبدیل مسافت گزارش شده است .

در روش برنامه ریزی دینامیك اگر نقطه ی شروعSP و نقطه ی هدف GP باشد ، نقطه ی زیر هدف IP است.و روش تولید مسیر ،نحوه تعیین توالی زیر اهداف است که زیر اهداف خود از مجموعه IP (I=1 2 3 …) انتخاب می شوند.ما باید تمام مسیرهای ممکن را بررسی کرده و مسیر با کمترین مقدار هزینه را به عنوان مسیر بهینه انتخاب نمائیم.توان محاسباتی بسیار فراوانی بویژه در محیط های دارای زیر اهداف فراوان مورد نیاز است . در روش تبدیل مسافت ،کارطراحی مسیر ،محیطی را با شبکه یکنواخت می پوشاند و فواصل را از طریق فضای خالی ،از سلول هدف،منتشر می کند.قسمت پیشین موج مسافت ،حول موانع و در نهایت از طریق تمامی فضاهای آزاد در محیط جریان می یابد.برای هر نقطه شروع در محیط نمایانگر محل اولیه ربات متحرک ،کوتاهترین مسیر به مقصد،از طریق رفتن به قسمت پائین و از طریق شیب دارترین مسیر نزولی رسم شده است.با این وجود به هنگام وجود دو سلول یا بیشتر جهت گزینش با همان حداقل تبدیل فاصله ابهام مسیرهای بهینه وجود دارد. دو روش مذکور ملزم توان محاسباتی بسیار بالا در محیطی است که دارای تعداد زیاد اهداف فرعی (زیر اهداف)و موانع است.

محققان روش های فراوان را برای حل مسائل طراحی مسیر ربات های متحرک با وجود موانع ایستا و متحرک بر مبنای soft computing ،بیان کرده اند. soft computing متشکل از منطق فازی،شبکه های عصبی و محاسبات تکاملی است (الگوریتم های ژنتیک و تکاملی GA & EA).تاکنون تلاش های زیادی در استفاده از منطق فازی برای طراحی و برنامه ریزی حرکت ربات متحرک وجود داشته است .اخیرا استفاده از محاسبات تکاملی رواج فراوانی پیدا کرده و در واقع روشی است که به منظور بکارگیری در موقعیت هایی که دانش اولیه راجع حل مسئله وجود نداشته و یا اطلاعات محدود می باشد،قابلیت استفاده به گونه ای موثرتر،عمومی تر و راحت تر را داراست.

الگوریتم های ژنتیکی و تکامکلی نیازمند اطلاعات اشتقاقی یا برآوردهای فرمال اولیه از راه حل نیستند و از آنجائیکه طبیعتا تصادفی می باشند دارای قابلیت جستجوی کل فضای جواب با احتمال بیشتر پیدا کردن بهینه عمومی می باشند.

می توان تحقیق قبلی راجع طراحی مسیر را به صورت یکی از دو روش مقابل طبقه بندی کرد: مبتنی بر مدل و مبتنی بر سنسور .

در حالت مبتنی بر مدل ،مدل های منطقی از موانع شناخته شده ،برای تولید تصادم بدون مسیر بکار گرفته می شوند.در حالیکه در روش مبتنی بر سنسور ، کشف و اجتناب از موانع ناشناخته است.در این مقاله الگوریتمی جدید جهت بدست آوردن مسیر بهینه بر مبنای مدل پیشنهاد شده است.

ادامه مطالب مقاله بصورت ذیل مرتب شده اند :

در بخش 2 ،مقدمه ای مختصر راجع الگوریتم ژنتیک ارائه شده است .در بخش 3 ،فرمول سازی مسئله مورد بررسی واقع شده،در بخش 4 الگوریتم پیشنهادی ، معرفی و در بخش 5 نتایج شبیه سازی نشان داده شده است.

1.مسیریابی

مسئله مسیریابی ربات در چند حالت قابل بررسی است :

در یک مفهوم می توان مسیریابی روبات را در قالب تعقیب خط (عموما مسیری از پیش تعیین شده با رنگ متفاوت از زمینه ) معرفی نمود.روبات هایی با این کاربرد تحت عنوان مسیریاب شناخته می شوند . یکی از کاربرد های عمده این ربات ، حمل و نقل وسایل و کالاهای مختلف در کارخانجات ، بیمارستان ها ، فروشگاه ها ، کتابخانه ها و … میباشد .

ربات تعقیب خط تا حدی قادر به انجام وظیفه کتاب داری کتابخانه ها می باشد . به این صورت که بعد از دادن کد کتاب ، ربات با دنبال کردن مسیری که کد آن را تعیین میکند ، به محلی که کتاب در آن قرار گرفته می رود و کتاب را برداشته و به نزد ما می آورد .مثال دیگر این نوع ربات در بیمارستان های پیشرفته است ، کف بیمارستان های پیشرفته خط کشی هایی به رنگ های مختلف به منظور هدایت ربات های مسیریاب به محل های مختلف وجود دارد . (مثلا رنگ قرمز به اتاق جراحی یا آبی به اتاق زایمان.) بیمارانی که توانایی حرکت کردن و جا به جا شدن را ندارند و باید از ویلچر استفاده کنند ، این ویلچر نقش ربات تعقیب خط را دارد ، و بیمار را از روی مسیر مشخص به محل مطلوب می برد .

با توجه به وجود موانع (استاتیک و دینامیک) در محیط ،مسیریابی روبات در مفهومی کاربردی تر ،پیمودن مسیر مبدا تا مقصد بدون برخورد با موانع می باشد.مسلما با وجود تعداد زیاد موانع ،تعداد مسیرهای قابل عبور روبات بسیار زیاد خواهد بود و یقینا انتخاب کوتاه ترین مسیر توسط روبات برای حرکت از مبدا به مقصد ،دارای ارزش اجرایی بالایی خواهد بود.در این مقاله چنین مسئله ای مورد بررسی واقع شده است.نقاط مبدا و مقصد و نیز محل موانع به عنوان ورودی داده شده است ،نیز می دانیم موانع ایستا می باشند (در حالت وجود موانع پویا در عین نزدیکی بیشتر به شرایط واقعی ،روش های مورد استفاده بسیار پیچیده خواهند بود)و مسئله در حالت دو بعدی بررسی می شود (روبات بر روی صفحه حرکت می نماید). برای این منظور الگوریتم های مسیریابی با هدف انتخاب کوتاهترین مسیر قابل استفاده می باشند ،الگوریتم هایی که به منظور مسیریابی در شبکه ها قابلیت استفاده دارند.با این وجود در این بررسی از الگوریتم ژنتیک استفاده شده است . همچنین الگوریتم های ژنتیک و نیز دیگر روش های مشابه به منظور بهینه سازی مصرف انرژی روبات ،مسیر تغییر زاویه ازوی روبات ،زمان حرکت روبات و… قابل استفاده می باشند .

2.الگوریتم ژنتیک

GA در سال 1975 توسط Holland بر پایه تقلیدی از تکامل طبیعی یک جمعیت پایه ریزی شد به نحوی که کروموزوم ها به منظور خلق نسل جدید اجازه تولید مجدد داشته و جهت بقاء در نسل آینده به رقابت می پردازند.با گذشت زمان ،بر روی نسل ها ، fitness بهبود می یابد و در نهایت بهترین راه حل قابل حصول است .اولین جمعیت p(0) به طور تصادفی با 0و1 کد می شود در هر نسل ،t، مناسبترین عناصر برای حضور در mating pool انتخاب می شوند و با سه عملگر پایه ای ژنتیک ؛ تولید مثل،ادغام و جهش ؛ جهت تولید نسل جدید تکامل می یابند .بر پایه بقاء بهترین هامی توان نتیجه گرفت کروموزوم های بدست آمده با استفاده از روشی منتخب بهترین کروموزوم ها قابل حصول می باشند.

از جمله مزایای GA که این روش را جهت بکارگیری آن در مورد انتخاب متغیر مناسب می نماید می توان به توانایی پیدا کردن بهینه عمومی با سرعت بالا،امکان جستجو موازی چند نقطه و نیز فرار از بهینه های محلی اشاره نمود.

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

نحوه ارسال اطلاعات در مدل OSI

دسته بندی کامپیوتر و IT
فرمت فایل doc
حجم فایل 2.575 مگا بایت
تعداد صفحات 150
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

نحوه ارسال اطلاعات در مدل OSI

سیگنال ها و پروتکل ها

کامپیوتر های موجود در یک شبکه به طرق مختلفی می توانند با همدیگر ارتباط برقرار کنند اما بخش بزرگی از این فرآیند ربطی به ماهیت داده هایی که از طریق رسانه شبکه عبور می کند ندارد . قبل از اینکه داده هایی که کامپیوتر فرستنده تولید کرده است به کابل یا نوع دیگری از رسانه برسد به سیگنال هایی که متناسب با آن رسانه می باشد تجزیه می شود.این سیگنال ها ممکن است مثلا برای سیم های مسی ولتاژهای الکتریکی برای فیبر نوری پالس های نور و در شبکه های بی سیم امواج رادیویی و مادون قرمز باشند.این سیگنال ها کدی را تشکیل می دهند که رابط شبکه هر کامپیوتر گیرنده ای ٬آنرا به داده های باینری قابل درک با نرم افزار در حال اجرای روی آن کامپیوتر تبدیل می کند .

بعضی از شبکه ها متشکل از کامپیوتر های مشابهی هستند که دارای سیستم عامل و برنامه های یکسانی می باشند در صورتی که شبکه هایی هم وجود دارند که دارای سکوهای (platform) متفاوتی هستند و نرم افزارهایی را اجرا می کنند که کاملا با یکدیگر تفاوت دارند . ممکن است اینطور به نظر آید که برقراری ارتباط بین کامپیوترهای یکسان ساده تر از بین کامپیوتر های متفاوت است و البته در بعضی از موارد این نتیجه گیری صحیح می باشد. صرفنظر از نرم افزارهایی که در یک شبکه روی کامپیوترها اجرا می شود و صرفنظر از نوع آن کامپیوترها ، باید زبان مشترکی بین آنها وجود داشته باشد تا برقراری ارتباط میسر شود . این زبان مشترک پروتکل نامیده می شود و حتی در ساده ترین نوع تبادل اطلاعات ، کامپیوترها از تعداد زیادی از آنها استفاده می کنند.در واقع همانطور که برای اینکه دو نفر بتوانند با یکدیگر صحبت کنند باید از زبان مشترکی استفاده کنند کامپیوترها هم برای تبادل اطلاعات نیاز به یک یا چند پروتکل مشترک دارند .

یک پروتکل شبکه می تواند نسبتا ساده یا کاملا پیچیده باشد .در بعضی موارد پروتکل فقط یک کد است (مثلا الگویی از ولتاژهای الکتریکی ) که مقدار دودویی یک بیت را نشان می دهد و همانطور که می دانید این مقدار می تواند 0 یا 1 باشد. پروتکل های پیچیده تر شبکه می توانند سرویس هایی را ارائه دهند که بعضی از آنها در اینجا نام برده شده است:

اعلام دریافت بسته (packet acknowledgment) :که ارسال یک پیغام از طرف گیرنده به فرستنده مبنی بر دریافت یک یا چند بسته می باشد. یک بسته جزء بنیادی اطلاعات فرستاده شده روی یک شبکه محلی (LAN) می باشد.

بخش بندی (segmentation) : که در واقع به تقسیم کردن یک جریان داده طولانی به بخش های کوچکتر می باشد به صورتی که بتوان آنرا در داخل بسته ها ، روی یک شبکه انتقال داد .

کنترل جریان (flow control) : شامل پیغام هایی می باشد که از طرف گیرنده به فرستنده مبنی بر بالا یا پایین بردن سرعت انتقال داده فرستاده می شود .

تشخیص خطا (error detection) : شامل کدهای بخصوصی می باشد که در یک بسته وجود دارد و سیستم گیرنده از آنها برای اطمینان از اینکه داده های آن بسته سالم به مقصد رسیده است یا نه استفاده می کند .

تصحیح خطا (error correction) : پیغام هایی که توسط سیستم گیرنده تولید می شود و به اطلاع فرستنده می رسانند که بسته های معینی آسیب دیدند و باید دوباره فرستاده شوند .

فشرده سازی (data compression) : مکانیزمی است که در آن با حذف اطلاعات اضافه، مقدار داده ای را که باید از طریق شبکه فرستاده شود در حد امکان کم می کنند .

کدگذاری داده (data encryption) : مکانیزمی است برای محافظت از داده هایی که قرار است از طریق شبکه منتقل شود و در آن توسط کلیدی که سیستم گیرنده از آن مطلع است داده ها کد گذاری می شوند.

اغلب پروتکل ها بر مبنای استاندارد های عمومی می باشند که توسط یک کمیته مستقل تولید شده اند نه یک تولید کننده بخصوص. بدین صورت این تضمین وجود دارد که سیستم های مختلف می توانند از آنها به راحتی استفاده کنند .

معهذا هنوز تعدادی پروتکل وجود دارد که اختصاصی هستند و هرگز در بین عموم معرفی نشده اند مسئله مهمی که همیشه باید در نظر داشت این است که همه ی کامپیوتر های موجود در یک شبکه در طول فرآیند برقراری ارتباط و تبادل اطلاعات از پروتکل های گوناگون استفاده می کنند .کارهایی که پروتکل های مختلف در یک شبکه انجام می دهند در بخش هایی به نام لایه تقسیم می شوند که مدل OSI را تشکیل می دهند .

رابطه ی بین پروتکل ها

اغلب به مجموع پروتکل هایی که در لایه های مختلف مدل OSI وجود دارد پشته پروتکل اطلاق می شود .این مجموعه پروتکل ها به کمک همدیگر سرویس هایی را که یک برنامه بخصوص ممکن است نیاز داشته باشد ، ارائه می کنند و هیچ یک از آنها قابلیت انجام کار دیگری را ندارند به عنوان مثال اگر پروتکلی در یک لایه سرویس خاصی را ارائه می کند ، پروتکل های موجود در لایه های دیگر دقیقا آن سرویس خاص را ارائه تامین نمی کنند . نسبت به جهت جریان داده ها ، پروتکل های لایه های کنار همدیگر سرویس هایی را برای همدیگر تامین می کنند در یک شبکه ، اطلاعات از یک برنامه که در لایه بالایی پشته پروتکل قرار دارد سرچشمه می گیرد و متعاقبا لایه ها را به سمت پایین طی می کند .

پایین ترین بخش پشته پروتکل را رسانه شبکه تشکیل می دهد که وظیفه انتقال داده ها به کامپیوتر های دیگر موجود در شبکه را دارد .

وقتی داده ها از طریق شبکه به مقصد می رسند ، کامپیوتر گیرنده دقیقا عکس عملیاتی را که کامپیوتر فرستنده انجام داده است باید انجام دهد .

اطلاعات از لایه پایینی پشته به سمت برنامه گیرنده که در لایه بالایی قرار دارد عبور می کند و در هر لایه عملیاتی مشابه با آنچه در فرستنده در همان لایه انجام شده است ،اعمال می شود به عنوان مثال اگر پروتکلی در لایه سوم فرستنده مسئول کد گذاری اطلاعات می باشد ، همان پروتکل در لایه سوم گیرنده مسئول کد گشایی اطلاعات می باشد .به این صورت پروتکل های موجود در لایه های مختلف سیستم فرستنده با پروتکل های معادل خود که در همان لایه اولی در بخش گیرنده وجود دارند ارتباط بر قرار می کنند .شکل 2 این مطلب را نمایش می دهد.

تاریخچه پیدایش شبکه

در سال 1957 نخستین ماهواره، یعنی اسپوتنیک توسط اتحاد جماهیر شوروی سابق به فضا پرتاب شد. در همین دوران رقابت سختی از نظر تسلیحاتی بین دو ابرقدرت آن زمان جریان داشت و دنیا در دوران رقابت سختی از نظر تسلیحاتی بین دو ابر قدرت آن زمان جریان داشت و دنیا در دوران جنگ سرد به سر می برد. وزارت دفاع امریکا در واکنش به این اقدام رقیب نظامی خود، آژانس پروژه های تحقیقاتی پیشرفته یا آرپا (ARPA) را تاسیس کرد. یکی از پروژه های مهم این آژانس تامین ارتباطات در زمان جنگ جهانی احتمالی تعریف شده بود. در همین سال ها در مراکز تحقیقاتی غیر نظامی که بر امتداد دانشگاه ها بودند، تلاش برای اتصال کامپیوترها به یکدیگر در جریان بود. در آن زمان کامپیوتر های Mainframe از طریق ترمینال ها به کاربران سرویس می دادند. در اثر اهمیت یافتن این موضوع آژانس آرپا (ARPA) منابع مالی پروژه اتصال دو کامپیوتر از راه دور به یکدیگر را در دانشگاه MIT بر عهده گرفت. در اواخر سال 1960 اولین شبکه کامپیوتری بین چهار کامپیوتر که دو تای آنها در MIT، یکی در دانشگاه کالیفرنیا و دیگری در مرکز تحقیقاتی استنفورد قرار داشتند، راه اندازی شد. این شبکه آرپانت نامگذاری شد. در سال 1965 نخستین ارتباط راه دور بین دانشگاه MIT و یک مرکز دیگر نیز برقرار گردید.

در سال 1970 شرکت معتبر زیراکس یک مرکز تحقیقاتی در پالوآلتو تاسیس کرد. این مرکز در طول سال ها مهمترین فناوری های مرتبط با کامپیوتر را معرفی کرده است و از این نظریه به یک مرکز تحقیقاتی افسانه ای بدل گشته است. این مرکز تحقیقاتی که پارک (PARC) نیز نامیده می شود، به تحقیقات در زمینه شبکه های کامپیوتری پیوست. تا این سال ها شبکه آرپانت به امور نظامی اختصاص داشت، اما در سال 1927 به عموم معرفی شد. در این سال شبکه آرپانت مراکز کامپیوتری بسیاری از دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی را به هم متصل کرده بود. در سال 1927 نخستین نامه الکترونیکی از طریق شبکه منتقل گردید.

در این سال ها حرکتی غیر انتفاعی به نام MERIT که چندین دانشگاه بنیان گذار آن بوده اند، مشغول توسعه روش های اتصال کاربران ترمینال ها به کامپیوتر مرکزی یا میزبان بود. مهندسان پروژه MERIT در تلاش برای ایجاد ارتباط بین کامپیوتر ها، مجبور شدند تجهیزات لازم را خود طراحی کنند. آنان با طراحی تجهیزات واسطه برای مینی کامپیوتر DECPDP-11 نخستین بستر اصلی یا Backbone شبکه کامپیوتری را ساختند. تا سال ها نمونه های اصلاح شده این کامپیوتر با نام PCP یا Primary Communications Processor نقش میزبان را در شبکه ها ایفا می کرد. نخستین شبکه از این نوع که چندین ایالت را به هم متصل می کرد Michnet نام داشت.

روش اتصال کاربران به کامپیوتر میزبان در آن زمان به این صورت بود که یک نرم افزار خاص بر روی کامپیوتر مرکزی اجرا می شد. و ارتباط کاربران را برقرار می کرد. اما در سال 1976 نرم افزار جدیدی به نام Hermes عرضه شد که برای نخستین بار به کاربران اجازه می داد تا از طریق یک ترمینال به صورت تعاملی مستقیما به سیستم MERIT متصل شوند.این، نخستین باری بود که کاربران می توانستند در هنگام برقراری ارتباط از خود بپرسند: کدام میزبان؟

از وقایع مهم تاریخچه شبکه های کامپیوتری، ابداع روش سوئیچینگ بسته ای یا Packet Switching است. قبل از معرفی شدن این روش از سوئیچینگ مداری یا Circuit Switching برای تعیین مسیر ارتباطی استفاده می شد. اما در سال 1974 با پیدایش پروتکل ارتباطی TCP/IP از مفهوم Packet Switching استفاده گسترده تری شد. این پروتکل در سال 1982 جایگزین پروتکل NCP شد و به پروتکل استاندارد برای آرپانت تبدیل گشت. در همین زمان یک شاخه فرعی بنام MILnet در آرپانت همچنان از پروتکل قبلی پشتیبانی می کرد و به ارائه خدمات نظامی می پرداخت. با این تغییر و تحول، شبکه های زیادی به بخش تحقیقاتی این شبکه متصل شدند و آرپانت به اینترنت تبدیل گشت. در این سال ها حجم ارتباطات شبکه ای افزایش یافت و مفهوم ترافیک شبکه مطرح شد.

مفهوم شبکه

هسته اصلی سیستم های توزیع اطلاعات را شبکه های کامپیوتری تشکیل می دهند. مفهوم شبکه های کامپیوتری بر پایه اتصال کامپیوتر ها و دیگر تجهیزات سخت افزاری به یکدیگر برای ایجاد امکان ارتباط و تبادل اطلاعات استوار شده است. گروهی از کامپیوتر ها و دیگر تجهیزات متصل به هم را یک شبکه می نامند.

ساده ترین نوع شبكه با متصل كردن چند كامپیوتر به وسیله كابل های خاصی به وجود می آید . ممكن است یك چاپگر به یكی از كامپیوترها متصل باشد و با استفاده از این سیستم شبكه ٬ این چاپگر به اشتراك بقیه كامپیوترها نیز گذاشته شود . همچنین ممكن است چاپگر مستقیما به شبكه متصل شده باشد . سایر تجهیزات جانبی كامپیوتر نیز می توانند برای استفاده همه كاربران در یك شبكه به اشتراك گذاشته شوند . هر دستگاه با یك كابل به شبكه اتصال می یابد و دارای یك آدرس یگانه و منحمصر به فرد است ٬ كه در شبكه با آن آدرس شناخته می شود . به همین دلیل اطلاعات دقیقا به همان كامپیوتری كه مد نظر است فرستاده می شود و خطایی رخ نمی دهد . دسترسی به منابع به اشتراك گذاشته دارای ارزش بسیار زیادی است . یك منبع می تواند یك فایل ٬ متن ٬ چاپگر ٬ دیسك سخت ٬ مودم یا دسترسی به اینترنت باشد و حتی توانایی پردازش كامپیوترها نیز می تواند به اشتراك گذاشته شود . به اشتراك گذاشتن منابع بیان شده نوعی قابلیت سیستم عامل تحت شبكه است كه به كاربر امكان دسترسی به اطلاعات موجود در سایر كامپیوترهای شبكه را می دهد . نكته مهم در این سیستم این است كه سیستم عامل باید دارای امنیت باشد و باید بتواند در دسترسی به اطلاعات (به خصوص داده ها ) محدودیت ایجاد كند.

فهرست

فصل اول …………………………………………………………………………… 1

سیگنال ها و پروتکل ها ……………………………………………………….

فصل دوم ………………………………………………………………………….. 39

مدل OSI

فصل سوم…………………………………………………………………………. 54

پروتکل TCP/IP

فصل چهارم…………………………………………………………………………. 81

لایه اینترنت

فصل پنجم…………………………………………………………………………. 121

ارسال اطلاعات با استفاده از TCP/IP

فصل ششم…………………………………………………………………………. 129

مسیریابی

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

تجزیه تحلیل، پیچیدگیهای صنعت تجارت الكترونیك

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 29 کیلو بایت
تعداد صفحات 41
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

تجزیه تحلیل، پیچیدگیهای صنعتِ تجارت الكترونیك

مقدمه:

قبلا مشاهده كردیم كه چگونه تكنولوژیهای تجارت الكترونیك، اساس اقتصادی برخی تجارتها را تغییر می‌دهد. در این فصل جزئیات بیشتری را در مورد اینكه چگونه این پیچیدگیهای صنعتی، ساختارهای اقتصادی صنعت را تغییر می‌دهد بیان خواهیم كرد.

در ابتدا، دو اثری را كه گهگاهی با تكنولوژیهای اطلاعاتی قبلی مورد ملاحضه قرار گرفته، بررسی می‌كنیم: تغییر توازن قدرت در یك صنعت و هماهنگی بهتر فعالیتها، درون و مابین شركتها. سپس، سه اثر دیگری كه مستقیماً روی حلقه‌های ارزش (value chins) صنعت كه برتری زیادی به عنوان نتیجة تغییرات مهم در علم اقتصادِ تجارتی كه بوسیلة اینترنت آورده شده است، دارد را بررسی می‌كنیم.

این سه اثر عبارتند از: عدم مداخله، عدم یكپارچگی و تقارب دیجیتال حلقه‌های ارزش. گرچه این اثرات قبلاً مشاهده شد، اما آنها به عنوان نتیجة فوائد ویژه‌ای كه بوسیلة شبكة جهانی به ارمغان آورده شده، پر اهمیت‌تر شده‌اند.

تغییر قدرت صنعت

یكی از بهترین چهارچوب‌های شناخته شده برای تجزیه تحلیل صنعت، 5 مدل مؤثر porter می‌باشد. پورتر 5 ابزار كلیدی كه قابلیت سودآوری در یك صنعت را تعیین می‌كند، مشخص نمود. (شكل 1-6)

تهدید وارد شوندگان جدید در عرضة بازار

تهدید محصول یا خدمت جانشین

قدرت معامله خریداران

قدرت معامله عرضه كنندگان

مسابقة رقابتی مابین شركتهای موجود در صنعت.

قدرت معامله عرضه کنندگان

قدرت معامله خریداران

(شكل 1-6)

تهدید داوطلبان ورود جدید:

تهدید داوطلبان ورود جدید شرح می‌دهد كه چگونه یك شركت جدید یا یك شركت با صنعتی متفاوت می‌تواند به سادگی در یك صنعت خاص وارد وارد شود. موانع ورود به یك بازار خاص عبارتند از: احتیاج به سرمایه، دانش و مهارت. برای مثال در صنعت خودروسازی، موانع ورود عبارتند از: لزوم طراحی و بهبود مدل جدید، ساختن كارخانه مونتاژ خودرو، بستن تعداد زیادی قرارداد با تأمین كنندگان قطعات و ایجاد شبكة فروش. صنعت ورود به صنعت نرم افزار بر خلاف صنعت قبلی كه بدان اشاره گردید سهولت آن است، هم چنانكه این احتیاج كمتری به سرمایه‌گذاری در جهت توسعه محصول یا تجهیزات تولیدی در مقیاس بالا دارد.

سیستمهای IT هم چنین می‌توانند مانعی برای ورود ایجاد كنند.

برای مثال، برخی از خطوط هوائی در گذشته با سرمایه‌گذاری‌های قابل توجهی كه در سیستمهای رِزِرو كامپیوتری انجام دادند، موانع مهمی در ورود به سرمایه‌گذاری، برای واردشوندگان جدید می‌تواند بسیار مشكل باشد. با این وجود یكی از خصوصیات اینترنت آن است كه به داوطلبان جدید برای ورود به بازارهای موجود اجازة ورود می‌دهد، بدون آنكه احتیاج باشد با سرمایه‌گذاری عظیم سازمانی افراد حاضر در آنجا برابری یا رقابت كنند. بنابراین احتمالاً رقابت تازه واردین جدید در بسیاری صنایع افزایش می‌یابد. برای مثال اینترنت به فروشندگان اینترنتی كتاب نظیر Amazon.com اجازه می‌دهد كه با كتابفروشیهای سنتی رقابت كند، بدن آنكه احتیاج به سرمایه‌گذاری در یك سری كتابفروشی در خیابانهای بزرگ باشد.

تهدید جانشینی:

در برخی قسمتها، تجارت الكترونیك ماهیت مرغوبیت محصول را تغییر داده كه این به عنوان یك محصول جانشین طبقه‌بندی می‌شود. جانشینی در جائی به عنوان تهدید برای افراد حاضر در آن بازار مطرح می‌شود كه محصول جدیدی به بازار عرضه می‌شود. با خصوصیاتی عیناً همانند سرویس یا محصول موجود. مثال كلاسیك این مورد می‌تواند، جانشین كالسكه‌های اسبی با ماشینهای موتوردار یا جای‌گزینی قسمتهای مكانیكی ماشینها با كامپیوتر باشد. برای رهائی از این مشكل، دست‌اندركاران موجود می‌بایست محصولات تولیدی خود را به روز نگه داشته یا اینكه خود دست‌اندركار اصلی در تأمین محصولات جای‌گزین شوند.

همان طوری كه در فصل قبل ملاحضه گردید، بسیاری از محصولات یا خدمات جدید به وجود آمده‌اند تا بتوانند تا قسمتی، اگر نه به طور كامل، جایگزین چیزهای موجود شوند، برای مثال موسیقی آن‌لاین یا پست الكترونیك.

قدرت معاملة خریداران:

سومین عامل مهم كه احتیاج به توجه دارد، قدرت خریداران می‌باشد. جائی كه مقدار عرضه، نسبت به تقاضا زیادتر است یا جائی كه خریداران نسبت به عرضه كنندگان كمترند، خریداران ممكن است در موقعیت معاملة قویتری نسبت به فروشندگان باشند. قدرت معامله خریداران، همچنان كه اینترنت انتخاب عرضه كنندگان بالقوه را افزایش می‌دهد و اطلاعات بیشتری را در اختیار آنها قرار می‌دهد، ممكن است افزایش یابد. به بیان دیگر، اینترنت هم چنین می‌تواند به شركتهای صنعتی اجازه دهد خریدارن با پتانسیل بیشتر را شناسائی كرده و به موجب آن، قدرت خریداران را كاهش دهد. نتیجه به اینكه كدام عامل قویتر است بستگی خواهد داشت.

معاملة قدرت عرضه كنندگان:

عرضه كنندگان، در صنعت در همان موقعیتی نسبت به كارخانجات هستند كه كارخانجات نسبت به خریدارانشان دارند. بنابراین اینترنت می‌تواند تأثیرات مشابهی همانند آنچه در بالا شرح داده شد داشته باشد با وجود این افزایش یا كاهش قدرت ایشان، به چگونگی بكارگیری از تكنولوژی بستگی دارد.

مسابقة رقابتی مابین دست‌اندركاران موجود:

آخرین نیرو یا عامل، رقابت مابین دست‌اندركاران موجود در بازار می‌باشد. این عامل احتمالاً رو به افزایش است همچنان كه تجارت الكترونیك به طور عموم، كارائی خود را در صنعت زیاد، تولید را كم، هزینه‌معامله را كاهش داده و كارائی و زنجیرة عرضه را افزایش می‌دهد.

افزایش قدرت مشتریان:

انگلیسی‌ها معمولاً تمایلی كه از خدمات نامطلوب شكایت كنند، اما این ممكن است بوسیلة پایگاههای اینترنتی جدیدی كه به مردم این امكان را می‌دهد. در مورد سرویسهائی كه از شركتها یا دیگر سازمانها دریافت نموده‌اند شكایت كنند، تغییر كند. برای مثال یك شركت آلمانی به نام Dooyoo.deیك نسخة UK از پایگاههای آنها (شركتها و سازمانها) تهیه كرد، كه به افراد اجازه می‌دهد در خانة خود، امتیازِ خدمات و محصولات آنها را مورد بازبینی قرار داده و برای این مشاركت خود جایزه بگیرند. منتقدین در Dooyoo.uk بازای نوشتن هر عقیده‌ای 250 dooyoo miles می‌گیرند، در صورتی كه شخص دیگری نظر شما را بخواند 50 mile و 10 mile زمانی كه شما نظرات دیگران را مورد ارزیابی قرار دهید به شما تعلق قرار خواهد گرفت. هر 1000 dooyoo mile ارزشی به اندازة 1 پوند دارد كه قابلیت تبدیل به پول نقد یا اسناد یا اهدا كردن به یك مؤسسه‌ی خیریه را دارد. منتقدین تراز اول با قرار داده شدن در یك Hall of Fame (مكانی كه شهرت شخص افزایش می‌یابد) مورد تشویق قرار می گیرند.

تجزیه تحلیل سیستم ارزش:

دومین مدل از مدلهای پورتر كه به طور گسترده برای تجزیه تحلیل صنایع استفاده می‌شود، زنجیرة ارزش است. مدل پورتر، ماهیتاً با كاهش هزینه و افزودن ارزش افزودة فعالیتهای درونی شركتها سر و كار دارد. تجارت الكترونیك می‌تواند در این هدف، در تمام فعالیتهای زنجیرة ارزش كمك رسان باشد.

سه فعالیت اصلی یك فرایند تولید عبارتند از:

تداركات درونی: دریافت اقلام، انبار كردن و در اختیار قرار دادن آنها برای فرایند عملیات به مقدار مورد نیاز.

اقدام عملی: فرایند تولید

تداركات بیرونی: تحویل محصولات نهائی كارخانه، انبار كردن و توزیع آنها بین مشتریان

پورتر به این فعالیتهای پایة اصلی، دو فعالیت اصلی دیگر را نیز اضافه كرده است:

بازاریابی و فروش: پیدا كردن احتیاجاتِ مشتریان بالقوه و آگاه كردن آنها از محصولات و خدماتی كه می‌توان به آنها ارائه داد.

سرویس (یا خدمات بهد از فروش): هر گونه نیازی برای نصب یا توصیه‌های قبل از تحویل محصول و خدمات پس از فروش، و خدمات بعد از آن كه معامله صورت گرفت.

برای پشتیبانی این عوامل اصلی، می‌بایست شركتی پایه گذاری كرد كه تعدادی از فعالیتهای پشتیبانی را انجام دهد. پورتر این فعالیتها را به قرار زیر طبقه‌بندی كرده است:

تداركات: اقدام جهت یافتن عرضه كنندگان مواد مورد نیاز عملیاتی كه وارد سازمان می‌شوند. تداركات در مواردی مانند گفتگو در مورد كیفیت كالاهای عرضه شده با قیمتی قابل قبول و هم چنین تحویل با اطمینان كالا، مسؤل می‌باشد.

توسعة تكنولوژی: سازمان نیازمند آن است كه فرایندهای تولیدی خود را ارتقاء دهد، كارمندان را آموزش داده و با مدیریت نوآوریها این اطمینان را بدست آورد كه محصولاتش و رتبة كل كالاها و خدماتش، قابل رقابت باقی می‌مانند.

مدیریت منابع انسانی: استخدام، آموزش و مدیریت پرسنلی افرادی كه برای سازمان كار می‌كنن.

زیربنای شركت: مدیریت كلی شركت، شامل طرح ریزی و حسابداری.

همان طوری كه در فصل قبل مشاهده شد، تجارت الكترونیك می‌تواند كارائی تمام مراحل زنجیرة ارزش را بهبود بخشد. برای مثال در تداركات، لُجستیك، عملیات و غیره. بنابراین این حتی می‌تواند تأثیرات مهم خارجی بیشتری روی زنجیرة ارزش داشته باشد. زنجیرة ارزش در یك شركت، در یك ًسیستم ارزشً می‌تواند زنجیره‌های ارزش شركتهای دیگر را نیز بسط دهد. مزیت كلی رقابت یك سازمان، تنها به كارائی سازمان و كیفیت محصولاتش بستگی ندارد بلكه به تأمین كنندگان و شركایش، فروشندگان عمده و خریداران نیز وابسته است. تجارت الكترونیك می‌تواند روی ارتباطاتی كه ممكن است شركت با این سازمانها داشته باشد نظیر پیوستن به شبكة اطلاعات به اشتراك گذاشته شده، تأثیر بگذارد و هم چنین تأثیری مستقیم روی زنجیره‌های ارزش این سازمانها دارد.

مدل 3D:

تجارت الكترونیك، سه اثر مهم روی سیستم ارزش می‌گذارد كه برای راحتی می‌توان آنها را به نام 3D به خاطر سپرد.

اولاً، همان گونه كه از فصل 3 نشان داده شد، در بسیاری بازارها، واسطه‌ها یا دلالان حذف شدند یا به اصطلاح واسطه‌زدائی شد. دوم آنكه شركتها در بسیاری صنایع به دنبال ادغام در یكدیگرند، یا اساساً تجمع زدائی صورت گیرد.

و آخر اینكه، همان گونه كه در فصل 1 مطرح شد، تقارب یا نزدیكی دیجیتال، موانع بین بسیاری از صنایعی را كه در حال پایه ریزی تجارت الكترونیك بودند. شكست، از آن جمله می‌توان به ارتباطات تلفنی، كامپیوتری و الكترونیكی اشاره كرد.

واسطه زدائی / واسطه‌ گری مجدد:

اولین اثر روی سیستم ارزش، از تغییرات در اقتصاد زنجیرة عرضه ناشی می‌شود. در بسیاری از صنایع، این مسئله بسیار عادی است كه تولیدكنندگان و عرضه‌كنندگان كالاهای خود را بین واسطه‌ها یا دلالان توزیع كنند. دلایل بسیاری برای گرایش به سمت دلالان وجود دارد ولی معمولی‌ترین دلایل عبارتند از:

كمبود منابع مالی برای در دست گرفتن مستقیم بازار.

فروش ناكافی كه باعث می‌شود فروشنده به سمت راههای مفیدتر سوق داده شود.

اطلاعات و تماسهائی كه دلالان ایجاد می‌كنند.

تجاربی كه دلالان دارند.

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

بررسی انواع تجهیزات خانواده FACTS

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 3.977 مگا بایت
تعداد صفحات 60
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

بررسی انواع تجهیزات خانواده FACTS

فهرست

عنوان

فصل اول : پیشگفتار

1-1 مقدمه

1-2 محدودیت های انتقال توان در سیستم های قدرت

1-2-1 عبور توان در مسیرهای ناخواسته

1-2-2 ضرفیت توان خطوط انتقال

1-3 مشخصه باپذیری خطوط انتقال

1-3-1 محدودیت حرارتی

1-3-2 محدودیت افت ولتاژ

1-3-3 محدودیت پایداری

1-4 راه حل‌ها

1-4-1 كاهش امپدانس خط با نصب خازن سری

1-4-2 بهبود پرفیل ولتاژ در وسط خط

1-4-3 كنترل توان با تغییر زاویه قدرت

1-5 راه حل‌های‌ كلاسیك

1-5-1 بانك‌های خازنی سری با كلیدهای مكانیكی

1-5-2 بانك‌های خازنی وراكتوری موازی قابل كنترل با كلیدهای مكانیكی

1-5-3 جابجاگر فاز

فصل دوم : آشنایی اجمالی با ادوات FACTS

2-1 مقدمه

2-2 انواع اصلی كنترل كننده های FACTS

2-2-1 كنترل كننده‌های سری

2-2-1-1 جبران ساز سنكرون استاتیكی به صورت سری(SSSC)

2-2-1-2 كنترل كننده‌های انتقال توان میان خط(IPFC)

2-2-1-3 خازن سری با كنترل تریستوری (TCSC)

2-2-1-4 خازن سری قابل كلیدزنی با تریستور (TSSSC)

2-2-1-5 خازن سری قابل كلید زنی با تریستور (TSSC)

2-2-1-6 راكتور سری قابل كلید زنی با تریستور (TSSR)

2-2-1-7 راكتور با كنترل تریستوری (TCSR)

2-2-2 كنترل كننده‌های موازی

2-2-2-1 جبران كننده سنكرون استاتیكی(STATCOM)

2-2-2-2 مولد سنكرون استاتیكی (SSG)

2-2-2-3 جبران ساز توان راكتیو استاتیكی(SVC)

2-2-2-4 راكتور قابل كنترل با تریستور (TCR)

2-2-2-5 راكتور قابل كلیدزنی با تریستور(TSR)

2-2-2-6 خازن قابل كلیدزنی با تریستور (TSC)

2-2-2-7 مولد یا جذب كننده توان راكتیو (SVG)

2-2-2-8 سیستم توان راكتیو استاتیكی (SVS)

2-2-2-9 ترمز مقاومتی با كنترل تریستوری (TCBR)

2-2-3 كنترل كننده تركیبی سری – موازی

2-2-3-1 كنترل كننده یكپارچه انتقال توان (UPFC)

2-2-3-2 محدود كننده ولتاژ با كنترل تریستوری(TCVL)

2-2-3-3 تنظیم كننده ولتاژ با كنترل تریتسوری (TCVR)

2-2-3-4 جبران‌سازهای استاتیكی توان راكتیو SVC و STATCOM

2-3 مقایسه میان SVC و STATCOM

2-4 خازن سری كنترل شده با تریستور GTO (GCSC)

2-5 خازن سری سوئیچ شده با تریستور (TSSC)

2-6 خازن سری كنترل شده با تریستور (TCSC)

فصل سوم : بررسی انواع كاربردی ادوات FACTS

3-1 مقدمه

3-2 منبع ولتاژ سنكرون بر پایه سوئیچینگ مبدل

3-3 كنترل كننده توان عبوری بین خطی (IPFC)

3-4 جبرانگر سنكرون استاتیكی سری (SSSC)

3-5 جبرانگر سنكرون استاتیكی (STATCOM)

3-6 آشنایی با UPFC

3-6-1 تاثیر UPFC بر منحنی بارپذیری

3-6-2 معرفی UPFC

3-7 آشنایی با SMES

3-7-1 نحوه كار سیستم SMES

3-7-2 مقایسه SMES با دیگر ذخیره كننده های انرژی

3-8 آشنایی با UPQC

3-8-1 ساختار و وظایف UPQC

3-9 آشنایی با HVDCLIGHT

3-9-1 مزایای سیستم HVDCLIGHT

3-9-2 كاربرد سیستم HVDCLIGHT

3-9-3 عیب سیستم HVDCLIGHT

3-9-4 بررسی اضافه ولتاژهای داخلی در خطوط انتقال قدرت HVDC

3-10 مقایسه SCC و TCR از دیدگاه هارمونیك های تزریقی به شبكه توزیع

3-11 SVC

3-12 مبدل های منبع ولتاژ VSC

فصل چهارم : نتیجه گیری

منابع

فصل اول پیشگفتار1-1 مقدمه این نوشتار عهده دار معرفی ادوات جدید سیستم های مدرن انتقال انرژی می‌باشد که تحول زیادی را در بهره‌برداری و کنترل سیستمهای قدرت ایجاد خواهد کرد. با رشد روز افزون مصرف،سیستمهای انتقال انرژی با بحران محدودیت انتقال توان مواجه هستند.این محدودیتها عملاً بخاطر حفظ پایداری و تامین سطح مجاز ولتاژ بوجود می‌آیند.بنابراین ظرفیت بهره‌برداری عملی خطوط انتقال بسیار کمتر از ظرفیت واقعی خطوط که همان حد حرارتی آنهاست ، می‌باشد.این امر موجب عدم بهره برداری بهینه از سیستم‌های انتقال انرژی خواهد شد.یکی از راههای افزایش ظرفیت انتقال توان‌،‌احداث خطوط جدید است که این امر هم چندان ساده نیست ومشکلات فراوانی را به همراه دارد.با پیشرفت صنعت نیمه هادیها و استفاده آنها در سیستم قدرت،مفهوم سیستم های انتقال انرژی انعطاف‌پذیر(FACTS) مطرح شد که بدون احداث خطوط جدید بتوان از ظرفیت واقعی سیستم انتقال استفاده کرد.پیشرفت اخیر صنعت الکترونیک در طراحی کلیدهای نیمه هادی با قابلیت خاموش شدن و استفاده از آن در مبدل های منبع ولتاژ در سطح توان و ولتاژ سیستم قدرت علاوه بر معرفی ادوات جدیدتر،تحولی در مفهوم FACTS بوجود آورد و سیستمهای انتقال انرژی را بسیار کارآمدتر و موثرتر خواهد کرد . برای درک بهتر و شناساندن مشخصات برجسته این ادوات درقدم اول لازم است مشکلات موجود سیستم های انتقال انرژی شناسائی شوند.آنگاه راه حل های کلاسیک برای رفع آنها بیان می شوند.مبدل‌های منبع ولتاژ،که ساختار کلیه ادوات جدید FACTS بر آن استوار است در بخش بعدی مورد بحث قرار می گردد و در خاتمه نسل جدید ادوات FACTS معرفی می شوند . 1-2 محدودیتهای انتقال توان در سیستمهای قدرت یک سیستم قدرت از سه قسمت عمده تولید،انتقال و مصرف تشکیل شده است. هدف یک مهندس بهره‌بردار قدرت این است که توان خواسته شده مصرف‌کننده را تحت ولتاژ ثابت و فرکانس معین تامین نماید.از لحاظ کنترل روی مصرف کننده نمی توان محدودیت زیادی اعمال کرد زیرا او خریدار است و خواسته هایش باید تامین شود.در نتیجه ، کنترل اصلی در شبکه برق روی بخش تولید و انتقال است.حالت مطلوب در سیستم تولید و انتقال این است که این سیستم بایستی قابلیت تولید و انتقال توان خواسته شده را دارا باشد.معمولاً در طراحی اولیه،این خواسته در نظر گرفته می شود.ولی با گذشت زمان تغییراتی از قبیل رشد مصرف،اتصال شبکه‌های دیگر به شبکه قبلی و تاسیس نیروگاهها و خطوط انتقال جدید و … این تعادل را بر هم زده و محدودیت هایی را در بهره ‌برداری از شبکه قدرت بوجود می آورند. گسترش سیستم های قدرت و به هم پیوستن آنها در دو ناحیه متمایز صورت گرفت. ناحیه ای با درصد جمعیت زیاد و وجود نیروگاه های نزدیک به مصرف که توسعه سیستم قدرت را تبدیل به یک شبکه به هم‌پیوسته غربالی تبدیل کرده است ، مثل شبکه های قدرت در اروپا و شرق ایالات متحده آمریكا و ناحیه‌ای که مقدار توان عظیمی را از نیروگاههای آبی به مراکز مصرف در فواصل دور تحویل می دهد.از قبیل سیستمهای موجود در کانادا و برزیل . الحاق شبکه‌ها به هم علاوه بر مزیت فراوانی که در برداشت،مشکلات عدیده‌ای را هم به همراه آورد. مشکلی که در انتقال توان سیستم‌های به هم پیوسته غربالی وجود دارد، عبور توان در مسیرهای ناخواسته است که به عنوان مشکل توان در حلقه شناخته می شود.عبور این توان در مسیرهای ناخواسته موجب افزایش بار غیر مجاز و عدم بهره‌برداری بهینه از سیستم خواهد شد.لذا بایستی به طریقی توان عبوری از یک مسیر را کنترل نموده و از طرفی برای سیستم های انتقال انرژی طولانی مسئله توان در حلقه مشکل ساز نیست بلکه مشکل عمده در این سیستم ها ، مسئله پایداری گذرا و افت ولتاژ غیر مجاز است.به این معنی که برای حفظ پایداری شبکه و تثبیت سطح ولتاژ مجاز،توان عبوری در سیستم انتقال باید محدود شود.بر این اساس،حالت ایده‌آل یک سیستم انتقال انرژی موقعی است که : 1. کنترل توان در مسیرهای خواسته شده انجام پذیرد. 2. ظرفیت بهره برداری کلیه خطوط در حد ظرفیت حرارتی قرار داشته باشد.در نتیجه مشکلات عمده در بهره‌برداری از سیستم‌های انتقال انرژی عبارتند از عبور توان در مسیرهای ناخواسته و عدم بهره‌برداری از ظرفیت سیستم‌های انتقال در حد ظرفیت حرارتی. 1-2-1 عبور توان در مسیرهای ناخواسته برای بررسی مسئله عبور توان در مسیرهای ناخواسته ، سیستم شکل (1-1) زیر را در نظر بگیرید. شکل (1-1) سیستم مورد مطالعه برای مساله توان در حلقهدر این سیستم دو ژنراتور A وB به ترتیب با تولید MW2000 وMW 1000،توان درخواستیMW3000 را از طریق خطوط AC با قدرت انتقالیMW 2000،(MW1000)AB،(MW1250) BC به بار نقطه C تحویل می دهند.قابل ذکر است که عبور توان در یک شبکه بعلت پارامترهای خطوط انتقالی به آسانی قابل کنترل نیست و در نتیجه،همانطور که در شکل نشان داده شده است ، خط BC بیش از قدرت نامی خویش توان انتقال می دهد.در حالیکه خطوط AC و AB هنوز توانائی انتقال توان بیشتر را دارند.اگر مصرف کننده C بخواهد توان بیشتری را تقاضا کند با وجود ظرفیت خالی خطوط مذکور انتقال توان به این مصرف کننده بخاطر افزایش بار خط BC امکان پذیر نخواهد بود. 1-2-2 ظرفیت توان خطوط انتقال برای بررسی مشکل دیگر سیستم های انتقال انرژی(عدم بهره برداری از ظرفیت کامل خطوط)لازم است مشخصه بار پذیری خطوط انتقال و مسایل وابسته به آن شناسائی شوند . 1-3 مشخصه بار پذیری خطوط انتقال سیستم های خطوط انتقال انرژی که توان نیروگاه های دور دست را به مصرف کننده می رسانند،به خاطر مسایل پایداری و افت ولتاژ،ظرفیت بارپذیری خطوط با مقدار واقعی آن تفاوت زیادی خواهد داشت. بارپذیری یک خط طبق تعریف برابر با حد بارگذاری خط (برحسب درصدی از بار امپدانس ضربه)در محدوده های مشخص حرارتی،افت ولتاژ و پایداری است. برای نخستین بار آقای Clair.St درسال 1953میلادی این مفهوم را مطرح کرد و بر اساس ملاحظات علمی و تجربی،منحنی‌های قابلیت انتقال توان خطوط را در محدوده ولتاژ 330 کیلووات و تا طول 400‌مایل را بدست آورد .این منحنی‌ها(که به نام خودش مشهور است)ابزار ارزشمندی برای مهندسان طراحی سیستم‌های انتقال برای تخمین سریع حدود حداکثر بارگذاری خطوط است بعدها کار او بصورت محاسباتی تعمیم داده شده است بر اساس این مطالعات مشخصه بارپذیری خطوط انتقال توسعه سه عامل محدود می‌شود: محدودیت حرارتی،محدودیت افت ولتاژ و محدودیت پایداری. برای بررسی این محدودیت ها سیستم شکل (2-1) را در نظر می گیریم که دو انتهای سیستم انتقال(پایانه ارسالی و پایانه دریافتی)توسط مدل تونن آن نشان داده شده است. شکل(2-1). مدل ساده شده شبکه برای مطالعه مشخصه بارپذیری1-3-1 محدودیت حرارتی (Thermal Limits)حرارت حاصل از عبور جریان خطوط انتقال دوتاثیر نامطلوب دارد: – ذوب شدن و از دست دادن تدریجی قدرت مکانیکی هادی آلومینیومی بعلت قرار گرفتن در معرض دماهای بالا بطور مداوم. – افزایش انحنای خط و کاهش فاصله آن با زمین به دلیل انبساط خط در دماهای بالا (شکل 3-1) معمولاً دومین عامل از عوامل فوق،حداکثر دمای کاری مجاز را تعیین می کند. در این حد،انحنانی خط به حداکثر مجاز خود نسبت به زمین می رسد. بر اساس ملاحظات مربوط به ذوب،حداکثر دمای مجاز برای خطوط با مقدار آلومینیوم بالا مساوی 127 و برای سایر هادیها 150 است.حداکثر جریان مجاز، بستگی به دمای محیط و سرعت بالا دارد . ثابت زمانی حرارتی در حدود 10 تا 20 دقیقه است از این رو بین ظرفیت‌نامی پیوسته و ظرفیت نامی زمان محدود می توان تفاوت قایل شد.بر این اساس در وضعیت‌های اضطراری با در نظر گرفتن جریان قبل از اغتشاش،دمای محیط و سرعت باد،از ظرفیت نامی زمان محدود استفاده کرد. شکل (3-1). فاصله مجاز خط انتقال از زمین و تاثیر دمای هادی در انبساط طول1-3-2 محدودیت افت ولتاژ با در نظر گرفتن مدل خط انتقال و پارامترهای تشکیل دهنده آن،پروفیل ولتاژ برای سیستم شکل (2-1) به ازای فاصله خط و توان انتقالی نامی و بی‌باری در شکل(4-1)نشان داده شده است.همانطور که ملاحظه می شود،ولتاژ خط در طول خط ثابت نبوده و شدیداً تابعی از توان انتقالی خط خواهد بود.این تغییرات ولتاژ بایستی درمحدوده مجاز باشد لذا انتقال توان در این خطوط محدود به تغییرات دامنه ولتاژ خواهد بود.به بیان دیگراگر طول خط را به عنوان یک پارامتر در نظر بگیریم مشخصه بارپذیری خط را تابعی از طول خط بر‌اساس محدودیت افت ولتاژ را می توان بصورت زیر محاسبه کرد. مقادیر ولتاژ پایانه های ارسالی و دریافت و بر اساس محاسبه پخش بار بدست می آید و برای این سیستم محدودیت افت ولتاژ 5% در نظر گرفته شده است.آنگاه طول خط به عنوان یک پارامتر در نظر گرفته و با مقدار اولیه آن شروع می کنیم و دامنه ولتاژ را حساب می کنیم. مقدار بر اساس افت ولتاژ مجاز 5% چک می شود.اگر به حد مجاز رسید آنگاه انتقال توان به محدودیت افت ولتاژ رسیده و را از رابطه زیر محاسبه می کنیم . (5-1) سپس با جایگزینی آن در رابطه زیر مقدار توان پایانه ارسالی محاسبه می شود. (6-1) که A و B پارامترهای مشخصه خطوط انتقال و و زوایای آنها هستند و زاویه بین و می باشد.نسبت مقدار Ps/Psil بارپذیری را بر حسب پریونیت بیان می کند. اگر افت ولتاژ مرحله قبلی در محدوده مجاز خود قرار داشت.آنگاه افزایش داده می شود و از معادله (1-1) بدست می آید . سپس مقدار جدید طول خط این حلقه محاسباتی تکرار می شود تا مشخصه بارپذیری خط انتقال بر حسب تابعی از طول خط متناظر با محدودیت افت ولتاژ بدست می آید . شکل (4-1) . تغییرات ولتاژ وسط خط انتقال سیستم شکل (2-1) برای توان های انتقالی متفاوت1-3-3 محدودیت پایداری با توجه به مشخصه توان–زاویه سیستم شکل (2-1) که در شکل (5-1) نشان داده شده است،ملاحظه می شود که در حالت ایده‌آل ژنراتور می تواند ماکزیمم توان انتقالی خود را در زاویه 90 درجه انتقال دهد که عملاً به خاطر ملاحظات پایداری با ضریب اطمینان 30% از ژنراتور بهره‌برداری می کنند.یعنی ماکزیمم توان خروجی ژنراتور نبایستی از 70% ظرفیت ماکزیم توان انتقالی خط افزایش یابد.زاویه ژنراتور متناظر با این محدودیت با استفاده از رابطه توان حدوداً بدست می آید. شکل (5-1) این محدودیت را برای خطوط انتقال با طول‌های متفاوت(یعنی امپدانس‌های متفاوت)نشان می دهد.همانطور که ملاحظه می شود با افزایش امپدانس خط(یا طول خط) برای تامین ضریب اطمینان 30% پایداری( متناظر با )، مقدار توان انتقالی مجاز متفاوت خواهد بود .

58

فصل اول پیشگفتار1-1 مقدمه این نوشتار عهده دار معرفی ادوات جدید سیستم های مدرن انتقال انرژی می‌باشد که تحول زیادی را در بهره‌برداری و کنترل سیستمهای قدرت ایجاد خواهد کرد. با رشد روز افزون مصرف،سیستمهای انتقال انرژی با بحران محدودیت انتقال توان مواجه هستند.این محدودیتها عملاً بخاطر حفظ پایداری و تامین سطح مجاز ولتاژ بوجود می‌آیند.بنابراین ظرفیت بهره‌برداری عملی خطوط انتقال بسیار کمتر از ظرفیت واقعی خطوط که همان حد حرارتی آنهاست ، می‌باشد.این امر موجب عدم بهره برداری بهینه از سیستم‌های انتقال انرژی خواهد شد.یکی از راههای افزایش ظرفیت انتقال توان‌،‌احداث خطوط جدید است که این امر هم چندان ساده نیست ومشکلات فراوانی را به همراه دارد.با پیشرفت صنعت نیمه هادیها و استفاده آنها در سیستم قدرت،مفهوم سیستم های انتقال انرژی انعطاف‌پذیر(FACTS) مطرح شد که بدون احداث خطوط جدید بتوان از ظرفیت واقعی سیستم انتقال استفاده کرد.پیشرفت اخیر صنعت الکترونیک در طراحی کلیدهای نیمه هادی با قابلیت خاموش شدن و استفاده از آن در مبدل های منبع ولتاژ در سطح توان و ولتاژ سیستم قدرت علاوه بر معرفی ادوات جدیدتر،تحولی در مفهوم FACTS بوجود آورد و سیستمهای انتقال انرژی را بسیار کارآمدتر و موثرتر خواهد کرد . برای درک بهتر و شناساندن مشخصات برجسته این ادوات درقدم اول لازم است مشکلات موجود سیستم های انتقال انرژی شناسائی شوند.آنگاه راه حل های کلاسیک برای رفع آنها بیان می شوند.مبدل‌های منبع ولتاژ،که ساختار کلیه ادوات جدید FACTS بر آن استوار است در بخش بعدی مورد بحث قرار می گردد و در خاتمه نسل جدید ادوات FACTS معرفی می شوند . 1-2 محدودیتهای انتقال توان در سیستمهای قدرت یک سیستم قدرت از سه قسمت عمده تولید،انتقال و مصرف تشکیل شده است. هدف یک مهندس بهره‌بردار قدرت این است که توان خواسته شده مصرف‌کننده را تحت ولتاژ ثابت و فرکانس معین تامین نماید.از لحاظ کنترل روی مصرف کننده نمی توان محدودیت زیادی اعمال کرد زیرا او خریدار است و خواسته هایش باید تامین شود.در نتیجه ، کنترل اصلی در شبکه برق روی بخش تولید و انتقال است.حالت مطلوب در سیستم تولید و انتقال این است که این سیستم بایستی قابلیت تولید و انتقال توان خواسته شده را دارا باشد.معمولاً در طراحی اولیه،این خواسته در نظر گرفته می شود.ولی با گذشت زمان تغییراتی از قبیل رشد مصرف،اتصال شبکه‌های دیگر به شبکه قبلی و تاسیس نیروگاهها و خطوط انتقال جدید و … این تعادل را بر هم زده و محدودیت هایی را در بهره ‌برداری از شبکه قدرت بوجود می آورند. گسترش سیستم های قدرت و به هم پیوستن آنها در دو ناحیه متمایز صورت گرفت. ناحیه ای با درصد جمعیت زیاد و وجود نیروگاه های نزدیک به مصرف که توسعه سیستم قدرت را تبدیل به یک شبکه به هم‌پیوسته غربالی تبدیل کرده است ، مثل شبکه های قدرت در اروپا و شرق ایالات متحده آمریكا و ناحیه‌ای که مقدار توان عظیمی را از نیروگاههای آبی به مراکز مصرف در فواصل دور تحویل می دهد.از قبیل سیستمهای موجود در کانادا و برزیل . الحاق شبکه‌ها به هم علاوه بر مزیت فراوانی که در برداشت،مشکلات عدیده‌ای را هم به همراه آورد. مشکلی که در انتقال توان سیستم‌های به هم پیوسته غربالی وجود دارد، عبور توان در مسیرهای ناخواسته است که به عنوان مشکل توان در حلقه شناخته می شود.عبور این توان در مسیرهای ناخواسته موجب افزایش بار غیر مجاز و عدم بهره‌برداری بهینه از سیستم خواهد شد.لذا بایستی به طریقی توان عبوری از یک مسیر را کنترل نموده و از طرفی برای سیستم های انتقال انرژی طولانی مسئله توان در حلقه مشکل ساز نیست بلکه مشکل عمده در این سیستم ها ، مسئله پایداری گذرا و افت ولتاژ غیر مجاز است.به این معنی که برای حفظ پایداری شبکه و تثبیت سطح ولتاژ مجاز،توان عبوری در سیستم انتقال باید محدود شود.بر این اساس،حالت ایده‌آل یک سیستم انتقال انرژی موقعی است که : 1. کنترل توان در مسیرهای خواسته شده انجام پذیرد. 2. ظرفیت بهره برداری کلیه خطوط در حد ظرفیت حرارتی قرار داشته باشد.در نتیجه مشکلات عمده در بهره‌برداری از سیستم‌های انتقال انرژی عبارتند از عبور توان در مسیرهای ناخواسته و عدم بهره‌برداری از ظرفیت سیستم‌های انتقال در حد ظرفیت حرارتی. 1-2-1 عبور توان در مسیرهای ناخواسته برای بررسی مسئله عبور توان در مسیرهای ناخواسته ، سیستم شکل (1-1) زیر را در نظر بگیرید. شکل (1-1) سیستم مورد مطالعه برای مساله توان در حلقهدر این سیستم دو ژنراتور A وB به ترتیب با تولید MW2000 وMW 1000،توان درخواستیMW3000 را از طریق خطوط AC با قدرت انتقالیMW 2000،(MW1000)AB،(MW1250) BC به بار نقطه C تحویل می دهند.قابل ذکر است که عبور توان در یک شبکه بعلت پارامترهای خطوط انتقالی به آسانی قابل کنترل نیست و در نتیجه،همانطور که در شکل نشان داده شده است ، خط BC بیش از قدرت نامی خویش توان انتقال می دهد.در حالیکه خطوط AC و AB هنوز توانائی انتقال توان بیشتر را دارند.اگر مصرف کننده C بخواهد توان بیشتری را تقاضا کند با وجود ظرفیت خالی خطوط مذکور انتقال توان به این مصرف کننده بخاطر افزایش بار خط BC امکان پذیر نخواهد بود. 1-2-2 ظرفیت توان خطوط انتقال برای بررسی مشکل دیگر سیستم های انتقال انرژی(عدم بهره برداری از ظرفیت کامل خطوط)لازم است مشخصه بار پذیری خطوط انتقال و مسایل وابسته به آن شناسائی شوند . 1-3 مشخصه بار پذیری خطوط انتقال سیستم های خطوط انتقال انرژی که توان نیروگاه های دور دست را به مصرف کننده می رسانند،به خاطر مسایل پایداری و افت ولتاژ،ظرفیت بارپذیری خطوط با مقدار واقعی آن تفاوت زیادی خواهد داشت. بارپذیری یک خط طبق تعریف برابر با حد بارگذاری خط (برحسب درصدی از بار امپدانس ضربه)در محدوده های مشخص حرارتی،افت ولتاژ و پایداری است. برای نخستین بار آقای Clair.St درسال 1953میلادی این مفهوم را مطرح کرد و بر اساس ملاحظات علمی و تجربی،منحنی‌های قابلیت انتقال توان خطوط را در محدوده ولتاژ 330 کیلووات و تا طول 400‌مایل را بدست آورد .این منحنی‌ها(که به نام خودش مشهور است)ابزار ارزشمندی برای مهندسان طراحی سیستم‌های انتقال برای تخمین سریع حدود حداکثر بارگذاری خطوط است بعدها کار او بصورت محاسباتی تعمیم داده شده است بر اساس این مطالعات مشخصه بارپذیری خطوط انتقال توسعه سه عامل محدود می‌شود: محدودیت حرارتی،محدودیت افت ولتاژ و محدودیت پایداری. برای بررسی این محدودیت ها سیستم شکل (2-1) را در نظر می گیریم که دو انتهای سیستم انتقال(پایانه ارسالی و پایانه دریافتی)توسط مدل تونن آن نشان داده شده است. شکل(2-1). مدل ساده شده شبکه برای مطالعه مشخصه بارپذیری1-3-1 محدودیت حرارتی (Thermal Limits)حرارت حاصل از عبور جریان خطوط انتقال دوتاثیر نامطلوب دارد: – ذوب شدن و از دست دادن تدریجی قدرت مکانیکی هادی آلومینیومی بعلت قرار گرفتن در معرض دماهای بالا بطور مداوم. – افزایش انحنای خط و کاهش فاصله آن با زمین به دلیل انبساط خط در دماهای بالا (شکل 3-1) معمولاً دومین عامل از عوامل فوق،حداکثر دمای کاری مجاز را تعیین می کند. در این حد،انحنانی خط به حداکثر مجاز خود نسبت به زمین می رسد. بر اساس ملاحظات مربوط به ذوب،حداکثر دمای مجاز برای خطوط با مقدار آلومینیوم بالا مساوی 127 و برای سایر هادیها 150 است.حداکثر جریان مجاز، بستگی به دمای محیط و سرعت بالا دارد . ثابت زمانی حرارتی در حدود 10 تا 20 دقیقه است از این رو بین ظرفیت‌نامی پیوسته و ظرفیت نامی زمان محدود می توان تفاوت قایل شد.بر این اساس در وضعیت‌های اضطراری با در نظر گرفتن جریان قبل از اغتشاش،دمای محیط و سرعت باد،از ظرفیت نامی زمان محدود استفاده کرد. شکل (3-1). فاصله مجاز خط انتقال از زمین و تاثیر دمای هادی در انبساط طول1-3-2 محدودیت افت ولتاژ با در نظر گرفتن مدل خط انتقال و پارامترهای تشکیل دهنده آن،پروفیل ولتاژ برای سیستم شکل (2-1) به ازای فاصله خط و توان انتقالی نامی و بی‌باری در شکل(4-1)نشان داده شده است.همانطور که ملاحظه می شود،ولتاژ خط در طول خط ثابت نبوده و شدیداً تابعی از توان انتقالی خط خواهد بود.این تغییرات ولتاژ بایستی درمحدوده مجاز باشد لذا انتقال توان در این خطوط محدود به تغییرات دامنه ولتاژ خواهد بود.به بیان دیگراگر طول خط را به عنوان یک پارامتر در نظر بگیریم مشخصه بارپذیری خط را تابعی از طول خط بر‌اساس محدودیت افت ولتاژ را می توان بصورت زیر محاسبه کرد. مقادیر ولتاژ پایانه های ارسالی و دریافت و بر اساس محاسبه پخش بار بدست می آید و برای این سیستم محدودیت افت ولتاژ 5% در نظر گرفته شده است.آنگاه طول خط به عنوان یک پارامتر در نظر گرفته و با مقدار اولیه آن شروع می کنیم و دامنه ولتاژ را حساب می کنیم. مقدار بر اساس افت ولتاژ مجاز 5% چک می شود.اگر به حد مجاز رسید آنگاه انتقال توان به محدودیت افت ولتاژ رسیده و را از رابطه زیر محاسبه می کنیم . (5-1) سپس با جایگزینی آن در رابطه زیر مقدار توان پایانه ارسالی محاسبه می شود. (6-1) که A و B پارامترهای مشخصه خطوط انتقال و و زوایای آنها هستند و زاویه بین و می باشد.نسبت مقدار Ps/Psil بارپذیری را بر حسب پریونیت بیان می کند. اگر افت ولتاژ مرحله قبلی در محدوده مجاز خود قرار داشت.آنگاه افزایش داده می شود و از معادله (1-1) بدست می آید . سپس مقدار جدید طول خط این حلقه محاسباتی تکرار می شود تا مشخصه بارپذیری خط انتقال بر حسب تابعی از طول خط متناظر با محدودیت افت ولتاژ بدست می آید . شکل (4-1) . تغییرات ولتاژ وسط خط انتقال سیستم شکل (2-1) برای توان های انتقالی متفاوت1-3-3 محدودیت پایداری با توجه به مشخصه توان–زاویه سیستم شکل (2-1) که در شکل (5-1) نشان داده شده است،ملاحظه می شود که در حالت ایده‌آل ژنراتور می تواند ماکزیمم توان انتقالی خود را در زاویه 90 درجه انتقال دهد که عملاً به خاطر ملاحظات پایداری با ضریب اطمینان 30% از ژنراتور بهره‌برداری می کنند.یعنی ماکزیمم توان خروجی ژنراتور نبایستی از 70% ظرفیت ماکزیم توان انتقالی خط افزایش یابد.زاویه ژنراتور متناظر با این محدودیت با استفاده از رابطه توان حدوداً بدست می آید. شکل (5-1) این محدودیت را برای خطوط انتقال با طول‌های متفاوت(یعنی امپدانس‌های متفاوت)نشان می دهد.همانطور که ملاحظه می شود با افزایش امپدانس خط(یا طول خط) برای تامین ضریب اطمینان 30% پایداری( متناظر با )، مقدار توان انتقالی مجاز متفاوت خواهد بود .

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

مدلسازی و شبیه سازی اثر اتصالات ترانسفورماتور بر چگونگی انتشار تغییرات ولتاژ در شبکه با در نظر گرفتن اثر اشباع

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 4.266 مگا بایت
تعداد صفحات 143
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

مدلسازی و شبیه سازی اثر اتصالات ترانسفورماتور بر چگونگی انتشار تغییرات ولتاژ در شبکه با در نظر گرفتن اثر اشباع

چكیده

در سالهای اخیر، مسایل جدی كیفیت توان در ارتباط با افت ولتاژهای ایجاد شده توسط تجهیزات و مشتریان، مطرح شده است، كه بدلیل شدت استفاده از تجهیزات الكترونیكی حساس در فرآیند اتوماسیون است. وقتی كه دامنه و مدت افت ولتاژ، از آستانه حساسیت تجهیزات مشتریان فراتر رود ، ممكن است این تجهیزات درست كار نكند، و موجب توقف تولید و هزینه­ی قابل توجه مربوطه گردد. بنابراین فهم ویژگیهای افت ولتاژها در پایانه های تجهیزات لازم است. افت ولتاژها عمدتاً بوسیله خطاهای متقارن یا نامتقارن در سیستمهای انتقال یا توزیع ایجاد می­شود. خطاها در سیستمهای توزیع معمولاً تنها باعث افت ولتاژهایی در باسهای مشتریان محلی می­شود. تعداد و ویژگیهای افت ولتاژها كه بعنوان عملكرد افت ولتاژها در باسهای مشتریان شناخته می­شود، ممكن است با یكدیگر و با توجه به مكان اصلی خطاها فرق كند. تفاوت در عملكرد افت ولتاژها یعنی، دامنه و بویژه نسبت زاویه فاز، نتیجه انتشار افت ولتاژها از مكانهای اصلی خطا به باسهای دیگر است. انتشار افت ولتاژها از طریق اتصالات متنوع ترانسفورماتورها، منجر به عملكرد متفاوت افت ولتاژها در طرف ثانویه ترانسفورماتورها می­شود. معمولاً، انتشار افت ولتاژ بصورت جریان یافتن افت ولتاژها از سطح ولتاژ بالاتر به سطح ولتاژ پایین­تر تعریف می­شود. بواسطه امپدانس ترانسفورماتور كاهنده، انتشار در جهت معكوس، چشمگیر نخواهد بود. عملكرد افت ولتاژها در باسهای مشتریان را با مونیتورینگ یا اطلاعات آماری می­توان ارزیابی كرد. هر چند ممكن است این عملكرد در پایانه­های تجهیزات، بواسطه اتصالات سیم­پیچهای ترانسفورماتور مورد استفاده در ورودی كارخانه، دوباره تغییر كند. بنابراین، لازم است بصورت ویژه انتشار افت ولتاژ از باسها به تاسیسات كارخانه از طریق اتصالات متفاوت ترانسفورماتور سرویس دهنده، مورد مطالعه قرار گیرد. این پایان نامه با طبقه بندی انواع گروههای برداری ترانسفورماتور و اتصالات آن و همچنین دسته بندی خطاهای متقارن و نامتقارن به هفت گروه، نحوه انتشار این گروهها را از طریق ترانسفورماتورها با مدلسازی و شبیه­سازی انواع اتصالات سیم پیچها بررسی می­کند و در نهایت نتایج را ارایه می­نماید و این بررسی در شبکه تست چهارده باس IEEE برای چند مورد تایید می­شود.

كلید واژه­ها: افت ولتاژ، مدلسازی ترانسفورماتور، اتصالات ترانسفورماتور، اشباع، شبیه سازی.

Key words: Voltage Sag Transformer Modeling Transformer Connection Saturation Simulation.

فهرست مطالب

1-1 مقدمه. 2

1-2 مدلهای ترانسفورماتور. 3

1-2-1 معرفی مدل ماتریسی Matrix Representation (BCTRAN Model) 4

1-2-2 مدل ترانسفورماتور قابل اشباع Saturable Transformer Component (STC Model) 6

1-2-3 مدلهای بر مبنای توپولوژی Topology-Based Models. 7

2- مدلسازی ترانسفورماتور. 13

2-1 مقدمه. 13

2-2 ترانسفورماتور ایده آل.. 14

2-3 معادلات شار نشتی.. 16

2-4 معادلات ولتاژ. 18

2-5 ارائه مدار معادل.. 20

2-6 مدلسازی ترانسفورماتور دو سیم پیچه. 22

2-7 شرایط پایانه ها (ترمینالها). 25

2-8 وارد کردن اشباع هسته به شبیه سازی.. 28

2-8-1 روشهای وارد کردن اثرات اشباع هسته. 29

2-8-2 شبیه سازی رابطه بینو ……….. 33

2-9 منحنی اشباع با مقادیر لحظهای.. 36

2-9-1 استخراج منحنی مغناطیس کنندگی مدار باز با مقادیر لحظهای.. 36

2-9-2 بدست آوردن ضرایب معادله انتگرالی.. 39

2-10 خطای استفاده از منحنی مدار باز با مقادیر rms. 41

2-11 شبیه سازی ترانسفورماتور پنج ستونی در حوزه زمان.. 43

2-11-1 حل عددی معادلات دیفرانسیل.. 47

2-12 روشهای آزموده شده برای حل همزمان معادلات دیفرانسیل.. 53

3- انواع خطاهای نامتقارن و اثر اتصالات ترانسفورماتور روی آن.. 57

3-1 مقدمه. 57

3-2 دامنه افت ولتاژ. 57

3-3 مدت افت ولتاژ. 57

3-4 اتصالات سیم پیچی ترانس…. 58

3-5 انتقال افت ولتاژها از طریق ترانسفورماتور. 59

§3-5-1 خطای تكفاز، بار با اتصال ستاره، بدون ترانسفورماتور. 59

§3-5-2 خطای تكفاز، بار با اتصال مثلث، بدون ترانسفورماتور. 59

§3-5-3 خطای تكفاز، بار با اتصال ستاره، ترانسفورماتور نوع دوم. 60

§3-5-4 خطای تكفاز، بار با اتصال مثلث، ترانسفورماتور نوع دوم. 60

§3-5-5 خطای تكفاز، بار با اتصال ستاره، ترانسفورماتور نوع سوم. 60

§3-5-6 خطای تكفاز، بار با اتصال مثلث، ترانسفورماتور نوع سوم. 60

§3-5-7 خطای دو فاز به هم، بار با اتصال ستاره، بدون ترانسفورماتور. 61

§3-5-8 خطای دو فاز به هم، بار با اتصال مثلث، بدون ترانسفورماتور. 61

§3-5-9 خطای دو فاز به هم، بار با اتصال ستاره، ترانسفورماتور نوع دوم. 61

§3-5-10 خطای دو فاز به هم، بار با اتصال مثلث، ترانسفورماتور نوع دوم. 61

§3-5-11 خطای دو فاز به هم، بار با اتصال ستاره، ترانسفورماتور نوع سوم. 62

§3-5-12 خطای دو فاز به هم، بار با اتصال مثلث، ترانسفورماتور نوع سوم. 62

§3-5-13 خطاهای دو فاز به زمین.. 62

3-6 جمعبندی انواع خطاها 64

3-7 خطای Type A ، ترانسفورماتور Dd.. 65

3-8 خطای Type B ، ترانسفورماتور Dd.. 67

3-9 خطای Type C ، ترانسفورماتور Dd.. 69

3-10 خطاهای Type D و Type F و Type G ، ترانسفورماتور Dd.. 72

3-11 خطای Type E ، ترانسفورماتور Dd.. 72

3-12 خطاهای نامتقارن ، ترانسفورماتور Yy.. 73

3-13 خطاهای نامتقارن ، ترانسفورماتور Ygyg.. 73

3-14 خطای Type A ، ترانسفورماتور Dy.. 73

3-15 خطای Type B ، ترانسفورماتور Dy.. 74

3-16 خطای Type C ، ترانسفورماتور Dy.. 76

3-17 خطای Type D ، ترانسفورماتور Dy.. 77

3-18 خطای Type E ، ترانسفورماتور Dy.. 78

3-19 خطای Type F ، ترانسفورماتور Dy.. 79

3-20 خطای Type G ، ترانسفورماتور Dy.. 80

3-21 شكل موجهای ولتاژ – جریان ترانسفورماتور پنج ستونی برای خطای Type A شبیه سازی با PSCAD.. 81

شبیه سازی با برنامه نوشته شده. 83

3-22 شكل موجهای ولتاژ – جریان ترانسفورماتور پنج ستونی برای خطای Type B شبیه سازی با PSCAD.. 85

شبیه سازی با برنامه نوشته شده. 87

3-23 شكل موجهای ولتاژ – جریان ترانسفورماتور پنج ستونی برای خطای Type C شبیه سازی با PSCAD.. 89

شبیه سازی با برنامه نوشته شده. 91

3-24 شكل موجهای ولتاژ – جریان ترانسفورماتور پنج ستونی برای خطای Type D شبیه سازی با PSCAD.. 93

شبیه سازی با برنامه نوشته شده. 95

3-25 شكل موجهای ولتاژ – جریان ترانسفورماتور پنج ستونی برای خطای Type E شبیه سازی با PSCAD.. 97

شبیه سازی با برنامه نوشته شده. 99

3-26 شكل موجهای ولتاژ – جریان ترانسفورماتور پنج ستونی برای خطای Type F شبیه سازی با PSCAD.. 101

شبیه سازی با برنامه نوشته شده. 103

3-27 شكل موجهای ولتاژ – جریان ترانسفورماتور پنج ستونی برای خطای Type G شبیه سازی با PSCAD.. 105

شبیه سازی با برنامه نوشته شده. 107

3-28 شكل موجهای ولتاژ – جریان چند باس شبكه 14 باس IEEE برای خطای Type D در باس 5. 109

3-29 شكل موجهای ولتاژ – جریان چند باس شبكه 14 باس IEEE برای خطای Type G در باس 5. 112

3-30 شكل موجهای ولتاژ – جریان چند باس شبكه 14 باس IEEE برای خطای Type A در باس 5. 115

4- نتیجه گیری و پیشنهادات… 121

مراجع. 123

فهرست شكلها

شكل (1-1) مدل ماتریسی ترانسفورماتور با اضافه كردن اثر هسته

صفحه 5

شكل (1-2) ) مدار ستاره­ی مدل ترانسفورماتور قابل اشباع

صفحه 6

شكل (1-3) ترانسفورماتور زرهی تک فاز

صفحه 9

شكل (1-4) مدار الکتریکی معادل شكل (1-3)

صفحه 9

شكل (2-1) ترانسفورماتور

صفحه 14

شكل (2-2) ترانسفورماتور ایده ال

صفحه 14

شكل (2-3) ترانسفورماتور ایده ال بل بار

صفحه 15

شكل (2-4) ترانسفورماتور با مولفه های شار پیوندی و نشتی

صفحه 16

شكل (2-5) مدرا معادل ترانسفورماتور

صفحه 20

شكل (2-6) دیاگرام شبیه سازی یک ترانسفورماتور دو سیم پیچه

صفحه 24

شكل (2-7) ترکیب RL موازی

صفحه 26

شکل (2-8) ترکیب RC موازی

صفحه 27

شكل (2-9) منحنی مغناطیس کنندگی مدار باز ترانسفورماتور

صفحه 30

شكل (2-10) رابطه بین و

صفحه 30

شكل (2-11) دیاگرام شبیه سازی یک ترانسفورماتور دو سیم پیچه با اثر اشباع

صفحه 32

شكل (2-12) رابطه بینو

صفحه 32

شكل (2-13) رابطه بینو

صفحه 32

شكل (2-14) منحنی مدار باز با مقادیر rms

صفحه 36

شكل (2-15) شار پیوندی متناظر شكل (2-14) سینوسی

صفحه 36

شکل (2-16) جریان لحظه ای متناظر با تحریک ولتاژ سینوسی

صفحه 36

شكل (2-17) منحنی مدار باز با مقادیر لحظه­ای

صفحه 40

شكل (2-18) منحنی مدار باز با مقادیر rms

صفحه 40

شكل (2-19) میزان خطای استفاده از منحنی rms

صفحه 41

شكل (2-20) میزان خطای استفاده از منحنی لحظه­ای

صفحه 41

شكل (2-21) مدار معادل مغناطیسی ترانسفورماتور سه فاز سه ستونه

صفحه 42

شكل (2-22) مدار معادل الكتریكی ترانسفورماتور سه فاز سه ستونه

صفحه 43

شكل (2-23) مدار معادل مغناطیسی ترانسفورماتور سه فاز پنج ستونه

صفحه 44

شكل (2-24) ترانسفورماتور پنج ستونه

صفحه 45

شكل (2-25) انتگرالگیری در یك استپ زمانی به روش اولر

صفحه 47

شكل (2-26) انتگرالگیری در یك استپ زمانی به روش trapezoidal

صفحه 49

شكل (3-1) دیاگرام فازوری خطاها

صفحه 62

شكل (3-2) شكل موج ولتاژ Vab

صفحه 63

شكل (3-3) شكل موج ولتاژ Vbc

صفحه 63

شكل (3-4) شكل موج ولتاژ Vca

صفحه 63

شكل (3-5) شكل موج ولتاژ Vab

صفحه 63

شكل (3-6) شكل موج جریان iA

صفحه 64

شكل (3-7) شكل موج جریان iB

صفحه 64

شكل (3-8) شكل موج جریان iA

صفحه 64

شكل (3-9) شكل موج جریان iA

صفحه 64

شكل (3-10) شكل موجهای ولتاژ Va Vb Vc

صفحه 65

شكل (3-11) شكل موجهای ولتاژ Va Vb Vc

صفحه 68

شكل (3-12) شكل موجهای جریان ia ib ic

صفحه 68

شكل (3-13) شكل موجهای ولتاژ Va Vb Vc

صفحه 69

شكل (3-14) شكل موجهای ولتاژ Va Vb Vc

صفحه 69

شكل (3-15) شكل موجهای جریان iB iA

صفحه 69

شكل (3-16) شكل موج جریان iA

صفحه 70

شكل (3-16) شكل موج جریان iB

صفحه 70

شكل (3-17) شكل موج جریان iC

صفحه 70

شكل (3-18) شكل موجهای ولتاژ Va Vb Vc

صفحه 71

شكل (3-19) شكل موجهای جریان ia ib ic

صفحه 71

شكل (3-20) شكل موجهای ولتاژ Va Vb Vc

صفحه 73

شكل (3-21) شكل موجهای جریان ia ib ic

صفحه 73

شكل (3-22) شكل موجهای جریان ia ib ic

صفحه 74

شكل (3-23) شكل موج ولتاژ Va

صفحه 74

شكل (3-24) شكل موج ولتاژ Vb

صفحه 74

شكل (3-25) شكل موج ولتاژ Vc

صفحه 74

شكل (3-26) شكل موج جریانiA

صفحه 74

شكل (3-27) شكل موج جریان iB

صفحه 74

شكل (3-28) شكل موج جریان iC

صفحه 74

شكل (3-29) شكل موج جریانiA

صفحه 75

شكل (3-30) شكل موج جریان iB

صفحه 75

شكل (3-31) موج جریان iC

صفحه 75

شكل (3-32) شكل موج جریانiA

صفحه 75

شكل (3-33) شكل موج جریان iB

صفحه 75

شكل (3-34) شكل موج جریان iC

صفحه 75

شكل (3-35) شكل موج ولتاژ Va

صفحه 76

شكل (3-36) شكل موج ولتاژ Vb

صفحه 76

شكل (3-37) شكل موج ولتاژ Vc

صفحه 76

شكل (3-38) شكل موج جریانiA

صفحه 76

شكل (3-39) شكل موج جریان iB

صفحه 76

شكل (3-40) شكل موج جریان iC

صفحه 76

شكل (3-41) شكل موج جریانiA

صفحه 76

شكل (3-42) شكل موج جریان iB

صفحه 76

شكل (3-43) شكل موج جریان iC

صفحه 76

شكل (3-44) شكل موج ولتاژ Va

صفحه 77

شكل (3-45) شكل موج ولتاژ Vb

صفحه 77

شكل (3-46) شكل موج ولتاژ Vc

صفحه 77

شكل (3-47) شكل موج جریانiA

صفحه 77

شكل (3-48) شكل موج جریان iB

صفحه 77

شكل (3-49) شكل موج جریان iC

صفحه 77

شكل (3-50) شكل موج جریانiA

صفحه 77

شكل (3-51) شكل موج جریان iB

صفحه 77

شكل (3-52) شكل موج جریان iC

صفحه 77

شكل (3-53) شكل موج ولتاژ Va

صفحه 78

شكل (3-54) شكل موج ولتاژ Vb

صفحه 78

شكل (3-55) شكل موج ولتاژ Vc

صفحه 78

شكل (3-56) شكل موج جریانiA

صفحه 78

شكل (3-57) شكل موج جریان iB

صفحه 78

شكل (3-58) شكل موج جریان iC

صفحه 78

شكل (3-59) شكل موج جریانiA

صفحه 78

شكل (3-60) شكل موج جریان iB

صفحه 78

شكل (3-61) شكل موج جریان iC

صفحه 78

شكل (3-62) شكل موج ولتاژ Va

صفحه 79

شكل (3-63) شكل موج ولتاژ Vb

صفحه 79

شكل (3-64) شكل موج ولتاژ Vc

صفحه 79

شكل (3-65) شكل موج جریانiA

صفحه 79

شكل (3-66) شكل موج جریان iB

صفحه 79

شكل (3-67) شكل موج جریان iC

صفحه 79

شكل (3-68) شكل موج جریانiA

صفحه 79

شكل (3-69) شكل موج جریان iB

صفحه 79

شكل (3-70) شكل موج جریان iC

صفحه 79

شكل (3-71) شكل موج ولتاژ Va

صفحه 80

شكل (3-72) شكل موج ولتاژ Vb

صفحه 80

شكل (3-73) شكل موج ولتاژ Vc

صفحه 80

شكل (3-74) شكل موج جریانiA

صفحه 80

شكل (3-75) شكل موج جریان iB

صفحه 78

شكل (3-76) شكل موج جریان iC

صفحه 80

شكل (3-77) شكل موج جریانiA

صفحه 80

شكل (3-78) شكل موج جریان iB

صفحه 80

شكل (3-79) شكل موج جریان iC

صفحه 80

شكل (3-80) شكل موجهای ولتاژ) (kV با PSCAD

صفحه 81

شكل (3-81) شكل موجهای ولتاژ) (kV با PSCAD

صفحه 81

شكل (3-82) شكل موجهای جریان) (kV با PSCAD

صفحه 82

شكل (3-83) شكل موجهای جریان) (kV با PSCAD

صفحه 82

شكل (3-84) شكل موجهای ولتاژ با برنامه نوشته شده

صفحه 83

شكل (3-85) شكل موجهای ولتاژ با برنامه نوشته شده

صفحه 83

شكل (3-86) شكل موجهای جریان با برنامه نوشته شده

صفحه 84

شكل (3-87) شكل موجهای جریان با برنامه نوشته شده

صفحه 84

شكل (3-88) شكل موجهای ولتاژ) (kV با PSCAD

صفحه 85

شكل (3-89) شكل موجهای ولتاژ) (kV با PSCAD

صفحه 85

شكل (3-90) شكل موجهای جریان) (kV با PSCAD

صفحه 86

شكل (3-91) شكل موجهای جریان) (kV با PSCAD

صفحه 86

شكل (3-92) شكل موجهای ولتاژ با برنامه نوشته شده

صفحه 87

شكل (3-93) شكل موجهای ولتاژ با برنامه نوشته شده

صفحه 87

شكل (3-94) شكل موجهای جریان با برنامه نوشته شده

صفحه 88

شكل (3-95) شكل موجهای جریان با برنامه نوشته شده

صفحه 88

شكل (3-96) شكل موجهای ولتاژ) (kV با PSCAD

صفحه 89

شكل (3-97) شكل موجهای ولتاژ) (kV با PSCAD

صفحه 89

شكل (3-98) شكل موجهای جریان) (kV با PSCAD

صفحه 90

شكل (3-99) شكل موجهای جریان) (kV با PSCAD

صفحه 90

شكل (3-100) شكل موجهای ولتاژ با برنامه نوشته شده

صفحه 91

شكل (3-101) شكل موجهای ولتاژ با برنامه نوشته شده

صفحه 91

شكل (3-102) شكل موجهای جریان با برنامه نوشته شده

صفحه 92

شكل (3-103) شكل موجهای جریان با برنامه نوشته شده

صفحه 92

شكل (3-104) شكل موجهای ولتاژ) (kV با PSCAD

صفحه 93

شكل (3-105) شكل موجهای ولتاژ) (kV با PSCAD

صفحه 93

شكل (3-106) شكل موجهای جریان) (kV با PSCAD

صفحه 94

شكل (3-107) شكل موجهای جریان) (kV با PSCAD

صفحه 94

شكل (3-108) شكل موجهای ولتاژ با برنامه نوشته شده

صفحه 95

شكل (3-109) شكل موجهای ولتاژ با برنامه نوشته شده

صفحه 95

شكل (3-110) شكل موجهای جریان با برنامه نوشته شده

صفحه 96

شكل (3-111) شكل موجهای جریان با برنامه نوشته شده

صفحه 96

شكل (3-112) شكل موجهای ولتاژ) (kV با PSCAD

صفحه 97

شكل (3-113) شكل موجهای ولتاژ) (kV با PSCAD

صفحه 97

شكل (3-114) شكل موجهای جریان) (kV با PSCAD

صفحه 98

شكل (3-115) شكل موجهای جریان) (kV با PSCAD

صفحه 98

شكل (3-116) شكل موجهای ولتاژ با برنامه نوشته شده

صفحه 99

شكل (3-117) شكل موجهای ولتاژ با برنامه نوشته شده

صفحه 99

شكل (3-118) شكل موجهای جریان با برنامه نوشته شده

صفحه 100

شكل (3-119) شكل موجهای جریان با برنامه نوشته شده

صفحه 100

شكل (3-120) شكل موجهای ولتاژ) (kV با PSCAD

صفحه 101

شكل (3-121) شكل موجهای ولتاژ) (kV با PSCAD

صفحه 101

شكل (3-122) شكل موجهای جریان) (kV با PSCAD

صفحه 102

شكل (3-123) شكل موجهای جریان) (kV با PSCAD

صفحه 102

شكل (3-124) شكل موجهای ولتاژ با برنامه نوشته شده

صفحه 103

شكل (3-125) شكل موجهای ولتاژ با برنامه نوشته شده

صفحه 103

شكل (3-126) شكل موجهای جریان با برنامه نوشته شده

صفحه 104

شكل (3-127) شكل موجهای جریان با برنامه نوشته شده

صفحه 104

شكل (3-128) شكل موجهای ولتاژ) (kV با PSCAD

صفحه 105

شكل (3-129) شكل موجهای ولتاژ) (kV با PSCAD

صفحه 105

شكل (3-130) شكل موجهای جریان) (kV با PSCAD

صفحه 106

شكل (3-131) شكل موجهای جریان) (kV با PSCAD

صفحه 106

شكل (3-132) شكل موجهای ولتاژ با برنامه نوشته شده

صفحه 107

شكل (3-133) شكل موجهای ولتاژ با برنامه نوشته شده

صفحه 107

شكل (3-134) شكل موجهای جریان با برنامه نوشته شده

صفحه 108

شكل (3-135) شكل موجهای جریان با برنامه نوشته شده

صفحه 108

شكل (3-136) شكل موجهای ولتاژ) (kV

صفحه 109

شكل (3-137) شكل موجهای ولتاژ) (kV

صفحه 110

شكل (3-138) شكل موجهای جریان (kA)

صفحه 111

شكل (3-139) شكل موجهای ولتاژ) (kV

صفحه 112

شكل (3-140) شكل موجهای ولتاژ) (kV

صفحه 113

شكل (3-141) شكل موجهای جریان (kA)

صفحه 114

شكل (3-142) شكل موجهای جریان (kA)

صفحه 115

شكل (3-143) شكل موجهای جریان (kA)

صفحه 116

شكل (3-144) شكل موجهای جریان (kA)

صفحه 117

شكل (3-145) شبكه 14 باس IEEE

صفحه 118

برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

لیزر و کاربردهای آن

دسته بندی برق
فرمت فایل doc
حجم فایل 433 کیلو بایت
تعداد صفحات 63
برای دانلود فایل بر روی دکمه زیر کلیک کنید

دریافت فایل

لیزر و کاربردهای آن

مقدمه

امروزه لیزر كاربردهای بیشماری دارد كه همه زمینه های مختلف علمی و فنی فیزیك-شیمی-زیست شناسی – الكترونیك و پزشكی را شامل می شود. همه این كاربردها نتیجه مستقیم همان ویژگی های خاص نور لیزر است

لیزر چیست ؟

نور لیزر نوع كاملاً جدیدی از نور است؛ درخشان‌تر و شدیدتر از هرچه كه در طبیعت یافت می‌شود. می‌توان نور لیزری آن‌چنان قوی تولید كرد كه هر ماده‌ی شناخته شده‌ی روی زمین را در كسری از ثانیه بخار كند. می تواند سخترین فلزات را سوراخ كند یا به راحتی جسم سختی مثل الماس را سوراخ كند و از آن بگذرد.

برعكس، باریكه‌ی كم قدرت و فوق‌‌العاده دقیق انواع دیگر لیزر را می‌توان برای انجام دادن كارهای بسیار ظریف مثل جراحی روی چشم انسان به كار برد. نور لیزر را می‌توان خیلی دقیق كنترل كرد و به صورت باریكه‌ی مداومی به نام موج پیوسته یا انفجارهای سریعی به نام پالس درآورد.

اگرچه اصول بنیادی لیزر از 40 سال پیش شناخته شده بود، نمایش اولین لیزر، دریچه‌‌ای را به طرف یكی از هیجان انگیزترین و پردامنه‌ترین پیشرفت های تكنولوژی قرن بیستم گشود. در ظرف چند سال پس از نمایش اولین لیزر، انواع بسیار گوناگونی از لیزرها به صورت ابزارهای عملی به صور گوناگون به كار گرفته شدند. لیزرها در تكنولوژی انقلابی جدید پدید آورده‌اند و تأ ثیر آن‌ها بر زندگی ما در آینده نیز ادامه خواهد داشت.

امروزه گستره‌‌ی وسیعی از لیزرها در همه جا به كار گرفته شده‌اند. فروشگاه‌های بزرگ و بسیاری از انبارهای بزرگ خورده‌فروشی برای جستجوی خود‌به‌خود، ثبت قیمت‌‌ها و صورت‌برداری از اقلام خریداری شده، در قسمت حساب كننده از لیزر بهره می‌گیرند. در دستگاه‌‌های ویدئویی از نور لیزر برای خواندن دیسك‌های ویدئویی و ایجاد تصویر متحرك همراه با صدا استفاده می‌كنند. مقدار زیادی اطلاعات را روی دیسك‌‌های لیزری ثبت می‌كنند تا بعداً روی صفحه‌ی كامپیوتر خوانده شوند یا توسط چاپگرهای لیزری به شكل نسخه‌ی سخت روی كاغذ چاپ شوند.

در پزشكی نور لیزر به عنوان نوع جدیدی چاقوی جراحی بدون خونریزی استفاده می‌شوند و وقتی كه نسجی مثل قسمت معیوب كیسه‌ی صفرا در خلال جراحی برداشته می‌شود، رگ‌های خونی بسته می‌‌شوند. كارهای دندانپزشكی با لیزر درد كمتری دارند و برای روكش و پل دندان از لیزرها استفاده می‌شود.

در صنعت از لیزرها برای عملیات گرمایی فلزات، جوش دادن قسمت‌ها به یكدیگر و وسایل هم‌ترازی دقیق استفاده می‌شود. لیزرها را برای اندازه‌گیری دقیق فاصله‌های خیلی بزرگ و نیز فاصله‌های خیلی كوچك به كار می‌برند. افزون بر این‌ها لیزرها را همراه با تارهای نوری، برای انتقال بهتر داده‌ها و بهبود ارتباط تلفنی به كار می‌گیرند. لیزرها در حال تغییر دادن نحوه‌ی پژوهش دانشمندان هستند. لیزرها می‌توانند چشمه‌ی جدیدی از قدرت الكتریكی بیافرینند، مشابه فرایندی كه در خورشید برای تولید انرژی به وجود می‌‌آید.

خواص نور لیزر و كاربرد‌های آن
‏ از نخستین روزهای ساخت لیزر پی برده شد كه نور لیزر خواص مشخصه‌ای دارد كه آن را از نورهای ایجاد شده از سایر منابع، متمایز می‌كند. در ابتدا به این ویژگی‌ها و نحوه ایجاد آنها توسط لیزر اشاره خواهیم كرد. لیزر دارای سه ویژگی مهم است:
تك‌فامی
‏ در توضیح این ویژگی لازم است ابتدا با مفهوم گسیل القایی ( نشر القایی)آشنا شویم. گسیل پرتو توسط الكترونهای برانگیخته در داخل اتم به دو صورت است :1 ) گسیل خود به‌خودی 2) گسیل القایی
فرض كنید ‏‎1 ‎‏ ‏e‏ و ‏e2‎‏ دو تراز متوالی از یك اتم با انرژی‌های ‏‎1‎‏ ‏E‏ و‏‎2‎‏ ‏E‏ باشد و الكترونی در تراز‏‎ e1 ‎در حالت پایه خود قرار گرفته باشد. اگر به هر دلیلی این الكترون از‎ ‎تراز ‏‎1‎‏ ‏e‏ به تراز بالاتر ‏‎2‎‏ ‏e‏ برود گفته میشود اتم تحریك شده است یا در حالت برانگیخته قرار دارد. چون این حالت یك حالت‏‎ ‎‏ ناپایدار است اتم تمایل دارد هرچه زودتر به حالت پایدار باز گردد. به همین دلیل الكترون مزبور بلافاصله به حالت قبلی در تراز‏‎1‎‏ ‏e‏ بر خواهد گشت. از طرفی چون این دو تراز اختلاف انرژی ‏‎1‎‏ ‏E‏ ‏E 2-‎‏ دارد بنا بر اصل پایستگی انرژی، انرژی اضافی الكترون به صورت تابش با فركانس ‏V، حین بازگشت به تراز اول گسیل می‌شود. به این فرآیند گسیل خودبه‌خودی گویند. حال اگر الكترونی در تراز‏‎2‎‏ ‏e‏ در حالت پایه خود قرار داشته باشد و ما به طریقی اتم را تحریك كنیم ( میدان الكترومغناطیسی، تابش، حرارت و… ) در اثر این القا الكترون مزبور تراز ‏‎2‎‏ ‏E‏ را ترك نموده وبه تراز ‏‎ E1‎برود و حین این انتقال ( بنا به اصل پایستگی انرژی ) تابش گسیل كند به این تابش گسیل القایی یا نشر القایی گویند. ‏
‏ هر كدام از این فرآیندها ویژگی‌های خاص خود را دارد. در گسیل خودبه‌خودی تابش‌های گسیل شده به صورت كاتوره‌ای و در تمام جهات گسترده است. اما در گسیل القایی جهت تابش در یك راستای معین خواهد بود. از طرفی در گسیل خودبخودی فوتونهای تابشی در اثر گزار بین اتمهای ترازهای اتمی یا مولكولی مختلف و متفاوت از هم به وجود می‌آیند پس این تابش‌ها طیف گسترده‌ای از فركانس‌ها را شامل می‌شود. ‏
‏ اما در گسیل القایی تابش در اثر گزار بین ترازهای اتمی یا مولكولی مشابه گسیل می‌شود. بنابراین همه تابش‌ها تقریبا فركانس یكسانی دارد. معمولا در لیزر از فرآیند گسیل القایی استفاده می‌شود. اما برای داشتن گسیل القایی طولانی مدت به مولكول‌هایی شامل دوتراز كه تراز بالایی آن پروتراز پایینی آن خالی باشد، نیاز داریم. اما آنچه كه نظریه‌های كوانتومی بیان می‌كنند این است كه بنا به قاعده گزینش در اتم‌ها ابتدا ترازهای پایین‌تر پر می‌شود. بنابراین به وضعیت به‌وجود آمده در لیزر، وارونگی جمعیت گویند. نحوه ایجاد وارونگی جمعیت بسته به نوع لیزر متفاوت است. مثلا در لیزر هلیوم نئون مخلوط كردن این دو گاز منجر به جفت شدن برخی تراز‌ها ی اتمی آن دو شده و وارونگی جمعیت مورد نیاز را تامین می‌كند. به این ترتیب لیزر قادر به ایجاد تابشی تك فركانس خواهد بود. با این وجود برای تك فركانس شدن بیشتر از یك عنصر اپتیك مانند بازآواگر( سنجه) نیزدر لیزر استفاده می‌شود. ‏
ویژگی تك‌فامی نور لیزر بیشتر كاربرد شیمیایی دارد. به عنوان مثال برای جدا سازی ایزوتوپ‌های یك عنصر به یك منبع تك‌فام مانند لیزر نیاز است. ایزوتوپ‌های یك عنصر از نظر محتوا باهم متفاوت است پس فركانس‌های جذب آنها نیز اندكی متفا وت خواهد بود كه تنها نور لیزر قادر به تفكیك آنها است. تمایل زیاد به استفاده از این كاربرد در صنایع هسته‌ای نیز غیرمنتظره نیست. ‏

همدوسی
‏ تابش الكترو مغناطیس به وسیله بارهای الكتریكی نوسان كننده تولید می‌شود. بسامد نوسان نوع تابشی را كه گسیل می‌شود، معین می‌كند. اگر در یك چشمه، بارها ی الكتریكی به طور هماهنگ نوسان كند چشمه را همدوس و تابش حاصل را تابش همدوس می‌نامیم. همانطور كه قبلا گفته شد در لیزر از گسیل القایی استفاده می‌شود. در این فرآیند می‌توان اتم را به نحوی تحریك كرد كه همه الكترونهای برانگیخته فقط به تراز‌های خاصی برود و در نتیجه فركانس تابشی آنها همه در یك محدوده خواهد بود. پس تمام این تابش‌ها با هم هماهنگ است كه این همان تعریف چشمه همدوس است. از همدوسی نور لیزر می‌توان در تمام‌نگاری استفاده كرد. تمام‌نگاری روشی جهت تهیه تصاویر سه بعدی است. در این روش تصویر ویژه‌ای به نام تمام نگاشت روی فیلم عكاسی تشكیل می‌شود كه بر خلاف دیگر تصاویر متداول عكاسی، حاوی اطلاعاتی نه تنها پیرامون شدت بلكه در مورد فاز نور بازتابیده از جسم نیز هست. واضح است كه منبع نور آشفته چون خود دارای پرتو هایی با فازهای مختلف است قادر به تشكیل چنین تصویری نخواهد بود. تنها مشكل موجود برای چنین تصاویری آن است كه تنها امكان تهیه تمام نگاشت‌های تك‌فام وجود دارد زیرا برای تشخیص رنگهای واقعی جسم باید از تابش طول موج‌های مختلف به طور همزمان استفاده كرد كه در آن صورت اطلاعات مربوط به فاز از بین می‌رود. ‏

شدت زیاد
‏ شدت زیاد، خاصیتی است كه بیش از سایر موارد همراه نور لیزر است و در حقیقت لیزرها بالاترین شدت‌های شناخته شده روی زمین را ایجاد می‌كند. از آنجا كه لیزر باریكه‌ای موازی از نور را نه در تمام جهت‌ها، بلكه در راستای مشخصی گسیل می‌كند. مناسب‌ترین معیار شدت، تابیدگی است. بنا بر رابطه بین توان تابش شده وتابیدگی:
‏I = P / A
‏ كه در آن ‏P‏ توان و ‏A‏ مساحت است می‌توان در مورد شدت‌ها ی زیاد بحث كرد. ازآنجایی كه خروجی منابع نور معمولی اكثرا پرتو‌های واگرا است با دور شدن از چشمه به علت افزایش مساحت با ثابت ماندن توان (توان به ویژگی خود چشمه بستگی دارد )میزان شدت آن كاهش می‌یابد اما در لیزر به علت موازی بودن پرتوها، هر چه فاصله از منبع بیشتر شود با ثابت ماندن توان، مساحت سطح مقطع باریكه خروجی نیز تقریبا ثابت است و در نتیجه شدت در فاصله دوراز منبع همان مقداری را دارد كه پرتو خروجی از منبع دارد. ‏
‏ اما اینكه چرا شدت خروجی از لیزر تا به این اندازه زیاد است، به توان لیزر بر می‌گردد. داخل لیزر سیستمی وجود دارد كه نور ورودی به هنگام خروج تقویت می‌شود. همچنین با استفاده از ابزارهای اپتیك مناسب در لیزر می‌توان به شدت‌هایی دست یافت كه از شدت خود منبع فراتر رود. ‏
‏ لازم به توضیح است كه شدت نور خروجی از لیزر دارای توزیع گوسی است، یعنی شدت برای لحظه كوتاهی بیشترین مقدار خود را دارد. در ابتدا یك صعود ودر انتها یك نزول برای آن وجود دارد. پس یك طول عمر برای شدت حداكثر می‌توان تعریف كرد. طول عمر شدت ماكزیمم معمولا خیلی كوتاه است. یكی از كاربرد‌های كوتاه بودن عمر شدت‌های بالا در هرتپ، در چشم پزشكی است. مثلا پارگی شبكیه را كه باعث كوری موضعی می‌شود می‌توان با جوشكاری نقطه‌ای توسط تپ‌های پر شدت نور حاصل از لیزر آرگون با بافت نگهدارنده آن متصل كرد. به علت كوتاه بودن عمر یك تپ، حین عمل نیازی به بیهوشی، بی حركت كردن طولانی چشم و… وجود ندارد. در كاربرد‌های دیگر پزشكی كوتاه بودن طول عمرتپ مانع از احساس درد در بیماران می‌شود. چرا كه زمان هرتپ بسیار كوتاهتر از زمان لازم برای فرستادن پیغام توسط اعصاب به مغز و بازگشت آن به محل درد است. ‏
ساختمان لیزر
در شكل شماره (1) طرح ساده‌ای از یك لیزر گازی را مشاهده می‌كنید. ساختار اصلی در اكثر لیزرها مشابه است. لیزر در واقع یك نوسان كننده اپتیك است كه از یك محیط تقویت‌كننده نور كه در داخل یك بازآواگر قرار دارد تشكیل می‌شود. پس اصلی‌ ترین قسمت در لیزر محیطی است كه بتواند نور عبوری را تقویت كند. در لیزر‌های گازی از مخلوط یك یا چند گاز ( هلیوم، نئون، آرگون و… ) به صورت خالص به عنوان محیط تقویت كننده استفاده می‌شود. بخار فلزی كادمیوم، جیوه، سرب و… نیز در لیزر‌های گازی كاربرد دارد. از انواع دیگر لیزر‌های گازی، لیزر مولكول ازت( ‏‎2‎‏ ‏N‏) و لیزر دی اكسید كربن (‏CO2‎‏) است.‏
محیط تقویت كننده معمولا توسط یك محرك بیرونی به كار می‌افتد و شروع به تابش می‌كند. در اثر این تحریك، الكترون‌های هر اتم مدار خود را ترك كرده به مدار پایین تر در اتم مربوط می‌رود. جهت برقراری اصل پایستگی انرژی (به علت وجود اختلاف انرژی بین دو مدار) حین این گذار تابش خواهند كرد. این تابش نسبتا تك فام است زیرا عمل تحریك طوری است كه عمل گذار بین تراز‌های یكسان اتفاق بیفتد. در لیزر نشان داده شده این محرك استفاده از روش تخلیه جریان الكتریكی است كه به دو نوع تخلیه جریان مستقیم و تخلیه جریان متناوب در لیزر‌های گازی متداول است. روش تخلیه جریان متناوب ساده‌ترین روش تحریك است چرا كه منبع تغذیه می‌تواند یك مبدل عمومی ولتاژ كه به الكترود‌های فلزی سرد در داخل لامپ متصل می‌شود، باشد. از روش‌های دیگر بر انگیزش الكتریكی محیط لیزری، می‌توان روش تخلیه الكترودی با بسامد بالا ( كه در اولین لیزر هلیوم نئون ساخته شده توسط جوان و همكارانش استفاده شده بود. ) و روش تپ‌های فشار قوی ( برای استفاده در لیزر‌های تپی پر توان) اشاره كرد. ‏
‏ در قسمت دیگر یك لیزر در دوجداره ابتدا و انتها از دو آینه صاف كه با زاویه معلوم نسبت به افق به طور موازی با هم قرار دارد، استفاده می‌شود به چنین سیستم اپتیك، دریچه‌های بروستر گفته می‌شود. كاربرد این دریچه‌ها در قطبیده نمودن پرتوهاست. این دریچه‌ها برای یك جهت قطبیدگی خاص شفاف است ولی برای عبور قطبیدگی عمود بر آن ضریب عبور صفر است و تمام نور بازتابیده خواهد شد. استفاده از این وسیله در لیزر موجب قطبیدگی خطی نور خروجی از لیزر خواهد شد. ‏
‏ قسمت مهم دیگر لیزر استفاده از بازآواگر است. بازآواگر وسیله‌ای اپتیكی است كه از دو آینه (تخت یا خمیده) تشكیل می‌شود به طوری كه محیط تقویت كننده در میان آنها قرار دارد. تابش خروجی از تقویت كننده پس از قطبیده شدن توسط دریچه‌های بروستر به یكی از این آینه‌ها برخورد نموده جزئی از پرتو عبور و جرئی از آن بازتاب می‌یابد. پرتو بازتابیده دوباره مسیر محیط تقویت كننده و دریچه بروستر را پیموده و به آینه سمت مقابل بر خورد می‌كند. به این ترتیب عمل عبور و بازتاب بار‌ها تكرار می‌شود. نهایتا نور خروجی از تقویت كننده در اثر رفت و آمد بین دو آینه به صورت یك موج ایستاده در می‌آید. لازم به ذكر است كه برای خروج انرژی از بازآواگر دو آینه به طور جزئی شفاف است. ویژگی پرتو خروجی از بازآواگر تك فام بودن آن است. در وواقع بازآواگر عمل گزینش فركانس را انجام می‌دهد. ‏
شكل شماره (2) طرحی كلی از داخل یك لیزر هلیوم-نئون را نشان می‌دهد. محیط لیزری، دریچه‌های بروستر، آینه‌های بازآواگر، سیستم مربوط به محرك، محیط لیز كننده و سایر جزئیات مورد نیاز مانند لایه محافظ و شفاف آلومینیومی جهت جلوگیری از خروج انرژی از دیواره‌ها و بازتاب آن به داخل محیط تقویت كننده در شكل نشان داده شده است.

لیزر و کاربردهای آن

فكر ساختن وسیله‌ای كه نور همدوس تولید كند ، مدتها دانشمندان قرن حاضر را به خود مشغول داشته بود . در سال 1985 فیزیكدان مشهور آمریكایی چالز تاونز راه این كار را پیدا كرد . دو سال بعد دانشمند دیگر آمریكایی ، تئودور مایمن به نظریه تاونز جامه عمل پوشاند و اولین لیزر را با بلوری از یاقوت مصنوعی ساخت این دو بعداً به دریافت جایزه نوبل نایل آمدند . یك لیزر یاقوتی ساده از سه بخش تشكیل می‌شود : استوانه‌ای از یاقوت مصنوعی ، یك چشمه نور ـ مثلاً یك لامپ گزنون كه مانند لامپ نئون كار می‌كند . ( گزنون و زنون هر دو از گازهای بی‌اثرند یعنی اتمهایشان با اتمهای دیگر مولكول نمی‌سازد . ) ـ و یك بازتابنده كه نور را از لامپ گزنون به یاقوت هدایت می‌كند

استوانه یاقوتی ، بخش اصلی دستگاه است . قطر آن در حدود 7 میلیمتر و طولش 3.5 تا 5 cm است . دو قاعده استوانه صیقل خورده و نقره اندود شده است تا آینه كاملی باشد . قاعده دیگر نیز نقره اندود است ولی نه كاملاً به طوری كه می‌تواند قسمتی از نور را از خود عبور دهد .

یاقوت بلور اكسید آلومینیوم است كه در آن تعداد نسبتاً كمی اتم كروم معلق است . اتمهای كروم از طریق گسیل القایی ، كوانتوم نور تولید می‌كنند ، اتمهای اكسیژن و آلومینیم كه بقیه بلور را تشكیل می‌دهند فقط اتمهای كروم را در جایشان نگه می‌دارند. اتمهای كروم نسبتاً بزرگ است و تعداد زیادی الكترون در مدارهایشان دارد . در این جا فقط الكترونی مورد توجه ماست كه بیش از دیگران برانگیخته می‌شود .

لازم به ذكر است واژه لیزر از حروف اول (( تقویت نور بوسیله گسیل برانگیخته تابش )) در زبان انگلیسی گرفته شده كه آن را می‌توان توسعه “maser” تقویت میكروویو بوسیله گسیل برانگیخته تابش در محدوده فوتونی طیف امواج الكترومغناطیسی دانست

كاربرد لیزر در فیزیك و شیمی

اختراع لیزر و تكامل آن وابسته به معلومات پایه ای است كه در درجه اول از رشته فیزیك و بعد از شیمی گرفته شده اند. بنابراین طبیعی است كه استفاده از لیزر در فیزیك و شیمی از اولین كاربردهای لیزر باشند

رشته دیگری كه در آن لیزر نه تنها امكانات موجود را افزایش داده بلكه مفاهیم كاملا جدیدی را عرضه كرده است طیف نمایی است. اكنون با بعضی از لیزرها می توان پهنای خط نوسانی را تا چند ده كیلوهرتز باریك كرد ( هم در ناحیه مرئی و هم در ناحیه فروسرخ ) و با این كار اندازه گیری های مربوط به طیف نمایی با توان تفكیك چند مرتبه بزرگی ( 3 تا 6) بالاتر از روش های معمولی طیف نمایی امكان پذیر می شوند. لیزر همچنین باعث ابداع رشته جدید طیف نمایی غیر خطی شد كه در آن تفكیك طیف نمایی خیلی بالاتر از حدی است كه معمولا با اثرهای پهن شدگی دوپلر اعمال می شود. این عمل منجر به بررسیهای دقیقتری از خصوصیات ماده شده است.

در زمینه شیمی از لیزر هم برای تشخیص و هم برای ایجاد تغییرات شیمیایی برگشت ناپذیر استفاده شده است. ( فوتو شیمی لیزری) به ویژه در فون تشخیص باید از روش های (پراكندگی تشدیدی رامان ) و ( پراكندگی پاد استوكس همدوس رامان ) (CARS) نام ببریم. به وسیله این روشها می توان اطلاعات قابل ملاحظه ای درباره خصوصیات مولكولهای چند اتمی به دست آورد ( یعنی فركانس ارتعاشی فعال رامن – ثابتهای چرخشی و ناهماهنگ بودن فركانس). روش CARS همچنین برای اندازه گیری غلظت و دمای یك نمونه مولكولی در یك ناحیه محدود از فضا به كار می رود. از این توانایی برای بررسی جزئیات فرایند احتراق شعله و پلاسما ( تخلیه الكتریكی) بهره برداری شده است.

شاید جالبتری كاربرد شیمیایی ( دست كم بالقوه ) لیزر در زیمنه فوتو شیمی باشد. اما باید در نظر داشته باشیم به خاطر بهای زیاد فوتونهای لیزری بهره برداری تجاری از فوتوشیمی لیزری تنها هنگامی موجه است كه ارزش محصول نهایی خیلی زیاد باشد. یكی از این موارد جداسازی ایزوتوپها است.

كاربرد در زیست شناسی

از لیزر به طور روزافزونی در زیست شناسی و پزشكی استفاده می شود. اینجا هم لیزر می تواند ابزار تشخیص و یا وسیله برگشت ناپذیر مولكولهای زنده یك سلول و یا یك بافت باشد. ( زیست شناسی نوری و جراحی لیزری)

در زیست شناسی مهمترین كاربرد لیزر به عنوان یك وسیله تشخیصی است. ما در اینجا تكنیك های لیزری زیر را ذكر می كنیم :

الف) فلوئورسان القایی به وسیله تپهای فوق العاده كوتاه لیزر در DNA در تركیب رنگی پیچیده DNA و در مواد رنگی موثر در فتوسنتز

ب) پراكندگی تشدیدی رامان به عنوان روشی برای مطالعه ملكولهای زنده مانند هموگلوبین و یا رودوپسین ( عامل اصلی در سازوكار بینایی)

ج) طیف نمایی همبستگی فوتونی برای بدست آوردن اطلاعاتی در مورد ساختار و درجه انبوهش انواع ملكولهای زنده

د) روشهای تجزیه فوتونی درخشی پیكوثانیه ای برای كاوش رفتار دینامیكی مولكولهای زنده در حالت برانگیخته

به ویژه باید از روشی موسوم به میكروفلوئورمتر جریان یاد كرد. در اینجا سلولهای پستانداران در حالت معلق مجبور می شوند كه از یك اتاقك مخصوص جریان عبور كنند كه در آنجا ردیف می شوند و سپس یكی یكی از باریكه كانونی شده لیزر یونی آرگون عبور می كنند. با قرار دادن یك آشكارساز نوری در جای مناسب می توان این كمیت ها را اندازه گیری كرد :

الف) نورماده ای رنگی كه به یك جزء خاص تشكیل دهنده سلول یعنی DNA متصل ( كه اطلاعاتی راجع بع مقدار آن جزء تشكیل دهنده سلول را به دست می دهد) امتیاز میكروفلوئورمتری جریان در این است كه اندازه گیری ها را برای تعداد زیادی از سلولها در مدت زمان محدود میسر می سازد. به این وسیله می توانیم دقت خوبی برای اندازه گیری آماری داشته باشیم.

در زیست شناسی از لیزر برای ایجاد تغییر برگشت ناپذیر در ملكولهای زنده و یا اجزای تشكیل دهنده سلول هم استفاده می شود. به ویژه تكنیك های معروف به ریز – باریكه را ذكر می كنیم. در اینجا نور لیزر ( مثلا یك لیزر Ar+ تپی ) به وسیله یك عدسی شیئی میكروسكوپ مناسب در ناحیه ای از سلول با قطری در حدود طول موج لیزر (05 µm) كانونی می شود منظور اصلی از این تكنیك مطالعه رفتار سلول پس از آسیبی است كه با لیزر در ناحیه خاصی از آن ایجاد شده است.

در زمینه پزشكی بیشترین كاربرد لیزرها در جراحی است ( جراحی لیزری) اما در بعضی موارد لیزر برای تشخیص نیز به كار می رود. ( استفاده بالینی از میكروفلوئورمتر جریان – سرعت سنجی دوپلری برای اندازه گیری سرعت خون – فلوئورسان لیزری – آندوسكوپی نای برای آشكارسازی تومورهای ریوی در مراحل اولیه

در جراحی از باریكه كانونی شده لیزر ( اغلب لیزر CO2 ) به جای چاقوی جراحی معمولی ( یا برقی ) استفاده می شود. باریكه فروسرخ لیزر CO2 به شدت به وسیله ملكولهای آب موجود در بافت جذب می شود و موجب تبخیر سریع این ملكولها و در نتیجه برش بافت می شود. برتریهای اصلی چاقوی لیزری را می توان به صورت زیر خلاصه كرد :

الف) دقت بسیار زیاد به ویژه هنگامی كه باریكه با یك میكروسكوپ مناسب هدایت شود ( جراحی لیزر)

ب) امكان عمل در نواحی غیر قابل دسترس.. بنابراین عملا هر ناحیه از بدن را كه با یك دستگاه نوری مناسب ( مثلا عدسی ها و آینه ها) قابل مشاهده باشد می توان به وسیله لیزر جراحی كرد.

ج) كاهش فوق العاده خونروی در اثر برش رگهای خونی به وسیله باریكه لیزر ( قطر رگی حدود 0/5 mm )

د) آسیب رسانی خیلی كم به بافتهای مجاور ( حدود چند میكرومتر) اما در مقابل این برتریها باید اشكالات زیر را هم در نظر داشت :

الف) هزینه زیاد و پیچیدگی دستگاه جراحی لیزری

ب) سرعت كمتر چاقوی لیزری

ج) مشكلات قابلیت اعتماد و ایمنی مربوط به چاقوی لیزری

با این اشاره اجمالی به جراحی لیزری اكنون می خواهیم به شرح مفصلتری از تعدادی از این كاربردها بپردازیم . در چشم بیماران مبتلا به مرض قند استفاده شده است در این مورد باریكه لیزر به وسیله عدسی چشم بر روی شبكیه كانونی می شود. پرتو سبز لیزر به شدت به وسیله گلبول های سرخ جذب می شود و اثر حرارتی حاصل باعث اتصال دوباره شبكیه یا انعقاد رگهای آن می شود. اكنون لیزر استفاده روزافزونی در گوش و حلق و بینی پیدا كرده است. استفاده از لیزر در این شاخه از جراحی جذابیت خاصی دارد. زیرا با اعضایی مانند نای – حلق و گوش میانی سروكار دارد كه به علت عدم دسترسی به آن ها جراحی معمولی مشكل است. اغلب در این مورد لیزر همراه با یك میكروسكوپ استفاده می شود. همچنین لیزر برای جراحی داخل دهان نیز مفید است ( برای برداشتن غده های مخاطی ). امتیازات اصلی در اینجا جلوگیری از خونریزی و فقدان لختگی خون و درد پس از عمل جراحی و بهبود سریع بیمار است. لیزر همچنین اهمیت خود را در بهبود خونریزیهای سنگین در جهاز هاضمه ثابت كرده است. در این حالت باریكه لیزر ( معمولا لیزر نئودمیوم یا آرگون یونی ) به وسیله یك تار نوری مخصوص كه در داخل یك آندوسكوپی داخلی قرار گرفته است پرتو لیزر را به ناحیه مورد معالجه هدایت می كند. لیزر همچنین در بیماری زنان مفید است درحالی كه اغلب به همراه یك میكروسكوپ استفاده می شود. كاهش قابل ملاحظه درد و لخته شدن خون ارزش مجدد چاقوی لیزری را بیان می كند. در پوست درمانی اغلب از لیزر برای بردا